ABD'de 3 Kasım'da yapılan Kongre ara seçimlerinde seçmenlerin oy tercihini en çok ekonomi ve hayat pahalılığı şekillendiriyor. Anketlere göre bu iki başlığı akaryakıt fiyatları, İran savaşının etkileri ve sağlık hizmetleri izliyor. Seçim, Başkan Donald Trump'ın ikinci dönemdeki performansının da ilk büyük sınavı olarak görülüyor.
Cumhuriyetçiler vergi indirimlerini, sınır güvenliğini ve ekonomik büyümeyi öne çıkarıyor. Demokratlar ise hayat pahalılığına ve İran savaşının ekonomiye yansımalarına odaklanıyor.
Seçmenler en çok hangi konuyu önemsiyor?
Associated Press (AP) ve NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezinin anketine göre seçmenlerin yüzde 85'i ekonomiyi, yüzde 84'ü hayat pahalılığını seçimin en önemli konuları arasında sayıyor. Sağlık hizmetlerini öncelikli görenlerin oranı yüzde 69, İran savaşını önemli bulanların oranı yüzde 64.
Pew Araştırma Merkezinin yakın tarihli anketinde de seçmenlerin yüzde 84'ü ekonomiyi oy verme kararındaki "en önemli faktör" olarak tanımladı.
Trump'ın ekonomi yönetimini seçmenler nasıl değerlendiriyor?
AP-NORC anketine katılanların yüzde 74'ü Trump'ın ekonomi yönetimini, yüzde 79'u da hayat pahalılığıyla mücadelesini onaylamadığını söyledi. Aynı ankette Amerikalıların yüzde 36'sı Trump'ın başkanlık performansını yeterli bulurken yüzde 64'ü yetersiz buldu.
Seçmenlerin yaklaşık yüzde 80'i de ülkenin yönetiminde kapsamlı ya da köklü değişikliklere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
ABD'de akaryakıt fiyatları ne kadar arttı?
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre normal benzinin galon fiyatı 31 Ekim itibarıyla ülke genelinde ortalama 4,18 dolar. İran savaşının başladığı şubat ayı sonunda bu fiyat yaklaşık 2,98 dolardı.
ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre eylülde tüketici fiyatları yıllık bazda yüzde 3,7 arttı. Benzin fiyatlarındaki aylık artış yüzde 9,1'i buldu. Son bir yılda enerji fiyatları yüzde 20,4, benzin fiyatları yüzde 34,2 yükseldi.
Gallup araştırmasında kayıtlı seçmenlerin yüzde 42'si benzin fiyatlarını oy verme kararında "son derece önemli" olarak nitelendirdi. Dizel fiyatlarındaki artış ise taşımacılık, tarım ve lojistikte maliyet baskısı yaratıyor.
İran savaşı seçim gündemine nasıl girdi?
ABD'nin şubatta İsrail ile birlikte İran'a yönelik başlattığı savaş, ara seçimlerde dış politika başlığı olmanın ötesine geçti. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla ortaya çıkan küresel petrol arzı belirsizliği, enerji fiyatlarının yüksek seyrinde etkili oldu.
Gallup'a göre kayıtlı seçmenlerin yüzde 47'si İran'daki gelişmeleri oy kararında "son derece önemli" görüyor. Bu oran Demokratlarda yüzde 58, bağımsızlarda yüzde 46, Cumhuriyetçilerde yüzde 35.
Trump, İran'ın nükleer silah edinmesini engellemeye yönelik politikasını ulusal güvenlik gerekçesiyle savunuyor. Demokratlar ise savaşın ekonomik maliyetini ve dış politikadaki sonuçlarını sorguluyor.
Sağlık hizmetleri seçmen için ne kadar önemli?
Gallup'a göre seçmenlerin yüzde 50'si sağlık hizmetlerini oy kararında "son derece önemli" buluyor. Bu oran Demokratlarda yüzde 68, Cumhuriyetçilerde yüzde 34.
Demokratlar, düşük gelirli Amerikalılara hizmet veren Medicaid programındaki harcama kesintilerini eleştiriyor. Cumhuriyetçiler ise federal harcamaların azaltılmasını ve sağlık maliyetlerinin kontrol altına alınmasını savunuyor. Kürtajı "son derece önemli" bulan seçmenlerin oranı yüzde 38.
Göçmen politikaları 2024'teki kadar belirleyici mi?
Sınır güvenliği ve düzensiz göçle mücadele Cumhuriyetçi kampanyaların temel başlıkları arasında kalıyor. Ancak bu konu, iki yıl önceki başkanlık seçimindeki ağırlığına sahip değil.
Pew'in anketine göre Cumhuriyetçi adayları destekleyenlerin yüzde 72'si göçmen politikalarını oy kararında "çok önemli" buluyor. Demokrat adayları destekleyenlerde bu oran yüzde 53. Demokratlar sınır dışı uygulamalarının hukuki boyutunu, göçmen haklarını ve federal güvenlik birimlerinin yetkilerini gündeme getiriyor.
Bağımsız seçmenler neye öncelik veriyor?
Seçim sonucunu belirleyen gruplardan biri, iki partinin kökleşmiş tabanı dışındaki bağımsız seçmenler. Gallup'a göre bağımsızların yüzde 51'i ekonomiyi, yüzde 48'i sağlık hizmetlerini, yüzde 46'sı İran'daki gelişmeleri "son derece önemli" görüyor.
Seçim sonucu Trump'ın görev süresinin kalan iki yılını nasıl etkileyecek?
Ortaya çıkacak Kongre dengesi, Trump'ın kalan görev süresinde ekonomi, göçmenlik ve dış politika alanlarındaki siyasi güç dengesini doğrudan etkileyecek.
