Diriliş Postası Yazarı Güngör Yavuzaslan’ın özel haberinde, Özbekistan’ın son on yılda gerçekleştirdiği reformlarla ekonomik ve sosyal kalkınmada önemli bir dönüşüm yaşadığına dikkat çekiliyor. Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in liderliğinde 2016 yılından bu yana uygulanan politikalar, “Yeni Özbekistan” vizyonu doğrultusunda ülkenin uluslararası alandaki konumunu güçlendiriyor.
2017-2025 yılları arasında yıllık ortalama yüzde 6’nın üzerinde büyüyen Özbekistan ekonomisi, 2026 yılının ilk yarısında yüzde 8,5 büyüme kaydetti. Ülkenin gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) ise ilk kez 147 milyar dolar seviyesine yaklaştı.
Aynı dönemde sanayi yüzde 8, hizmetler yüzde 16,9, inşaat yüzde 13,8 ve tarım yüzde 4,7 oranında büyüdü. Yabancı yatırım hacmi 28 milyar dolara yaklaşırken, altın hariç ihracat yüzde 31,6 arttı.
Uluslararası Para Fonu (IMF), Özbekistan’ın 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 7,8’e, Dünya Bankası ise yüzde 7,9’a yükseltti. Özbekistan Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, yıl sonunda büyümenin yüzde 8,1’e, GSYH’nin ise yaklaşık 180 milyar dolara ulaşmasını öngörüyor.
Kredi notu yükseldi, reformlar hız kazandı
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları Fitch ve Standard & Poor’s (S&P), Özbekistan’ın kredi notunu “BB-” seviyesinden “BB” seviyesine yükseltti ve görünümü “pozitif” olarak revize etti.
Bu gelişmede enerji tarifelerindeki düzenlemeler, özelleştirme süreçleri, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üyelik hazırlıkları kapsamında yürütülen yapısal reformlar etkili oldu.
Sosyal alanda da içme ve kullanma suyuna erişimin geliştirilmesi, işsizliğin azaltılması, eğitim ve sağlık sistemlerinde reformların sürdürülmesi öne çıktı. İş ortamındaki iyileşmelerin girişimcilerin ekonomiye duyduğu güveni artırmasıyla Özbekistan, Orta Asya’nın dinamik ekonomileri arasında yerini sağlamlaştırdı.
Türk Devletleri Teşkilatı’nda öncü rol
Özbekistan, 2019 yılında Türk Devletleri Teşkilatı’na (TDT), o dönemki adıyla Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi’ne tam üye oldu. Bu adım, teşkilatın iş birliği kapasitesinin genişlemesine katkı sağladı.
2021 yılında İstanbul’da düzenlenen zirvede, Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in girişimiyle teşkilatın adının “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirilmesi de önemli gelişmeler arasında yer aldı.
Özbekistan, 2022-2023 döneminde teşkilatın dönem başkanlığını yürüttü. Semerkant’ta “Türk Medeniyetinde Yeni Dönem: Ortak Kalkınma ve Refaha Doğru” temasıyla düzenlenen zirve, Türk dünyasının ortak hedefleri açısından önemli bir buluşma oldu.
Bu süreçte “Türk Dünyası 2040 Vizyonu” ile 2022-2026 dönemini kapsayan strateji kabul edildi. Özbekistan’ın dönem başkanlığı sırasında 100’ü aşkın etkinlik düzenlendi ve yeni iş birliği platformları oluşturuldu.
Türk dünyasında ekonomik iş birliği genişliyor
Özbekistan, TDT bünyesinde ekonomik iş birliğini öncelikli alanlardan biri olarak görüyor. Türk devletleri arasındaki ticaret hacmi 10 milyar doları aşarken karşılıklı yatırımlar, ulaştırma ve lojistik alanlarındaki ortak projeler de genişliyor.
Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, TDT zirvelerinde bugüne kadar 100’e yakın somut ve uygulanabilir girişim ortaya koydu. Bu önerilerin önemli bir bölümü hayata geçirildi veya uygulama aşamasına geçti.
Ortak ekonomik fırsatlar alanının oluşturulması, sanayi ittifakının kurulması ve demiryolu konseyinin tesis edilmesi, öne çıkan girişimler arasında bulunuyor.
Türkiye ile Orta Asya arasında stratejik köprü
Özbekistan, Türk dünyasında yalnızca bir üye ülke değil, stratejik bir aktör ve yeni iş birliği girişimlerinin öncüsü olarak konumlanıyor. Coğrafi konumu, 40 milyona yaklaşan nüfusu ve büyüyen ekonomik potansiyeli, ülkeyi Türkiye ile Orta Asya, Doğu ile Batı arasında önemli bir köprü hâline getiriyor.
Özbekistan’ın dönem başkanlığı ve Semerkant Zirvesi, TDT’nin somut sonuçlara odaklanan bir iş birliği platformu olarak gelişmesine katkı sağladı.
Bazı analistler Özbekistan’ı Türkiye’nin izinden giden bir ülke olarak değerlendirse de Taşkent yönetimi bağımsız ve pragmatik bir dış politika izliyor. Ülke, ulusal çıkarlarını esas alarak ekonomik entegrasyon, uluslararası ulaştırma koridorları, yeşil enerji ve dijital teknolojiler gibi alanlarda özgün girişimler geliştiriyor.
Özbekistan Cumhurbaşkanı’na “Türk Dünyası Âli Nişanı”nın takdim edilmesi de ülkenin Türk dünyasının bütünleşmesine ve ortak kalkınmasına sunduğu katkıların önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Yeni Özbekistan, Türk dünyasının yükselen gücü
Güngör Yavuzaslan’ın değerlendirmesinde öne çıkan tablo, Özbekistan’ın kapsamlı iç reformlarla ekonomik potansiyelini ortaya çıkarırken Türk devletleri ailesi içerisindeki konumunu da güçlendirdiği yönünde. Ekonomik büyüme, yatırım ortamındaki iyileşme ve bölgesel iş birliği girişimleri, ülkenin uluslararası etkinliğini artırıyor.
Yeni Özbekistan vizyonu, yalnızca ülke halkının refahını yükseltmeyi değil, aynı zamanda Türk dünyasının bütünleşmesini, ortak kalkınmasını ve küresel ölçekte daha güçlü bir konuma ulaşmasını da hedefliyor.
