Çin'e ait TikTok platformunda yayılan dezenformasyon, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in kişisel olarak müdahale ederek Romanya’daki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunun iptal edilmesini sağladığını iddia ediyor.
İlk tur sonucu iptal edilip ikinci tur seçimlerinin iptal edilmesi kararı, bu ay başlarında Romanya Anayasa Mahkemesi tarafından alındı. Mahkeme, ilk tur sonucunun bir "devlet aktörü" tarafından etkilendiğini öne süren sınıflandırılmamış istihbarata dayandığını açıkladı.
Ancak von der Leyen'in, bu yerel yargı kararında hiçbir rolü bulunmamaktadır.
TikTok'ta yayılan videolarda, von der Leyen'in, hükümet ve görevdeki Cumhurbaşkanı Klaus Iohannis’i seçimleri iptal etmeleri için baskı yaptığı öne sürülüyor.
Bir TikTok videosunda, "Ursula von der Leyen, Romanya'daki seçimlerin iptal edilmesi talimatını verdi. Klaus Werner Johannis bu talimatı yerine getirdi," deniyor. Bu iddia, Fransız televizyonunda bir muhafazakâr siyaset yorumcusunun sözlerine dayandırılıyor.
Başka bir video ise, Komisyon Başkanının "Bükreş’i arayıp ağzı köpük içinde Calin Georgescu’nun idam edilmesi için her şeyi yapmalarını istediği"ni ileri sürüyor.
Bu sahte bilgileri yayan hesapların çoğu, aynı zamanda AB karşıtı ve Batı karşıtı mesajlar paylaşıyor ve Georgescu’nun figürünü yüceltiyor. Georgescu, Kasım ayında Romanya Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ilk turunda beklenmedik bir zafer kazanan aşırı milliyetçi bir isim.
Kendini haber kaynağı olarak tanıtan bazı siteler de von der Leyen'i seçimlere "yetkisiz müdahale" yapmakla suçluyor, ancak bunlar aslında komplo teorisyenlerine ait olan ve dezenformasyon yayan bir portaldan alınan bilgilerle yapılmış açıklamalardır.
TikTok ve Seçim Süreci Üzerindeki Etkiler
Euronews'e konuşan hukuk uzmanları, Romanya Anayasa Mahkemesi’nin seçimlerin iptali kararını "benzeri görülmemiş" ve "olağan dışı" olarak nitelendirdi.
İstihbarat açıklamaları, mahkemenin Georgescu’nun seçim kampanyasına dair seçim yasalarının ihlal edildiğini öne sürdüğü delillerin tam olarak halka açıklanmadığı için, mahkemenin kararına dair pek fazla bilgi bulunmamaktadır.
Avrupa Komisyonu, seçimlerin iptal edilmesi kararı hakkında henüz bir yorum yapmazken, "Romanya halkının kendi geleceğine karar vermesi gerektiğini" belirtti.
Ancak, TikTok'un nasıl bir şekilde Georgescu'nun çevrimiçi kampanyasını yapay olarak şişirdiğini incelemek amacıyla soruşturma başlattı. Komisyon, TikTok'tan, seçimle ilgili verilerin korunmasını ve platformun algoritma sistemi ile siyasi içeriğin ticari olarak tanıtılmasını incelemelerini talep etti.
TikTok'un Avrupa’daki devasa kullanıcı kitlesi, onu AB'nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında en sıkı kurallara tabi platformlardan biri haline getiriyor.
TikTok, 2023 yılı itibariyle üç "gizli etki ağını" kaldırdığını ve seçim süreçlerini korumak adına güçlü sistemlere sahip olduğunu belirtiyor.
Uluslararası sivil toplum kuruluşu Global Witness tarafından yapılan bir inceleme, platformun Georgescu'nun içeriğini, rakibinden beş kat daha fazla gösterdiğini, ancak bunun platformun algoritmasını yapay şekilde şişirip şişirmediğini kesin olarak ortaya koyamadı.
TikTok, siyasi içeriğin platformun ticari özelliklerinde, yani ücretli reklamlarda, paylaşılamayacağını vurguladı.
Ancak Romanya'nın ulusal istihbarat ajansı, işadamı Bogdan Peschir’in, yaklaşık 1 milyon euro harcadığını, buna TikTok kullanıcılarına Georgescu’nun kampanyasını tanıtmak için ödeme yapmanın da dahil olduğunu rapor etti. Bu durum, Romanya yasalarını ihlal ediyor.
Peschir, kendisine yöneltilen suçlamaları reddetti, ancak bu ayın başlarında polisin kendisine ait olduğu düşünülen üç mülkü aradığı bildirildi.