Uzmanlar, ABD/İsrail-İran savaşının doğrudan etkilediği Irak'ın ABD ve İran arasında denge kurmasını zorlaştırdığını ve saldırılar nedeniyle Washington-Bağdat ilişkilerinin daha gergin bir döneme girdiğini değerlendiriyor.
Irak, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta her iki tarafın da doğrudan saldırılar düzenlediği bir ülke olarak dikkat çekiyor.
Ülkede İran'a yakın Haşdi Şabi grubuna yönelik saldırıların yanı sıra ABD'nin diplomatik temsilcilikleri ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'ne (IKBY) bağlı Peşmerge güçleri başta olmak üzere karşılıklı saldırılar düzenleniyor.
AA muhabirine konuşan uzmanlar, ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan İran savaşını ve çatışmaları sonlandıracak olası bir anlaşmanın Washington-Bağdat ilişkilerini nasıl etkileyeceğini ele aldı.
Bağdat, ABD, İran ve silahlı gruplarla ilişkilerinde denge kurmakta zorlanıyor
Atlantik Konseyi Kıdemli Üyesi Omar Al-Nidawi, savaşın Washington-Bağdat ilişkilerine önemli bir gerilim yüklediğini belirterek, 'ABD'nin İran destekli milislere saldırıları ve milislerin ABD çıkarlarına ve ortaklarına karşılıklı saldırıları, Bağdat'ın ABD, İran ve içerideki silahlı gruplarla ilişkilerinde dengeyi korumasını giderek zorlaştırıyor.' ifadelerini kullandı.
İran ve ABD'nin 'Irak'ın egemenliğini ihlal ettiği bu şiddet döngüsünün' kalıcı bir güvensizlik üretme olasılığı taşıdığını belirten Nidawi, 'Bu durum, ABD'nin Irak'ın egemenliğine bağlı bir ortak olarak güvenilirliğini zedeleme riski taşıyor ve gelecekte (Washington-Bağdat arasındaki) güvenlik işbirliğinin temelini zayıflatabilir.' yorumunda bulundu.
Nidawi, savaşın körüklediği kutuplaşmanın, Irak'ta bir sonraki hükümetin oluşumunu şekillendirebilecek sonuçlar üretebileceğine işaret ederek, milislerin kendi çıkarlarıyla uyumlu bir başbakanın seçilmesinde daha kararlı olabileceklerini kaydetti.
Washington'a dost olarak algılanan bir başbakan adayının olması ihtimalini değerlendiren Nidawi, böylesi bir senaryoda ülke içindeki sertlik yanlılarının önemli bir direniş göstereceğini dile getirdi 'Irak hala büyük ölçüde ABD'ye bağımlı'
Chatham House araştırmacısı Hayder Al-Shakeri ise savaşın Washington-Bağdat ilişkilerini daha gergin ve daha koşullu hale getirdiğini belirterek, 'Irak hala ABD ve İran ile bağlarını sürdürmeye çalışıyor ancak çatışma bunun ne kadar zorlaştığını gösteriyor.' dedi.
'Bağdat, güvenlik konusunda Washington ile koordinasyon sağlamaya çalışıyor ama Irak içindeki saldırılar devam ediyor ve Irak da ABD'yi kendi topraklarına saldırmakla suçluyor.' ifadelerini kullanan Shakeri, 'Irak'ın aynı zamanda hala büyük ölçüde ABD'ye bağımlı olduğunu' söyledi.
Shakeri, söz konusu 'bağımlılığa' ilişkin şöyle konuştu:
'Washington, Irak'ın petrol gelirleri ve dolar erişimi üzerinde büyük bir etkiye sahip çünkü Irak'ın petrol parasının çoğu New York Federal Rezerv Bankası'ndan geçiyor. Bu da ilişkinin sadece güvenlik değil, aynı zamanda finansal bağımlılıkla da ilgili olduğu anlamına geliyor.'
OLASI BİR ABD-İRAN ANLAŞMASI, WASHİNGTON-BAĞDAT İLİŞKİLERİNİ NASIL ETKİLER?
ABD ve İran arasında savaşı sonlandırmaya yönelik anlaşma ihtimalinin Washington-Bağdat ilişkilerine etkilerini ele alan Nidawi, bunun büyük ölçüde anlaşmanın içeriğine bağlı olacağını vurguladı.
Nidawi, 'Eğer bir anlaşma, örneğin ABD saldırılarının durması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve İran'ın bölgesel vekil ağını olduğu gibi bırakan sınırlı bir ateşkes anlamına gelirse, mevcut gerilimlerin çoğu devam edecektir.' diye konuştu.
Böyle bir senaryoda, çatışmanın yapısal nedenlerinin çözümsüz kalacağını değerlendiren Nidawi, bunun da ABD ile milis grupları arasında gelecekte de gerilimlere yol açabileceğini kaydetti.
Shakeri ise ABD ile İran arasında yakın zamanda bir anlaşma olmasının, Irak'taki gerilimi yavaşlatabileceği ancak durdurmayacağı yorumunda bulundu.
'Bir anlaşma saldırıları azaltabilir ve Bağdat ile Washington'a yapılandırılmış görüşmelere geri dönmek için daha fazla alan sağlayabilir.' diyen Shakeri, ancak ABD-İran gerilimi yükseldiğinde Irak'ın yeniden bundan etkileneceğini söyledi.
Shakeri, ABD ve İran arasında olası bir anlaşmadan sonra bile temel bir soru olacağına işaret ederek, 'Irak, bölge her defasında yeni bir krize girdiğinde, savunmasız kalmadan Washington ile çalışmaya devam edebilir mi?' dedi.