Avusturya hükümeti, “diplomatik statüleriyle bağdaşmayan faaliyetlerde bulundukları” gerekçesiyle dört Rus diplomatı sınır dışı etti. Avusturya Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre karar, güvenlik makamlarının elde ettiği bilgiler doğrultusunda alındı. “İstenmeyen kişi” (persona non grata) ilan edilen diplomatlardan üçü Rusya’nın Viyana Büyükelçiliğinde, biri ise Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) nezdindeki Rus heyetinde görev yapıyordu.
Avusturya hangi Rus diplomatları sınır dışı etti?
Sınır dışı edilen dört diplomatın üçü Rusya’nın Viyana Büyükelçiliğinde, biri ise AGİT nezdindeki Rus daimi temsilciliğinde görevliydi. Dışişleri Bakanlığı, diplomatların isimlerini açıklamadı. Diplomatlardan Avusturya’dan ayrılmaları istendi.
Rus diplomatlar neden sınır dışı edildi?
Avusturya Dışişleri Bakanlığı, diplomatların faaliyetlerinin içeriğine ilişkin ayrıntı vermedi. “Diplomatik statüyle bağdaşmayan faaliyetler” ifadesi, uluslararası diplomaside genellikle casusluk şüphesi bulunan durumlarda kullanılıyor.
Bakanlık, diplomatik görev kisvesi altında yürütülen casusluk faaliyetlerine müsamaha gösterilmeyeceğini vurguladı.
Sınır dışı kararı hangi gelişmelerin ardından geldi?
Avusturya basınına göre karar, Rusya yönetimine muhalif bir yayın organının yayımladığı veri sızıntısının ardından alındı. Haberlere göre Avusturya Savunma Bakanlığı, yaklaşık iki ay önce ordu çalışanlarına ve yedek askerlere, Rus ajanı olduğundan şüphelenilen 21 kişinin isim ve fotoğraflarını içeren bir uyarı gönderdi. Bu uyarının ardından Bakanlığa çeşitli ihbarlar ulaştı.
Avusturya Dışişleri Bakanlığı, 20 Ağustos’taki açıklamasında da basında yayımlanan isim listesinin Bakanlıkça daha önce bilinmediğini ve listenin yayımlandığı gün güvenlik makamlarından derhâl inceleme istendiğini belirtmişti.
Avusturya casuslukla mücadele için hangi yasal değişikliği hazırlıyor?
Avusturya’daki mevcut yasalar yalnızca Avusturya’nın çıkarlarını hedef alan casusluk faaliyetlerini cezalandırıyor. Viyana’da çok sayıda uluslararası kuruluşun bulunmasına rağmen bu kuruluşları hedef alan casusluk faaliyetleri yasal kapsamın dışında kalıyor.
Adalet Bakanlığı, nisan ayında uluslararası kuruluşları hedef alan casusluk faaliyetlerinin de cezalandırılmasını öngören bir tasarı hazırladı. Ancak düzenleme, koalisyon ortakları arasındaki görüşmelerde gecikti. Tasarının önümüzdeki haftalarda kabul edilmesi bekleniyor. Dışişleri Bakanlığı da hükümet programında yer alan bu değişikliğin bir an önce hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Avusturya daha önce kaç Rus diplomatı sınır dışı etti?
Avusturya son yıllarda birçok kez Rus diplomatları sınır dışı etti:
- Nisan 2022: Avusturya, Kiev yakınlarındaki Buça’da Rus askerlerinin Ukraynalı sivilleri öldürdüğü iddialarının ortaya çıkmasının ardından AB’nin koordineli adımı kapsamında dört Rus diplomatı sınır dışı etti.
- Şubat 2023: Biri büyükelçilikte, ikisi Rusya’nın BM kuruluşları nezdindeki temsilciliğinde olmak üzere dört diplomat sınır dışı edildi.
- İlkbahar 2024: Avusturya Dışişleri Bakanlığı, iki Rus büyükelçilik çalışanını diplomatik statüyle bağdaşmayan faaliyetler gerekçesiyle istenmeyen kişi ilan etti.
- Mayıs 2026: Avusturya, diplomatik binaların çatısındaki ekipmanları elektronik casusluk için kullandıkları şüphesiyle üç Rus diplomatı istenmeyen kişi ilan etti. Dışişleri Bakanı Beate Meinl-Reisinger, diplomatik dokunulmazlığın casusluk için kullanılmasının kabul edilemez olduğunu söylemişti.
Avusturya, askeri tarafsızlık politikası nedeniyle Rus diplomatlarını sınır dışı etme konusunda diğer Batı Avrupa ülkelerine göre daha temkinli bir tutum izlemesiyle biliniyor.
