İspanya'nın Bask bölgesindeki Bilbao kentinde 26 Ekim Pazartesi akşamı yüzleri maskeli genç gruplar sokak şiddetine başvurdu. Olaylarda 20'den fazla kişi gözaltına alındı. Gruplar araçları ve çöp konteynerlerini ateşe verdi, bazı dükkânları yağmalamaya çalıştı. Kargaşa, aşırı sağcı bir sosyal medya fenomeninin iptal edilen etkinliğine karşı düzenlenen protestonun ardından çıktı. Barselona'da 24 Ekim akşamı yaşanan benzer olaylardan iki gün sonra gelen bu gelişme, 29 Kasım'daki erken genel seçimler öncesinde ülkedeki güvenlik tartışmasını büyüttü.
Bilbao'da ne oldu?
İspanyol basınına göre olaylar, kentin Deusto semtinde düzenlenen bir protestonun dağılmasının ardından başladı. Protesto, provokatif eylemleriyle bilinen aşırı sağcı sosyal medya fenomeni Vito Quiles'in kentteki etkinliğine karşı yapılmıştı. Quiles, etkinliği güvenlik gerekçesiyle iptal etti. Buna rağmen bazı gruplar kent merkezine yöneldi.
Bask Özerk Hükümeti'nin açıklamasına göre gruplar çöp konteynerlerini ve araçları ateşe verdi, kent mobilyalarına zarar verdi ve bazı iş yerlerini yağmaladı. Bask polisi Ertzaintza müdahale ederek kalabalığı dağıttı.
Bilbao olaylarında kaç kişi gözaltına alındı?
Bask Hükümeti'nin güvenlikten sorumlu bakanı Bingen Zupiria, Bask televizyonu ETB2'ye yaptığı açıklamada 20'den fazla kişinin gözaltına alındığını ve bunların çoğunun reşit olmadığını söyledi. Gün içinde 9 ve 14 olarak verilen gözaltı sayısı, gece saatlerinde 20'yi aştı.
Gözaltına alınanların yargı süreci henüz başlamadı. Olaylara katılanların kimlikleri ve hangi suçlamalarla karşılaşacakları resmî olarak açıklanmadı.
Bask yönetimi olaylar hakkında ne dedi?
Zupiria, olayları "kabul edilemez" olarak nitelendirdi. Bakan, dükkânlara yönelik saldırıların Barselona'da yaşananlarla benzerlik taşıdığına dikkat çekti.
Fransa ve İtalya'daki sokak şiddetini de hatırlatan Zupiria, "Görünüşe göre birileri Avrupa'nın diğer bölgelerinde gördüğümüz şiddet hareketlerini taklit etmeye çalışıyor." dedi. İspanyol basınının aktardığına göre Zupiria, olayların "son derece iyi hazırlanmış" olduğunu da söyledi. Bakan, organizasyonda yerel bir grubun rol alıp almadığını henüz bilmediklerini ekledi.
Barselona'da 24 Ekim'de ne yaşanmıştı?
Barselona'da 24 Ekim Cumartesi akşamı, sosyal medya üzerinden çağrı yapılan ve resmî izni olmayan bir gençlik eylemi için yüzlerce kişi Katalonya Meydanı'nda toplandı. Toplanma kısa sürede kent merkezinde yağma ve kundaklamaya dönüştü. AA'nın aktardığına göre 20'ye yakın mağaza yağmalandı ve kamu mallarında ciddi hasar oluştu.
Katalan polisi Mossos d'Esquadra'nın ilk bilançosuna göre 128 kişi gözaltına alındı ve bunların çoğu reşit değildi. İspanyol basını, sonraki güncellemede gözaltı sayısının 130'a, gözaltındaki reşit olmayanların sayısının 76'ya çıktığını yazdı. Olaylarda 15 polis yaralandı.
Katalonya İçişleri Bakanı Núria Parlon, yaşananları "nedensiz şiddet ve vandalizm" olarak tanımladı. Parlon, olayların kentteki konut eylemiyle bağlantısı olmadığını vurguladı.
Olaylardan kim sorumlu tutuluyor?
Olayların sorumluluğu konusunda siyasi taraflar birbirini suçluyor. Sol görüşlü hükümet şiddetin arkasında aşırı sağın olduğunu savunuyor. Muhalefetteki sağ partiler ise aşırı solu sorumlu tutuyor.
Yetkililer, olayların sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları üzerinden örgütlendiğini değerlendiriyor. İspanyol basınına konuşan güvenlik kaynakları, olası dış müdahale dahil bütün ihtimallerin araştırıldığını belirtti.
31 Ekim için yeni şiddet çağrısı var mı?
Bazı grupların 31 Ekim Cumartesi için ülke genelinde benzer eylemler çağrısı yaptığı görülüyor. Bu tarih Cadılar Bayramı gecesine denk geliyor.
İspanyol basınının haberine göre Katalonya İçişleri Bakanlığı, eylem çağrısı yapılan grupların kapatılması için WhatsApp ve Telegram'a başvurdu. Barselona'da kent merkezinde güvenlik önlemlerinin artırılacağı bildirildi.
Sokak şiddeti İspanya'daki seçimleri nasıl etkiliyor?
İspanya'da 29 Kasım'da erken genel seçim yapılacak. Başbakan Pedro Sanchez, seçimleri 5 Ekim'de duyurmuştu. Seçimde Temsilciler Meclisi'nin 350 üyesi ve Senato üyeleri belirlenecek.
Seçim kampanyası öncesinde art arda yaşanan sokak olayları, kamu güveni ve göç tartışmalarıyla birlikte siyasi gündemin üst sıralarına çıktı. Partilerin olaylara verdiği farklı tepkiler, güvenlik başlığının seçim kampanyasının ana konularından biri olacağını gösteriyor.
Vito Quiles kimdir?
Vito Quiles, İspanya'da aşırı sağcı çizgisi ve provokatif sokak röportajlarıyla tanınan bir sosyal medya fenomeni. Quiles'in üniversitelerde düzenlediği etkinlikler daha önce de protestolara yol açtı.
Ekim 2025'te Pamplona'da yapmak istediği etkinlik iptal edilmiş, ardından çıkan olaylarda iki kişi gözaltına alınmıştı. Quiles, bu ay Pamplona'dan başlayan yeni bir etkinlik turu düzenliyor ve Bilbao bu turun duraklarından biriydi.
