Libya'nın doğusundaki Bingazi Limanı'nda 22 Kasım Pazar günü şafak vakti düzenlenen saldırıda vurulan Rus donanmasına ait korvet, büyük ölçüde alabora olarak sulara gömüldü. ABD merkezli uydu görüntüleme şirketi Vantor'un yayımladığı görüntülere göre geminin yalnızca pruvası su üstünde kalırken, iskele boyunca enkaz dağıldı ve yangının ardından gökyüzüne yoğun duman yükseldi. Gemi, Vantor tarafından Steregüşçiy sınıfı korvetlerden Merkury olarak tanımlandı.
Bingazi Limanı'nda ne oldu?
Bingazi'deki, Libya Temsilciler Meclisi'nin atadığı hükümet, sabah erken saatlerde limanda bir Rus gemisinin hedef alındığını duyurdu. Hükümetin açıklamasına göre gemide patlama ve kısa süreli yangın yaşandı. Gemi, Rusya ile doğudaki yönetim arasındaki iş birliği anlaşması kapsamında yakıt ve ikmal için limana yanaşmıştı.
Uydu görüntülerinde ne görünüyor?
Vantor'un görüntülerinde geminin demirli olduğu iskele boyunca çevreye saçılmış enkaz, yangın sonrası oluşan duman tabakası ve alabora olmuş gövde yer alıyor. Reuters aracılığıyla dağıtılan karşılaştırmalı görüntülerde, saldırı öncesi ve sonrası liman bölgesi yan yana verildi. Görüntülerin 21 ve 22 Kasım tarihli olduğu belirtiliyor.
Batan gemi hangisi?
Vantor, hedef alınan gemiyi Rus Donanması'na ait Merkury korveti olarak tanımladı. AA'nın aktardığı bilgide gemi, Steregüşçiy sınıfı bir korvet olarak geçiyor. Sınıfın öncü gemisi Steregüşçiy'in ise 2026 itibarıyla modernizasyonda olduğu belirtiliyor. Bu nedenle vurulan geminin sınıf adıyla anılan öncü gemi değil, aynı sınıftan Merkury olduğu değerlendiriliyor.
Saldırıyı kim yaptı?
Saldırıyı üstlenen olmadı. Libyalı yetkililer, ilk incelemelerin saldırının Libya'nın batısında Ukraynalı güçlerin işlettiği bir üsten fırlatılan insansız deniz araçlarıyla yapıldığına işaret ettiğini söyledi. Bu iddia bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. Rusya ve Ukrayna'dan konuyla ilgili bir açıklama gelmedi.
Kaç saldırı aracı kullanıldı?
Libyalı yetkililer, en az dört insansız deniz aracının önlenip imha edildiğini, iki aracın ise gemiye isabet ettiğini belirtti. Bölge sakinleri üç insansız araç gördüklerini söyledi. Kesin sayı konusunda resmî bir ortak açıklama bulunmuyor.
Saldırıda kaç kişi öldü ya da yaralandı?
Doğudaki hükümete bağlı Sağlık Bakanlığı, AA'nın aktardığına göre saldırıda 10 kişinin yaralandığını açıkladı. Yerel kaynaklar, Libyalı ve Rus uyrukluların hayatını kaybettiğini öne sürdü ancak sayı belirtilmedi. Resmî bir ölü sayısı açıklanmış değil.
Aynı gün başka bir gemiye saldırı oldu mu?
Yerel medyada çıkan haberlere göre Pazar akşamı Bingazi açıklarında Malta bayraklı bir ticari gemi de insansız deniz aracıyla vuruldu. Doğudaki Sağlık Bakanlığı, yaralanan mürettebatın kurtarıldığını ve tedavi altına alındığını duyurdu. Almasar TV ise deniz ve hava kuvvetlerinin kentin açıklarında en az 12 insansız deniz aracını daha imha ettiğini bildirdi.
Libya yönetimleri saldırıya nasıl tepki verdi?
Doğudaki yönetim, Rusya ile saldırının koşullarını, kaynağını ve faillerini araştırmak üzere ortak soruşturma başlattığını açıkladı. Batıdaki yönetim ise Libya'nın Rusya-Ukrayna savaşının tarafı olmadığını vurgulayıp limanların ve sivil tesislerin dış çatışmalara sürüklenmesine karşı uyardı. Libya'da biri Birleşmiş Milletler'in de meşru kabul ettiği Trablus'taki Ulusal Birlik Hükümeti, diğeri Bingazi'deki hükümet olmak üzere iki ayrı yönetim bulunuyor.
Libya açıklarında daha önce benzer bir saldırı olmuş muydu?
Mart ayında Rus bayraklı LNG tankeri Arctic Metagaz, Malta ile Libya arasındaki sularda insansız deniz araçlarının hedefi oldu. Rusya saldırıyı Ukrayna'ya bağladı, Putin olayı terör saldırısı olarak niteledi. Ukrayna'nın sorumluluğu bağımsız olarak doğrulanmadı. Bingazi'deki saldırı, Rus donanma gemisine yönelik ilk büyük olay olması nedeniyle Libya'nın Rusya-Batı rekabetindeki yerini yeniden gündeme getirdi.





