BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ihtilaflı bölgedeki 35 yıllık barış gücü misyonunun sona ermesinin ardından Pazar günü Batı Sahra'da potansiyel askeri tırmanma konusunda uyarıda bulundu.
Genel Sekreter sözcüsü Stephane Dujarric, “Genel Sekreter, Bölge genelindeki güvenlik durumu ve düşmanlıkların tırmanma riski konusunda endişeli olmaya devam etmektedir” diyerek, tüm tarafları “azami itidal göstermeye ve gerilimleri daha da artırabilecek veya bölgesel istikrarı zedeleyebilecek eylemlerden kaçınmaya” çağırdı.
Batı Sahra'daki Referandum için Birleşmiş Milletler Misyonu (MINURSO), BM Güvenlik Konseyi'nin görev süresini 31 Ekim'den sonra uzatmayı başaramamasının ardından resmen faaliyetlerini durdurdu. BM Operasyonel Destek Dairesi bünyesindeki küçültülmüş bir ekip, asker gönderen ülkelere ait ekipmanların geri gönderilmesi ve BM'ye ait varlıkların elden çıkarılmasını denetlemek üzere bir tasfiye aşamasına başladı.
Kendi kaderini tayin etme, diplomatik arabuluculuk
Guterres, barış güçlerinin ayrılmasının Batı Sahra halkının "vazgeçilmez kendi kaderini tayin hakkını" azaltmadığını veya ortadan kaldırmadığını vurguladı. Ayrıca Özel Temsilci Alexander Ivanko'ya övgülerde bulundu ve 1991 yılında Fas ile bağımsızlık yanlısı Polisario Cephesi arasında ateşkesi izlemek amacıyla kurulan misyon sırasında hayatını kaybeden 20 personeli andı.
Barış koruma operasyonları sona ermiş olsa da, siyasi müzakereler BM Genel Sekreteri'nin özel temsilcisi Staffan de Mistura'nın himayesinde devam edecek.
Misyonun sona ermesi, Cuma günü ABD tarafından hazırlanan ve misyonun görev süresini uzatmayı amaçlayan bir karar tasarısının Rusya tarafından veto edilmesiyle gerçekleşti; oysa konseyin 11 üyesi lehte oy kullanırken, 3 üye çekimser kalmıştı.
Batı Sahra, Kuzey Afrika diplomasisinde kilit bir konu olmaya devam ediyor. Fas, egemenliği altındaki bölge için geniş bir özerklik önerirken, Polisario Cephesi ise Cezayir'in de desteklediği bir pozisyon olan kendi kaderini tayin referandumu arayışını sürdürüyor.
Batı Sahra üzerindeki anlaşmazlık, İspanya'nın bölgedeki sömürge yönetimini sona erdirdiği 1975 yılına kadar uzanmaktadır. Bu anlaşmazlık, 1991'deki ateşkes anlaşmasına kadar Fas ve Polisario Cephesi arasında silahlı çatışmaya dönüşmüştür.
