İsrail'de hükümet kurma görevini alan Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'un, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle azınlık hükümeti kurma ihtimaline "değişim bloku" içinden itiraz geldi. Evimiz İsrail Partisi Başkanı Avigdor Liberman ile Birlikte Listesi liderlerinden Naftali Bennett, 21 Kasım 2026'da böyle bir hükümete karşı olduklarını açıkladı. İki lider bu tutumu farklı gerekçelerle savunuyor.
Eisenkot hükümeti Arap partileri desteğiyle kurulabilir mi?
Teorik olarak mümkün, ancak Liberman ve Bennett'in tutumu bu yolu daraltıyor. Eisenkot, geniş tabanlı bir hükümet kuramazsa ulusal acil durum hükümeti kurma niyetinde olduğunu açıklamış ve Arap partilerinin dışarıdan desteğiyle kurulacak bir azınlık hükümetine kapıyı aralamıştı. Ancak değişim bloku içindeki iki ismin muhalefeti bu planın parlamentodan geçmesini zorlaştırıyor.
Liberman neden azınlık hükümetine karşı çıkıyor?
Liberman, Arap partilerinin desteğiyle kurulacak bir hükümetin ileride Netanyahu'ya yarayacağını savunuyor. İsrail'in Kanal 12 televizyonuna konuşan Liberman, böyle bir hükümetin Netanyahu'yu 120 sandalyeli Meclis'te 70 sandalyeyle geri getireceğini öne sürdü. Netanyahu'yu İsrail'i yıkıma sürükleyen acil bir tehlike olarak nitelendirdi.
Liberman'ın önerdiği formül nedir?
Liberman, 48 sandalyeli "Değişim Bloku" ile toplam 13 sandalyeli Haredi (Ultra-Ortodoks Yahudi) partilerden oluşan bir koalisyonu öneriyor. Dört yıl görev yapacak istikrarlı bir hükümetin bu şekilde kurulabileceğini savunuyor. Eisenkot'un Haredilerle görüşmelerinin "mükemmel" gittiğini aktaran Liberman, böyle bir hükümetin kurulacağına inancını soran soruya "Yüzde yüz" yanıtını verdi.
Liberman'ın tutumu nasıl değişti?
Liberman, kısa süre öncesine kadar Arap partileri ve Haredi partilerle koalisyona "hayır" diyordu. Şimdi ise "Ana hedef Bibi'nin (Netanyahu) iktidarını sona erdirmek ve ikinci hedef de erken seçimleri önlemek, bu yüzden bir şeylerden fedakarlık etmemiz gerekiyor" diyor. Bu çerçevede Haredilerle koalisyonu "fedakarlık" olarak sunuyor.
Bennett ne istiyor?
Bennett, X hesabından yaptığı açıklamada Eisenkot liderliğinde bir hükümet kurma ve Netanyahu'nun yeniden başbakan olmaması konusunda kararlı olduğunu belirtti. Partisinin hiçbir koşulda Netanyahu blokuna katılmayacağını da vurguladı. Buna karşın hedefe ulaşmak için "Eisenkot başbakanlığındaki bir Siyonist birlik hükümeti" kurulması gerektiğini söyledi ve Likud'a açık kapı bıraktı.
Bennett Likud'a nasıl bir mesaj verdi?
Bennett, Likud ile yürütülen görüşmelerde partinin birlik hükümeti konusunda ciddi olup olmadığının çok çabuk anlaşılacağını belirtti. Likud'un, Eisenkot'a hükümet kurması için tanınan sürenin dolmasını beklemek amacıyla oyalama taktiği uyguluyor olabileceğini de söyledi.
Eisenkot'un önündeki üç seçenek neler?
Eisenkot'un daha önce açıkladığı seçenekler şöyle:
- Haredi partilerle zorunlu askerlik yasası konusunda anlaşarak hükümet kurmak.
- Netanyahu'nun Likud Partisi üyelerini ikna ederek "birlik hükümeti" kurmak. Eisenkot, Likud'un söylemleri ile eylemleri arasında büyük fark olduğunu söylemişti.
- Samimi çabalar sonuç vermezse ulusal acil durum hükümeti kurmak. Bu seçenek, Arap partilerinin dışarıdan desteğine dayanan azınlık hükümetini gündeme getiriyor.
Eisenkot'un hükümet kurma yetkisi ne zaman verildi, süre ne zaman doluyor?
Uluslararası basında yer alan haberlere göre İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım 2026'da hükümet kurma görevini Eisenkot'a verdi. Eisenkot'u 67 milletvekili aday göstermişti. Temel Yasa uyarınca 28 gün olan süre 6 Aralık dolacak. Cumhurbaşkanı bu süreyi en fazla 14 gün uzatabiliyor.
Liberman İran'a olası saldırı hakkında ne dedi?
Liberman, İran'a yönelik olası bir saldırının aciliyeti olmadığını söyledi. "Şu anda, acil bir saldırıyı haklı çıkaracak herhangi bir istihbarat bilgisi ya da veri yok. Şu anda askeri bir harekat görürsek, bu siyasi bir karar olur, güvenlikle ilgili bir karar değil" ifadelerini kullandı.



