Dışişleri Bakanlığı, Fransız bayraklı bir geminin Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin kıta sahanlığında izinsiz deniz bilimsel araştırma faaliyeti yürütme niyetinde olduğunu bildirdi. Bakanlık, planlanan faaliyetin kıta sahanlığı sınırları içinde kalan kısmı için uluslararası deniz hukukunun yerleşik hükümleri uyarınca Türkiye'den alınması gereken muvafakat sürecinin henüz tamamlanmadığını açıkladı. Açıklama 6 Kasım 2026 akşamı yazılı olarak yapıldı.
Fransız bayraklı gemi ne yapmak istiyor?
Bakanlığın açıklamasına göre gemi, Türkiye'nin kıta sahanlığı dahilinde izinsiz kablo döşenmesine yönelik deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirmeyi planlıyor. Açıklamada geminin adı ve kablo projesinin adı verilmedi. Ankara bu faaliyeti "gayrihukuki" olarak nitelendiriyor.
Türkiye'nin kıta sahanlığı sınırları nereden geçiyor?
Bakanlık, Türkiye'nin kıta sahanlığının dış sınırlarını 18 Mart 2020'de Birleşmiş Milletlere bildirdiğini hatırlattı. Fransız bayraklı geminin faaliyet niyeti bu bildirimle ilan edilen sınırlar içinde değerlendiriliyor. Ankara'nın itirazı da bu sahanlık üzerinde araştırma yapılabilmesi için kıyıdaş devletin onayının gerektiği görüşüne dayanıyor.
Yunanistan ve GKRY'nin ikaz duyuruları ne oldu?
Açıklamada, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) tarafından bu amaçla yayımlanan seyir ikaz duyurularının "yetkisiz" olduğu belirtildi. Bakanlık, bu duyuruların Türkiye tarafından iptal edildiğini bildirdi. Duyuruların hangi tarihte yayımlandığı ve hangi koordinatları kapsadığı açıklamada yer almadı.
Muvafakat süreci neden önemli?
Dışişleri Bakanlığı, geminin yürütmeyi planladığı faaliyetin Türkiye'nin kıta sahanlığı içindeki kısmı için gereken muvafakat sürecinin tamamlanmadığını vurguladı. Bu ifade, Ankara'nın izin verilmeden başlayacak bir çalışmayı kabul etmeyeceği mesajı olarak okunuyor. Bakanlık, ilgili sürecin sonuçlanmamış olduğunu söylemekle yetindi. Sürecin hangi aşamada olduğuna dair ayrıntı paylaşılmadı.
Türkiye'nin tutumu nasıl ifade edildi?
Bakanlık açıklamasında şu ifadeler yer aldı: "Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup bölgede işbirliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz."
Bu ifade, Ankara'nın hak savunusunu sürdürürken diyalog kapısını da açık tuttuğunu gösteriyor.
Konunun arka planı ne?
Yunan ve Kıbrıs basınındaki haberlere göre Yunanistan ile Güney Kıbrıs'ı birbirine bağlayacak elektrik kablosu projesi için Fransız bayraklı bir araştırma gemisinin deniz tabanı etütleri yapması bekleniyordu. Aynı haberlerde, Ankara'nın projenin güzergâhının kendi kıta sahanlığından geçtiğini savunduğu ve çalışma öncesinde bilgilendirme beklediği belirtiliyordu. Dışişleri Bakanlığı'nın bugünkü açıklamasında ise bu proje adıyla anılmadı. Bu bağlantı Yunan ve Kıbrıs kaynaklı haberlere dayanıyor ve Türk resmî kaynaklarınca teyit edilmiş değil.
Gelişmelerin bundan sonraki seyri, geminin faaliyet için bölgeye açılıp açılmayacağına ve muvafakat sürecinin nasıl sonuçlanacağına bağlı.
