İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nin orta kesiminde başlattığı yeni kara operasyonu, yerinden edilmiş Filistinlileri bir kez daha yollara döktü. Nusayrat Mülteci Kampı'nın kuzeydoğusundaki Dave Mahallesi ve çevresinde yaşayan aileler, çadırlarını ve evlerini bırakarak kampın iç kesimlerine yöneldi. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre yaklaşık 2,1 milyon kişi, İsrail'in kontrolü dışında kalan yaklaşık 110 kilometrekarelik alana sıkışmış durumda.

Nusayrat çevresinde ne oldu?

İsrail Savunma Bakanlığına bağlı İşgal Altındaki Topraklarda Hükümet Faaliyetleri Koordinatörlüğü (COGAT), Nusayrat Mülteci Kampı'nın kuzeydoğusunda, "Sarı Hat" yakınlarındaki 660, 661 ve 666 numaralı bölgelerde "askeri operasyon" başlatıldığını duyurdu. Bu bölgeler, Bureyc ve Nusayrat mülteci kamplarını çevreliyor.

AA muhabirinin görgü tanıklarından aktardığına göre, buldozerlerin de bulunduğu İsrail askeri araçları yoğun ateş ve topçu bombardımanı eşliğinde doğudan ilerledi. Askeri araçlar, Salahaddin Caddesi üzerindeki Vadi Gazze Köprüsü yakınındaki el-Muğraka bölgesine ve Nusayrat'ın kuzeyindeki Dave Mahallesi'ne doğru hareket etti. Filistinli kaynaklar, İsrail güçlerinin Sarı Hat'ın yaklaşık 200 metre batısına kadar geldiğini söylüyor.

Sarı Hat nedir, neden önemli?

Sarı Hat, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze'deki savaşı sona erdirmeye yönelik planının ilk aşaması kapsamında 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesle birlikte fiili sınır çizgisi haline geldi. Hat, İsrail ordusunun geri çekildiği bölgelerle askeri varlığını sürdürdüğü alanları ayırıyor.

AA'nın aktardığına göre yeni operasyon, ateşkesten bu yana ilk kez Sarı Hat'ın batısına karadan saldırı düzenlenmesi anlamına geliyor. Ateşkesin başında İsrail Gazze Şeridi'nin yaklaşık yüzde 53'ünü kontrol ediyordu. Yerel tahminlere göre bu oran ekim ayında yüzde 70 civarına çıktı.

Gazze'de ne kadar alan kaldı?

BM'nin dün yayımladığı rapora göre Dünya Gıda Programı (WFP) Filistin Ülke Direktörü Sean Hughes, İsrail'in Gazze'de işgal ettiği alanın yaklaşık yüzde 70'e ulaştığını belirtti. Buna göre 365 kilometrekarelik Gazze Şeridi'nde yaşayan yaklaşık 2,1 milyon kişinin 1,7 milyondan fazlası yerinden edilmiş durumda ve bu nüfus yaklaşık 110 kilometrekareye sıkışmış durumda.

Bu alanın tamamı yaşanabilir değil. Yıkılmış bölgeler, tarım arazileri, yollar ve hasar gören sivil altyapı da aynı alanın içinde yer alıyor.

Orta Gazze'de kaç kişi barınıyor?

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) kasım ayında yayımladığı haritaya göre Gazze'nin orta kesiminde yaklaşık 622 bin Filistinli yaşıyor. Bunların 460 bini çadırlarda kalıyor. Nusayrat ve çevresi, Ekim 2023'ten beri kuzeyden kaçan on binlerce kişinin sığındığı başlıca bölgeler arasında.

Yerinden edilen ailelerin önemli bölümü tarım arazilerinde, okul bahçelerinde, yol kenarlarında ve yıkık binaların çevresindeki çadırlarda yaşıyor. Yeni göç dalgasının, bu bölgelerdeki barınma sorununu daha da ağırlaştırması bekleniyor.

Aileler nasıl yer değiştiriyor?

Gazze Şeridi Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Sözcüsü Enis Arafat, 17 Kasım'daki açıklamasında saldırılar öncesinde kayıtlı yaklaşık 70 bin aracın yüzde 70'inden fazlasının tamamen ya da kısmen imha edildiğini söyledi. Arafat, aralarında otobüslerin ve ambulansların da bulunduğunu, binlerce aracın ise yakıt, yağ ve yedek parça eksikliğinden kullanılamaz hale geldiğini belirtti. BM'ye göre yol ağının yaklaşık yüzde 77'si de hasar gördü.

Araç bulamayan aileler, alabildikleri az sayıdaki eşyayla uzun mesafeleri yürüyor ya da at arabalarına başvuruyor. Yaşlı, hasta, yaralı ve engelli yakınları olan aileler için bu süreç daha da zor geçiyor.

Filistin’den Ebu Safiyye’nin tutukluluğuna tepki
Filistin’den Ebu Safiyye’nin tutukluluğuna tepki
İçeriği Görüntüle

Kaç kişi doğrudan tehdit altında?

Filistin Sosyal Kalkınma Bakanlığı, saldırı düzenlenen ya da hedef alınan bölgelere bitişik 6 sığınma merkezinde ve çevresinde yaşayan 865 aileden toplam 5 bin 260 kişinin doğrudan tehlike altında olduğunu açıkladı. Bakanlık, güvenli sığınma alanı bulunmadığı için yeni göç dalgaları yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Yeni gelenleri kabul eden bölgelerde de su, gıda, elektrik ve sağlık hizmetlerine erişim ciddi sorun. OCHA'nın 13 Kasım tarihli raporuna göre incelenen ailelerin yüzde 66'sı, kişi başına günlük 6 litre olarak belirlenen asgari içme suyu ihtiyacının altında suya ulaşabiliyor.

Su, elektrik ve sağlık hizmetlerinde durum ne?

BM verilerine göre Gazze'nin elektrik dağıtım şebekesi dahil enerji altyapısının yaklaşık yüzde 90'ı yıkıldı. Sağlık merkezleri, su kuyuları ve tuzdan arındırma tesisleri, yakıt ve yedek parça sıkıntısı nedeniyle sık sık aksayan jeneratörlere bağımlı çalışıyor.

Kamplardaki aşırı kalabalık, hastalıkların yayılmasına ve atık birikimine yol açıyor. Hijyen tesisleri, tuvaletler ve yardım dağıtım noktaları üzerindeki baskı artıyor.

Gazze'de açlık ve hava koşulları durumu nasıl etkiliyor?

BM'nin açıklamasına göre Gazze'de yaklaşık 1,4 milyon kişi şiddetli açlıkla karşı karşıya. WFP, yerinden edilmiş Filistinlilere dağıttığı sıcak yemek sıklığını günde 1 öğünden 2 günde 1 öğüne indirmek zorunda kaldı.

Çadırları su altında bırakan fırtına da riskleri artırdı. OCHA'ya göre kasım ayı boyunca Gazze genelinde yaklaşık 226 bin kişi yağışlardan etkilendi.

Kaynak: AA