Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Antalya'da yapılan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) kapsamlı bir sonuç üzerinde mutabakata varılamadan sona ermesinden "derin hayal kırıklığı" duyduğunu açıkladı. Guterres, "COP31'in sona ermesi üzerine" başlıklı yazılı açıklamasında gelişmiş ülkeleri iklim finansmanı taahhütlerini yerine getirmeye çağırdı.
Guterres COP31 sonrası ne dedi?
Guterres, hükümetlerin iklim krizinin gerektirdiği sorumluluğu üstlenmesini bekleyen herkesin yaşadığı hayal kırıklığını kendisinin de paylaştığını söyledi. Müzakere masasında uzlaşı sağlanamamış olabileceğini belirten Guterres, bilimsel gerçekler konusunda ise hiçbir belirsizlik bulunmadığını vurguladı.
Guterres'e göre sıcaklıklar rekor kırmayı sürdürüyor, iklim kaynaklı aşırı hava olayları giderek şiddetleniyor ve emisyon seviyeleri hâlâ çok yüksek. Her gecikmenin önümüzdeki görevi daha zor ve daha maliyetli hale getirdiğini de ekledi.
1,5 derece hedefi için zaman daralıyor mu?
Guterres, dünyanın küresel ölçekte üzerinde uzlaşılan 1,5 derecelik sıcaklık artışı sınırını aşmanın eşiğinde olduğunu söyledi. Bu aşımın mümkün olduğunca kısa ve sınırlı tutulabilmesi için elde kalan zaman penceresinin hızla kapandığını belirtti.
BM Genel Sekreteri, aşımın miktarını ve süresini sınırlamak için önümüzdeki 10 yıl içinde emisyonlarda köklü ve hızlı bir düşüş gerektiğini ifade etti. COP31'den çıkarılacak dersin "çok net" olduğunu söyleyen Guterres, dünyanın iklim kriziyle mücadelede çok daha fazlasını yapması gerektiğini belirtti.
Gelişmiş ülkelerden ne istendi?
Guterres, en çok emisyona yol açan ülkelerin bu alanda öncülük etmesi gerektiğini söyledi. Gelişmiş ülkelerden, uyum finansmanını 3 katına çıkarma ve desteğin en çok ihtiyaç duyan ülkelere ulaşmasını sağlama taahhütlerini yerine getirmelerini istedi.
Guterres, "Bu sözün arkasına hemen somut tarihler ve finansal kaynaklar koyun. Çünkü hayatlar buna bağlı" dedi. Krizin oluşumunda en az payı olan ülkelerin en ağır sonuçlarla baş başa bırakılamayacağını belirten Guterres, bunun bir "iklim adaleti meselesi" olduğunu söyledi.
Fosil yakıtlar hakkında ne söyledi?
Guterres, iklim krizini körükleyen temel unsurun fosil yakıtlar olduğunu belirtti. Kömür, petrol ve gaza bağımlılığın sürmesinin ekonomileri fiyat şoklarına açık hale getirdiğini ve enerji güvenliğini zayıflattığını söyledi.
Fosil yakıt sektöründeki güçlü çevreleri de eleştiren Guterres, bu çevrelerin geçmişte tütün endüstrisinin izlediği stratejiyi uyguladığını öne sürdü. Guterres'e göre bu çevreler bilimsel gerçekleri çarpıtıyor, politikaların hayata geçirilmesini geciktiriyor ve eyleme geçilmesini engelliyor. Guterres, "Üzerine yakıt dökerken yangını söndüremezsiniz" ifadesini kullandı.
İklim eyleminin asıl sınavı nerede verilecek?
Guterres, iklim eyleminin gerçek sınavının müzakere salonlarının dışındaki gelişmelerde verileceğini söyledi. Şu başlıkların öne çıktığını belirtti:
- Fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılması
- Temiz enerjinin hızla yaygınlaştırılması
- Enerji şebekelerinin modernize edilmesi
- Metan emisyonlarının ciddi oranda düşürülmesi
- Ormanların yeniden canlandırılması
- Finansmanın gelişmekte olan ülkelere ulaştırılması
Sivil topluma ve gençlere ne mesaj verdi?
Guterres, sivil topluma, gençlere, bilim insanlarına ve krizin en ön safındaki topluluklara seslendi. İklim krizinin hükümetlerin ortak bir paydada buluşmasını beklemeyeceğini belirterek şunları söyledi: "Gerçekleri yaymaya devam edin. Eylem talep etmeye devam edin. Baskıyı artırmaya devam edin. Hükümetlerden ve şirketlerden hesap sorun. İklim adaleti mücadelesinden asla vazgeçmeyin."
Guterres Türkiye'ye ve COP31 yetkililerine ne dedi?
Guterres, misafirperverlikleri için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye hükümetine, Türk halkına ve Antalya'ya teşekkür etti. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen'a da yoğun çabaları nedeniyle teşekkürlerini iletti.





