İslam dünyasının kahramanlarından, düşmanlarının bile adaletine güvendiği Sultan Selahaddin Eyyubi, 831 yıl önce bugün Kudüs‘ü Haçlılar’ın elinden alarak fethetti.
Büyük komutan Selahaddin-i Eyyubi 1183 yılında Halep’i alarak muhaliflerini saf dışı bıraktığı gibi sağladığı stratejik avantajla beraber Kudüs yolu kendisine açıldı. Bu nedenle Halep’in Selahaddin Eyyubi tarafına geçmesi Haçlılar‘ı telaşa soktu.
1185 yılında çıktığı ikinci doğu seferinde Meyyafarikin ve Erbil gibi ehemmiyetli noktaları topraklarına dahil etti. Musul Atabegleri de Eyyubi’nin hakimiyetini tanıdı.
Sultan, bir yandan devleti dağılmaktan kurtarırken, bir yandan Ortadoğu’daki İslam birliğini sağlamak için uğraşıyor diğer yandan ise Haçlılar ile mücadele ediyordu. Eyyubi söz konusu devirde Haçlılar’a karşı ilk önemli seferi 14 Kasım-9 Aralık 1177 tarihlerinde düzenlediği Gazze-Askalan seferi oldu.
Selahaddin Eyyubi, Mısır’daki bu sefer esnasında düşmanın direncinin zayıf farkedince hemen Remle’ye doğru ilerlemeye başladı. Bu sırada Renauld de Chatillon ile Kral IV. Baudouin komutasındaki Kudüs Krallığı güçlerinin ani baskınına maruz kaldı ve savaşarak geri çekildi. Bu anlarda Flandre Kontu Philippe d’Alsace komutasında Haçlılar, Hama’yı kuşatsalar da kuşatma geri püskürtüldü.
Selahaddin Eyyubi, Remle mağlubiyetinin yaralarını iki ay gibi kısa bir sürede sarıp Kahire kentinden Dımaşk’a doğru yola çıktı. Harim bölgesini kuşatma altına alan Haçlılar Sultan’ın gelmesi ile geri çekildiler.
Haçlıların, Şam yoluna hakim olan bir noktada bulunan Beytülahzan adı verilen yerde kurdukları kaleyi kuşatarak 24 Ağustos 1179 tarihinde ele geçirdi. Haçlılar ise barış talep etmek zorunda kaldı.
3-4 Temmuz 1187 tarihlerinde Hittin adı verilen bölgede Haçlılar ile yaptığı meydan muharebesinde büyük bir zafer elde edildi. Haçlı ordusu imha edilirken, bir kısmı ise esir alındı. Esirler içerisinde Kerek-Şevbek bölgesi hakimi Renauld de Chatillon ve Kral Guy de Lusignan da bulunuyordu.
Grafiker: Gözde Gültekinler
KUDÜS’ÜN FETHİ
Selahaddin Eyyubi, bu zaferin ardından hızlı bir fetih hamlesi yaptı. Filistin’de Askalan, Nablus, Remle, Gazze, Akka ve Taberiye dahil birçok kaleyi fethetti. Sultan, birkaç haftada irili ufaklı elli iki kent fethettikten sonra 20 Eylül 1187 tarihinde de Kudüs’ü kuşattı.
Sultan Selahaddin Eyyubi, Mirac mucizesinin sene-i devriyesi olan 2 Ekim 1187 Cuma günü Kudüs‘ü fethetti.
1187 senesinde Antakya Prinkepsliği ve Trablus Kontluğu’na karşı sefere çıkan Sultan Selahaddin, Trablusşam’ın birkaç kalesi ile Antakya Prinkepsliği topraklarının büyük çoğunluğunu ele geçirdi.
Öte yandan birçok kalenin ve Kudüs’ün düşmesi ile tüm Batı Avrupa ülkelerinin yer aldığı yeni bir Haçlı seferi gerçekleştirildi. Haçlılar, 1189 yılında Akka’yı kuşattı. Selahaddin Eyyubi ile Haçlılar arasında Akka önünde neredeyse 2 sene devam eden şiddetli savaşlar oldu. İngiltere Kralı Arslan Yürekli Richard orduları, Alman İmparatoru Barbarossa ve Fransa Kralı Philippe Auguste donanmaları ile gelip savaşta yer aldı. Akka bölgesi, 12 Temmuz 1191 tarihinde Haçlılar’ın eline geçmiş oldu. Ancak Sultan Selahaddin, Haçlılar’ın Kudüs’ü almak için kalkıştıkları teşebbüsleri de boşa çıkardı.
1 Eylül 1192 tarihinde iki taraf 3 yıl 8 ay süreli bir barış antlaşması imzaladı.
Sultan, Haçlılar ile antlaşma yaptıktan kısa bir vakit sonra 4 Mart 1193 tarihinde Şam kentinde vefat etti. Bu tarihte Suriye, Filistin, Yemen, Libya, Mısır, Ahlat ve Malatya’ya kadar Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da ve Hemedan’a kadar Kuzey Irak’ta Sultan Selahaddin Eyyubi adına hutbe okunuyordu.
