ABD'de Massachusetts eyaletinin Boston kentindeki federal mahkeme, Trump yönetiminin Harvard Üniversitesinden öğrenci kabul kayıtlarını talep etmek için açtığı davayı reddetti. Federal Bölge Mahkemesi Hakimi Myong Joun, 2 Kasım'da verdiği kararda, Adalet Bakanlığının dava öncesinde yasanın öngördüğü adımları atmadığına hükmetti. Karar usule ilişkin olduğu için Harvard'ın ırk temelli ayrımcılık yapıp yapmadığı sorusuna yanıt vermiyor.
Harvard davası neden reddedildi?
Hakim Joun'un gerekçesi, dava açılmadan önce yasal sürecin işletilmemesi. CNBC ve Washington Post gibi ABD medyasında yer alan haberlere göre karar metni, Adalet Bakanlığının Harvard'a uymaması halinde dava açacağını bildirdiğini ya da hangi noktada eksik kaldığını somut biçimde ortaya koyduğunu dava dilekçesinden anlaşılmadığını belirtiyor. Hakim ayrıca Eğitim Bakanlığının, kendi kabul soruşturmasını mayısta Adalet Bakanlığının davasına dahil ederken gerekli usulleri izlemediğini tespit etti.
Dava ne talep ediyordu?
Adalet Bakanlığı, şubat ayında Harvard'a dava açmıştı. Bakanlık, üniversitenin kabul süreçlerinde ırka dayalı ayrımcılık yapılıp yapılmadığını incelemek için istediği verileri paylaşmadığını öne sürdü. Talep, önceki yıllara ait başvuru kayıtlarını kapsıyordu. Dava, Harvard'ın Başlık VI olarak bilinen ve federal fon alan kurumlarda ırk, renk ve köken ayrımcılığını yasaklayan düzenlemeye uymadığı iddiasına dayanıyordu.
Karar kesin mi, dava yeniden açılabilir mi?
Dava, "önyargısız" (without prejudice) olarak reddedildi. Bu, Adalet Bakanlığının eksik idari adımları tamamlaması halinde davayı yeniden açabileceği anlamına geliyor. ABD basını da kararı bu yönüyle, yönetim için kesin bir yenilgiden çok usul hatası şeklinde yorumladı. Adalet Bakanlığının karara itiraz edip etmeyeceğine ya da yeni bir dava hazırlayıp hazırlamadığına dair doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.
Harvard'ın avukatları ne savundu?
Harvard'ın avukatları davanın "maksatlı" açıldığını savundu. Avukatlara göre dava, üniversitenin yönetim yapısı, işe alım uygulamaları ve akademik programlarında Trump yönetimine uygun değişiklik yapma taleplerini reddetmesinin ardından gündeme geldi. Avukatlar, davanın Trump'ın şubat başında müzakereleri sonlandırdığını ve Harvard'dan 1 milyar dolar tazminat istediğini açıklamasından sonra açıldığına dikkat çekti.
Harvard'ın açıklaması ne oldu?
Harvard yazılı açıklamasında Adalet Bakanlığının, üniversitenin talepleri gönüllü olarak yerine getirmesini sağlamaya yönelik yasal olarak gerekli adımları atmadan dava açtığını belirtti. Açıklamada, istenen kayıtların binlerce lise öğrencisine ait hassas veriler içerdiği de vurgulandı.
Trump yönetimi ile Harvard arasındaki anlaşmazlık nasıl başladı?
Federal hükümet, aralarında Harvard'ın da bulunduğu çok sayıda üniversiteyi, başta Filistin'e destek amaçlı kampüs protestoları ile çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık programları gerekçesiyle federal fonların dondurulmasıyla tehdit etmişti. Bu kapsamda Adalet Bakanlığı, Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, Eğitim Bakanlığı ve Genel Hizmetler İdaresi (GSA) ortaklığıyla "Antisemitizmle Mücadele Görev Gücü" kuruldu.
Harvard'ın dondurulan fonları ne kadardı?
Federal hükümet, Harvard'a sağlanan 2,2 milyar dolarlık fonun ve 60 milyon dolarlık sözleşme bedelinin dondurulmasına karar verdi. Harvard ise fonların dondurulmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak dava açtı. Trump da 3 Şubat'ta, anlaşma için üniversiteden talep ettikleri tazminatın 1 milyar dolar olduğunu açıklamıştı.
