İngiltere Dışişleri Bakanlığı, işgal altındaki Batı Şeria'da yasa dışı İsrail yerleşimlerinin inşasında rol alan 8 şirkete yaptırım uygulama kararı aldığını 17 Kasım 2026'da duyurdu. Kararla birlikte, Gazze'ye insani yardım girişini engellediği belirtilen Tzav 9 adlı grup da yaptırım listesine alındı. Bakanlık, adımı iki devletli çözüm hedefini canlı tutma çabasıyla gerekçelendirdi.
İngiltere hangi şirketlere yaptırım uyguladı?
Bakanlığın açıklamasına göre yaptırım listesinde Har Hevron, Hemdat Shomron, S.A.G., Lev HaHar Yazamut, Harey Zahav, Ariel Residential Judea & Samaria, Ami Gvirtzman Architects ve Z.F. adlı şirketler yer alıyor. Firmaların bir bölümü inşaat ve konut geliştirme alanında, bir bölümü ise mimarlık ve tedarik gibi destek alanlarında faaliyet gösteriyor.
Şirketler neden yaptırım listesine alındı?
Açıklamada, şirketlerin işgal altındaki Filistin topraklarında el konulan arazilerde yasa dışı yerleşim inşa ettiği belirtildi. Listeye alınma gerekçeleri arasında inşaat planlaması yapmak, yerleşim inşaatlarına tedarik sağlamak, mimarlık hizmeti vermek ve yapıların tanıtımını ve satışını üstlenmek yer aldı. İngiltere, bu faaliyetlerin iki devletli çözümün hayata geçirilmesini engelleme riski taşıdığını savundu.
Yaptırımlar neleri kapsıyor?
Yaptırımlar kapsamında şirketlerin mal varlıkları dondurulacak. Şirket yöneticilerinin, İngiltere'deki şirketlerde ve İngiltere ile bağlantılı şirketlerde yönetici olması ya da yönetim kurulunda yer alması da yasaklanacak. Kararın amacı, şirketlerin Batı Şeria'daki inşaat ve projelerine yönelik finansal desteği kesmek olarak açıklandı.
Tzav 9 kimdir, neden yaptırım kapsamına alındı?
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Tzav 9 adlı grubu Gazze'ye insani yardım girişini engellemekle suçladı. Grubun yaptırıma tabi tutulacağı duyuruldu. Bakanlık grubun hangi yöntemlerle hareket ettiğine dair ayrıntıyı açıklamasında genişçe aktarmadı. Bu nedenle suçlamalar şimdilik İngiltere hükümetinin açıklamasına dayanıyor.
İngiltere yaptırım kararını nasıl gerekçelendirdi?
Bakanlık, yaptırım paketinin İsrail hükümetinin engellemeyi reddettiği yerleşim genişlemesine karşılık açıklandığını belirtti. Açıklamada, İsrail hükümetinin son 4 yılda önceki 20 yıla göre daha fazla yerleşim birimine onay verdiği kaydedildi. Londra, bu ortamın yerleşim genişlemesini cesaretlendirdiğini savundu.
Miliband E1 Projesi için şirketlere ne dedi?
Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Batı Şeria'yı fiilen ikiye bölerek Filistin Devleti'nin kurulmasını engelleme riski taşıyan E1 Projesi'ne katılmayı değerlendiren şirketlere seslendi. Miliband, "Bu projeye teklif vermeyin, inşaat yapmayın, iki devletli çözümün yok edilmesinden kar etmeyin." dedi. Miliband ayrıca iki devletli çözümü korumanın hükümetin yaklaşımına yön veren "kuzey yıldızı" olduğunu söyledi.
Gazze'deki insani durum için ne söyleniyor?
İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Gazzelilerin kışlık yardıma aşırı derecede muhtaç olduğunu vurguladı. Açıklamaya göre son sellerin ardından 4 bin kişi barınaksız kaldı, 1,4 milyon kişi ise çadır ve derme çatma barınaklarda yaşıyor. Sınırda Gazze'ye girmeyi bekleyen 150 bin çadır ve 300 bin branda bulunduğu, ancak bunların İsrailli yetkililerce içeri alınmadığı belirtildi. Bakanlık, kerestenin girişinin de engellendiğini, bunun acil durum barınağı yapımını imkânsız kıldığını savundu.
Miliband Gazze ve Batı Şeria için başka neler söyledi?
Miliband, Gazze'deki insani krizin derinleşmesine göz yummayacaklarını belirtti. "Gazze ve Batı Şeria'daki durum kabul edilemez. Yeni İsrail hükümeti ve Filistin yönetimiyle İsrail ve Filistin halkı için kalıcı barış ve güvenlik için çalışmaya kararlıyız." ifadelerini kullandı.
Bu karar İngiltere'nin önceki adımlarından farklı mı?
Karar, Londra'nın Batı Şeria politikasındaki sıkılaşan çizginin devamı niteliğinde. Uluslararası basında yer alan haberlere göre İngiltere, Eylül ayında yerleşimlerden gelen ürünlere yönelik ithalat yasağı ve bazı hizmetlere kısıtlama getirmişti. İsrail de o dönemde Kudüs'teki İngiliz konsolosluğunu kapatma tehdidinde bulunmuştu. Yeni paket ise ilk kez doğrudan yerleşim inşaatında çalışan şirketleri hedef alıyor.

