İran'da Hukuk İşlerinden Sorumlu Cumhurbaşkanı Yardımcısı Mecid Ensari, ülkesine yönelik saldırılarda savaş suçu işlendiği iddiasıyla ABD ve 4 Avrupa ülkesinin mahkemelerinde hukuki süreç başlattıklarını açıkladı. Ensari, 22 Kasım 2026'da İran resmî ajansı IRNA'ya yansıyan konuşmasında, özellikle Minab'daki Şecere-i Tayyibe Okulu'na yönelik saldırının belgelenmesi ve uluslararası hukuk çerçevesinde takip edilmesi için girişimlerin sürdüğünü söyledi. Ensari'nin sözleri IRNA'nın haberine dayanıyor. Bağımsız bir kaynaktan teyit edilmiş değil.
Ensari, "Çocuk Şehitlerin Ailelerini Onurlandırma Töreni"nde konuştu. Avrupa'daki dört ülkenin adı açıklanmadı.
Ensari hangi hukuki girişimleri duyurdu?
Ensari'ye göre Cumhurbaşkanlığı Hukuk İşleri Yardımcılığı, Adalet Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve diğer kurumlarla işbirliği içinde kapsamlı bir çalışma yürütüyor. Bu çalışmanın sonucunda ABD ve dört Avrupa ülkesindeki mahkemelerde süreç başlatıldı.
Ensari ayrıca 12 günlük savaşla ilgili şikâyetin İran-ABD Tahkim Mahkemesi'nde (Claims Tribunal) kayda geçirildiğini bildirdi. "Ramazan Savaşı" olarak adlandırdığı çatışmaya ilişkin ikinci şikâyetin kayıt işlemlerinin ise son aşamada olduğunu söyledi.
Kaç şehit ailesi ve kaç şikâyet var?
Ensari'nin verdiği rakamlara göre Yargı Erki Avukatlar Merkezi 5 bin şehit ailesinin vekâletini üstlendi. İran içindeki mahkemelerde şu ana kadar 2 binden fazla şikâyet kayda geçirildi. Ensari, "Yürütülen girişimler sonucunda Yargı Erki Avukatlar Merkezi, 5 bin şehit ailesinin vekaletini üstlendi" dedi.
Belgeleme çalışmasını kim yürütüyor?
Ensari, 12 günlük savaşın ardından Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin kararıyla Cumhurbaşkanlığı Hukuk İşleri Yardımcılığı'na savaş suçlarına ilişkin belgeleri toplama ve kayıt altına alma görevi verildiğini anlattı. Bu doğrultuda bir çalışma grubu kuruldu.
Gruba Adalet Bakanlığı, İstihbarat Bakanlığı, Devrim Muhafızları Ordusu, Başsavcılık ve Şehitler ve Gaziler Vakfı gibi kurumlar katılıyor. Ensari, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın da sürecin yürütülmesi yönündeki talimatlarını yinelediğini söyledi.
Tazminat Sistemi nedir?
Ensari, belgelerin toplanması için "Tazminat Sistemi"nin devreye alındığını aktardı. Sistemin işleyişine dair ayrıntı paylaşılmadı. Ensari, savaş suçu iddialarını uluslararası mahkemelerde hukuki dayanaklarla ortaya koymanın teknik ve zor bir süreç olduğunu vurguladı.
Minab'daki okul saldırısı nedir?
Minab'daki Şecere-i Tayyibe Kız İlkokulu, 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ilk gününde vuruldu. Saldırıda çok sayıda çocuk hayatını kaybetti. Ölü sayısı kaynağa göre değişiyor.
İnsan hakları kuruluşları olayın savaş suçu olarak soruşturulmasını istedi. Human Rights Watch, saldırının ABD ve İsrail tarafından savaş suçu kapsamında incelenmesi gerektiğini belirtti. Uluslararası Af Örgütü de sorumluların hesap vermesi çağrısı yaptı.
BM destekli uzmanlar da Eylül 2026'da, ABD'nin İran'daki iki saldırıda, Minab'daki okul saldırısı dahil, savaş suçu işlemiş olabileceğine dair "makul gerekçeler" bulunduğunu açıkladı. ABD cephesinde Başkan Donald Trump saldırının "inceleme altında" olduğunu söylemişti. Washington, hedeflemenin hatalı istihbarata dayandığını öne sürmüştü.
İran daha önce de hukuki yola gitmişti mi?
İran yargısı ve çeşitli İranlı isimler Mart 2026'da Minab saldırısına ilişkin hukuki girişimler başlatmıştı. Ekim ayında İran Dışişleri Bakanı da, Avrupa ve ABD'den yabancı avukatların ABD aleyhine dava açılmasına destek verdiğini söylemişti. Bu bilgi İran devlet medyası kaynaklı. Ensari'nin açıklaması, bu girişimlerin hükümet düzeyinde yürütüldüğünü gösteriyor.
Davalar nasıl sonuçlanabilir?
Ensari'nin açıklamasında mahkeme isimleri, dava tarihleri ve beklenen takvime dair bilgi yer almadı. Bu nedenle süreçlerin hangi aşamada olduğu bağımsız olarak doğrulanamıyor. ABD'nin ve ilgili Avrupa ülkelerinin bu girişimlere ilişkin bir açıklaması da şu an bulunmuyor.





