Çin'de eski Sincan Uygur Özerk Bölgesi Komünist Parti Sekreteri Ma Şingrui, rüşvet almakla suçlandı. Yüksek Halk Savcılığından yapılan açıklamaya göre Ulusal Denetleme Komisyonu, Ma hakkındaki soruşturmayı tamamlayıp dosyayı yargıya sevk etti. Hubey eyaletindeki Yiçang Halk Savcılığı da eski yöneticiye yönelik iddianameyi hazırladı. Ma, Çin Komünist Partisinin (ÇKP) en yüksek yönetim organı Siyasi Büro'nun üyesiydi.
Ma Şingrui hakkında ne tür bir suçlama var?
Ma'ya yöneltilen suçlama rüşvet almak. İddianamede, Ma'nın önceki idari görevlerinden kaynaklanan yetkileri başkalarına çıkar sağlamak için kullandığı ve karşılığında büyük miktarda para ile değerli varlık aldığı öne sürüldü. Açıklamada iddialara ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Yargılama sürecinin henüz sonuçlanmadığı da unutulmamalı.
Soruşturma ne zaman ve nasıl başladı?
ÇKP Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu ile Ulusal Denetleme Komisyonu, Nisan 2026'da Ma hakkında soruşturma başlattı. Ma'nın "parti disiplinini ve kanunları ciddi biçimde ihlal" şüphesiyle soruşturulduğu duyurulmuştu. Çin'de bu ifade, genellikle yolsuzluk şüphesine işaret ediyor.
Ma Şingrui ne zaman görevden alındı, partiden ihraç edildi mi?
Ma, Temmuz 2025'te görevden alındı. Soruşturma sürecinin ardından Temmuz 2026'da Komünist Partiden ihraç edildi. Uluslararası basında ihraç kararının 30 Haziran'da alındığı, 14 Temmuz'da kamuoyuna duyurulduğu aktarıldı. Ayrıca dosyanın savcılığa devredildiği bildirilmişti.
Ma Şingrui kimdir?
Ma, kariyerine makine mühendisliği alanında öğretim üyesi olarak başladı. 1992'de Harbin Teknoloji Enstitüsü'nde Mekanik Fakültesi dekanlığı, Havacılık ve Uzay Fakültesi dekan yardımcılığı ve rektör yardımcılığı görevlerini yürüttü. 1996'da Çin Uzay Teknolojisi Akademisine (CAST) yönetici olarak atandı ve "Şıcien 5" uydu projesinde çalıştı.
Daha sonra Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketinin (CASC) yöneticiliğini üstlendi. Bu görevde Çin'in "Çang'ı" adını verdiği Ay keşif görevlerinin başında yer aldı.
Hangi üst düzey görevlerde bulundu?
Ma, Çin Ulusal Uzay İdaresi, Çin Atom Enerjisi Otoritesi ve Devlet Ulusal Savunma İçin Bilim, Teknoloji ve Endüstri İdaresi'nin direktörlüğünü yaptı. Sanayi ve Enformasyon Teknolojisi Bakan Yardımcılığı görevinde de bulundu.
Siyasi kariyerinde 2015-2016 arasında Şıncın Şehri Komünist Parti Sekreteri, 2016-2021 arasında Guangdong Eyaleti Valisi oldu. 2021-2025 yıllarında ise Sincan Uygur Özerk Bölgesi Komünist Parti Sekreterliği yaptı.
Siyasi Büro'da soruşturulan ilk isim mi?
Hayır. 24 kişilik Siyasi Büro içinde bu dönemde yolsuzluk soruşturması geçiren üçüncü isim olan Ma'dan önce, ordunun yönetiminden sorumlu Merkezi Askeri Komisyonun eski başkan yardımcıları Orgeneral Cang Youşia ve Orgeneral Hı Veydong hakkında da soruşturma başlatılmıştı. Bu iki isim, ülkenin en kıdemli generalleri arasında yer alıyordu.
Süreç bundan sonra nasıl ilerleyecek?
Dosya iddianame aşamasına geldiği için sıradaki adım mahkemede görülecek yargılama. Duruşma tarihi ya da mahkeme hakkında henüz açıklama yapılmadı. Hüküm verilene kadar Ma Şingrui hakkındaki suçlamalar iddia niteliğinde kalıyor.
