Mısır hükümeti, Orta Doğu'da artan gerilimlerin ekonomiye olası etkilerini sınırlamak için kamu harcamalarını kısıtlayan bir tasarruf planını onayladı. Başbakan Mustafa Medbuli başkanlığındaki Bakanlar Kurulu, 5 Kasım'daki toplantısında karar taslağını kabul etti. Taslak; elektrik ve yakıt tüketiminin azaltılmasını, bazı yatırımların ertelenmesini ve mal-hizmet alımlarına ayrılan ödeneklerin bir bölümünün dondurulmasını öngörüyor.
Mısır tasarruf planı nedir?
Plan, kamu kurumlarının enerji tüketimini ve zorunlu olmayan giderlerini azaltmayı hedefliyor. Tasarruf tedbirleri ilk aşamada 3 ay uygulanacak. Bölgesel gelişmelere bağlı olarak bu sürenin uzatılabileceği belirtiliyor.
Hükümet, tedbirlerin kamu kurumlarının temel hizmetlerini ve görevlerini aksatmayacak şekilde uygulanması gerektiğini vurguluyor.
Elektrik ve yakıt tüketiminde hedef ne?
Kamu kurumlarında elektrik tüketiminin geçen mali yılın aynı dönemine göre yüzde 20 azaltılması hedefleniyor. Resmi araçların yakıt tüketimi ise en az yüzde 30 düşürülecek.
Hükümet Sözcüsü Muhammed Adil, Mısır basınına yansıyan açıklamasında elektrik tasarrufunun yalnızca kamu kurumlarına ait binaları kapsadığını söyledi. Adil, tasarruf miktarına ilişkin hesaplamaların henüz kesinleşmediğini de kaydetti.
Mısır neden tasarrufa gidiyor?
Plan, Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji fiyatları, dış ticaret ve kamu maliyesi üzerinde yaratabileceği risklere karşı hazırlandı. Başbakan Medbuli, planın Maliye Bakanlığı ile Planlama ve Ekonomik Kalkınma Bakanlığının koordinasyonunda hazırlandığını belirtti. Hükümetin farklı ekonomik senaryoları dikkate aldığını ifade etti.
Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek aksaklıkların enerji sevkiyatını ve petrol fiyatlarını etkileyebileceği değerlendiriliyor. Kızıldeniz ile Babulmendeb Boğazı'ndaki güvenlik sorunlarının ise Süveyş Kanalı'ndan geçen gemi trafiğini ve kanal gelirlerini olumsuz etkileyebileceği düşünülüyor. Enerji ve bazı temel ihtiyaç maddelerinde ithalata bağımlı olan Mısır, yakıt ve ithalat maliyetlerinin artmasından endişe ediyor.
Hangi harcamalar kısıtlanacak, hangi yatırımlar ertelenecek?
Taslağa göre kamu kurumlarının zorunlu olmayan harcamaları ertelenecek. Yurt dışı seyahatler zorunlu durumlarla sınırlandırılacak. Döviz gerektiren harcamalar ise Maliye Bakanlığının onayına bağlanacak.
Planın öne çıkan maddeleri şunlar:
- Yakıt tüketimi yüksek bazı ulusal projeler en az 3 ay ertelenecek veya yavaşlatılacak.
- Kamu kurumlarının mal ve hizmet alımı ödeneklerinin en az yüzde 20'si dondurulacak.
- Yeni projelere başlanmayacak.
- Kamu kurumlarının yeni binek araç alımına kısıtlama getirilecek.
- Ek döviz kaynağı gerektiren projeler için sözleşme imzalanması da sınırlanacak.
Hangi alanlar kısıtlamaların dışında kalacak?
Sağlık hizmetleri, emekli aylıkları, sosyal yardım ödemeleri ve gıda destekleri tasarruf tedbirlerinin dışında tutulacak. İçme suyu, kanalizasyon, sağlık ve eğitim yatırımları da kapsam dışında kalacak. Ulusal güvenlik ve enerji güvenliği açısından önem taşıyan projeler de aynı istisnadan yararlanacak.
Tedbirler kimleri kapsıyor, ne zamana kadar sürecek?
Karar taslağı merkezi kamu kurumlarının yanı sıra yerel yönetimleri, kamu hizmeti sunan kuruluşları ve ekonomik kamu kurumlarını da kapsıyor. Yeni projelere başlanması ve binek araç alımına ilişkin bazı kısıtlamaların 30 Haziran 2027'ye kadar sürmesi öngörülüyor.
Kamu kurumları ve ekonomik kuruluşlardan, dondurulacak harcama kalemlerini ve tutarlarını kararın yayımlanmasından itibaren bir ay içinde Maliye Bakanlığına bildirmeleri isteniyor.
