Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, otonom silah sistemlerinin kullanımını ve yayılmasını önlemek için acil harekete geçilmesini istedi. Guterres, 16 Kasım'da Cenevre'de başlayan Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi'nin 7. Gözden Geçirme Konferansı'na gönderdiği video mesajda, bu silahları açık yasaklar ve kısıtlamalarla düzenleyecek, yasal olarak bağlayıcı bir araç için müzakerelere başlanması çağrısı yaptı.
Guterres'in mesajı, konferansın açılış gününde yayımlandı. Mesajda, yeni teknolojilerin savaşın doğasını değiştirdiği ve bunun hukuki, etik ve güvenlik alanlarında yeni sınamalar doğurduğu vurgulandı.
Guterres'in otonom silahlar konusundaki çağrısı nedir?
Guterres, delegelere seslenerek otonom silah sistemlerini düzenleyecek, açık yasaklar ve kısıtlamalar da içeren yasal olarak bağlayıcı bir araç üzerinde müzakerelere başlamalarını istedi. Konuşmasında "Bu acımasız silahların kullanımını ve yayılmasını önlemek için harekete geçin" ifadesini kullandı.
Guterres, Hükümet Uzmanları Grubu'nun bu konuda ortaya koyduğu unsurların üzerine inşa edilebilecek güçlü bir temel sunduğunu söyledi. Delegeleri bu fırsatı değerlendirmeye davet etti.
Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi nedir?
Belirli Konvansiyonel Silahlar Sözleşmesi, aşırı yaralanmaya veya ayrım gözetmeyen etkilere yol açabilen bazı silahların kullanımını sınırlayan uluslararası insancıl hukuk belgesidir. Guterres'e göre Sözleşme 40 yılı aşkın süredir "savaşın bile sınırları olduğu" ilkesini yansıtıyor.
Guterres, Sözleşme'nin on yıllar boyunca mayınlar, el yapımı patlayıcı düzenekler, yangın çıkarıcı silahlar ve savaş kalıntısı patlayıcılar gibi silahların yol açtığı insani acıların azaltılmasına yardımcı olduğunu belirtti. Sözleşme'ye bugün 128 taraf devlet bağlı.
Gözden Geçirme Konferansı nedir ve ne sıklıkla yapılır?
Gözden Geçirme Konferansı, taraf devletlerin Sözleşme'nin işleyişini ve kapsamını değerlendirdiği toplantıdır. Konferans her 5 yılda bir yapılıyor. Cenevre'de başlayan toplantı bu serinin 7'ncisi.
Guterres, bu konferansı önemli bir fırsat olarak niteledi. Sözleşme'yi ve mevcut protokollerini güçlendirmenin, bunlara evrensel katılımı sağlamanın ve mevcut koruma mekanizmalarını sürdürüp pekiştirmenin önemine dikkat çekti.
Otonom silah sistemleri neden tartışılıyor?
Guterres'e göre otonom silah sistemleri dahil yeni teknolojiler, insani, hukuki, etik ve güvenlik alanlarında yeni sınamalar ortaya çıkarıyor. Sözleşme'nin günümüz dünyasına uygun kalması için bu gelişmelere yanıt verilmesi gerektiğini söyledi.
Guterres, "Sözleşme'nin günümüz dünyasına uygun kalmasını sağlamalıyız" dedi. Savaşın doğasının değiştiğini hatırlatan Guterres, mevcut hukuki çerçevenin bu değişime ayak uydurması gerektiğini ima etti.
Hükümet Uzmanları Grubu ne yapıyor?
Guterres'in mesajında atıf yaptığı Hükümet Uzmanları Grubu, otonom silah sistemleri konusundaki görüşmeleri yürüten taraf devlet uzmanlarından oluşuyor. Guterres, grubun oluşturduğu unsurları müzakereler için bir başlangıç noktası olarak gösterdi.
Bu unsurların nihai bir metne dönüşüp dönüşmeyeceği, taraf devletlerin konferanstaki tutumuna bağlı. Konferansın sonuç belgesine ilişkin bir bilgi şu an paylaşılmış değil.
Guterres'in sivillerin korunmasına ilişkin vurgusu neydi?
Guterres, sivilleri silahlı çatışmaların yol açtığı kıyım ve yıkımdan korumaktan ve gereksiz acıların yaşanmasını engellemekten asla vazgeçilmemesi gerektiğini söyledi. Mesajını insanlığı ve korunmayı her şeyin önüne koyma çağrısıyla tamamladı.




