Polonya'da Anayasa Mahkemesi binasının çevresini saran polis ablukasında Alman polislerinin de görev yaptığı iddiası, ülkedeki anayasa krizini tırmandıran yeni bir tartışma başlığı oldu. Polonya polisi iddiayı kesin bir dille reddetti; ülkedeki doğrulama platformu Demagog da iddianın dayanağı olarak gösterilen videonun Varşova ile ilgisi olmadığını açıkladı.
İddia nasıl ortaya çıktı?
Polonya basınında yer alan haberlere göre iddia, Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin 30 Ekim'de görevlerinden uzaklaştırılmasının ardından gündeme geldi. Alman ekonomist ve yayıncı Max Otte, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda bölgedeki polislerin Almanca konuştuğunu ve üniformalarında sicil numarası bulunmadığını öne sürdü.
Polonyalı hukukçu Bartosz Lewandowski de mahkeme çevresinde Almanca konuşan kişilerin olağan dışı yoğunlukta bulunduğunu ileri sürdü. Bu iddialar, kendi başlarına doğrulanmış bilgi değil, yapılan paylaşımlardan ibaret.
Dayanak gösterilen video ne anlatıyor?
İddialara dayanak olarak sosyal medyada paylaşılan bir videoda, Alman polis araçlarının Varşova'ya doğru ilerlediği öne sürüldü. Demagog ise yaptığı incelemede görüntülerin 27 Ekim'de, yani mahkemedeki gelişmelerden üç gün önce kaydedildiğini bildirdi. Platforma göre araçlar Varşova'ya değil, Piotrkow Trybunalski şehrine doğru ilerliyordu.
Polonya polisi iddiaya ne yanıt verdi?
Polonya polisi, X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda iddiaları reddetti. Paylaşımda Anayasa Mahkemesi çevresinde yalnızca Polonyalı polislerin görev aldığı, başka ülkelerin polis teşkilatlarından hiçbir personelin çalışmalara katılmadığı vurgulandı. Polis ayrıca kamuoyunu yanlış bilgi yaymamaya ve paylaşımlarda somut olgulara dayanmaya çağırdı.
Anayasa Mahkemesi krizi nasıl başladı?
Polonya Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde 30 Ekim'de Swieczkowski ve Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığına ilişkin bir duyuru yayımlandı. Ardından mahkemenin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendiğini iddia etti.
Mahkeme binası önüne muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi toplandı. Bina polis ablukasına alındı.
Gösterilerde neler yaşandı?
Polis, bazı göstericilerin mahkemenin çitlerini aştığını, bazılarının da polis memurlarına çeşitli cisimler attığını belirtti. Polis, bu olayların ardından 3 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'nin rolü ne oldu?
Senegal'e gitmek üzere havalanan Cumhurbaşkanı Nawrocki'nin uçağı, mahkemedeki olaylar nedeniyle İspanya üzerinden Polonya'ya geri döndü. Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi izledi. Nawrocki mahkeme binasına geldiğinde, binaya girmeye çalıştığı sırada mahkeme üyeleriyle arasında arbede yaşandı.
Büyükelçiler neden istifa etti?
Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch, Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch ve Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Büyükelçi Krzysztof Szczerski, ülkedeki anayasa krizine tepki olarak istifa etti. Mahkeme binası çevresindeki polis ablukası ise sürüyor.
Muhalefet hükümeti düşürebilir mi?
Muhalefetteki Rozwoj Plus oluşumunun lideri, eski Başbakan Mateusz Morawiecki, Başbakan Donald Tusk liderliğindeki hükümete karşı güvensizlik önergesi vereceklerini duyurdu. Sejm'de 460 sandalye bulunuyor ve hükümeti düşürmek için 231 oy gerekiyor.
Tusk'ın koalisyon hükümetinin Sejm'de 239 sandalyesi var. Bu nedenle muhalefetin güvensizlik oyuna ulaşabilmesi için beş partili koalisyondan en az bir partiyi ikna etmesi gerekiyor.
