Avrupa Birliği (AB), Rusya'nın Ukrayna'da kimyasal silah kullandığı iddialarına ilişkin yaptığı açıklamada Moskova'ya bu tür silahların kullanımını derhal durdurma çağrısı yaptı. AB, sorumlulara yönelik yeni yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunu da bildirdi. Açıklama, AB Dış İlişkiler Servisi (EEAS) tarafından 18 Kasım 2026'da yazılı olarak duyuruldu.

AB Rusya'dan ne talep etti?

EEAS açıklamasında Rusya'dan Ukrayna'da kimyasal silah kullanımını derhal sonlandırması ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne tam uyum sağlaması istendi. Kimyasal silahların kim tarafından, nerede ve hangi koşulda kullanılırsa kullanılsın uluslararası hukukun ihlali olduğu vurgulandı. Bu tür olayların kapsamlı biçimde soruşturulması ve sorumluların adalet önüne çıkarılması gerektiği belirtildi.

AB yeni yaptırım uygulayacak mı?

Açıklamada, AB'nin kimyasal silahların yayılması ve kullanımına karışanlara yönelik kısıtlayıcı tedbirleri kısa süre önce uzattığı hatırlatıldı. AB, sorumlulara karşı ilave yaptırımlar uygulamaya hazır olduğunu söyledi. Yaptırımların kapsamı, kimleri hedef alacağı ve ne zaman devreye gireceği açıklamada yer almadı.

Ukrayna'nın soruşturması neyi ortaya koydu?

Açıklamada, Ukrayna'nın yürüttüğü ulusal soruşturmanın Rus güçlerinin cephe hattında toplumsal olaylara müdahalede kullanılan kimyasal maddeleri yaygın ve sistematik biçimde silah olarak kullandığını ortaya koyduğu savunuldu. Ukrayna'nın Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) desteğiyle yürüttüğü soruşturmada, Rus güçlerinin Eylül 2024'te Dnipropetrovsk bölgesindeki Illinka köyü yakınlarında Ukrayna mevzilerine karşı "CS" tipi göz yaşartıcı gaz içeren mühimmat kullandığı öne sürüldü. Ukrayna'nın ulusal soruşturma raporu 17 Kasım'da OPCW aracılığıyla Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'ne taraf ülkelere iletildi.

OPCW'nin daha önceki tespiti neydi?

OPCW, Kasım 2024'te yayımladığı ayrı bir teknik inceleme raporunda bölgeden alınan mühimmat ve toprak örneklerinde CS maddesinin bulunduğunu doğrulamıştı. Ancak örgüt, bu kullanımın sorumlusunu belirlememişti. AB açıklamasında ise Ukraynalı yetkililerin soruşturma yönteminin OPCW tarafından doğrulandığı belirtilerek, bu çalışmaları nedeniyle Ukraynalı yetkililere teşekkür edildi.

AB, OPCW'den ne bekliyor?

AB, OPCW'nin mevcut kanıtlar ışığında ihlallerin sorumlularını belirlemek üzere yetkisini gecikmeksizin kullanmasını istedi. Açıklamada, sorumluların hesap vermemesinin Kimyasal Silahlar Sözleşmesi'nin ve kimyasal silah kullanımına karşı uluslararası normların güvenilirliğini zedeleyebileceği uyarısı yapıldı.

Hangi ülkeler soruşturma bulgularına tepki gösterdi?

Almanya, Danimarka ve Estonya da soruşturmanın bulgularına ilişkin açıklamalarında Rusya'yı kınamış ve sorumluların hesap vermesi çağrısında bulunmuştu. AB'nin açıklaması bu tepkilerin ardından geldi.

AB Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu Brüksel'de başladı
AB Akdeniz Barış ve Güvenlik Forumu Brüksel'de başladı
İçeriği Görüntüle

Rusya iddialara ne diyor?

Rusya, Ukrayna'da kimyasal silah kullandığı yönündeki suçlamaları daha önce reddetmişti. Moskova, Ukrayna'nın sunduğu bilgilerin güvenilir olmadığını savunmuştu. Rusya'nın AB'nin bugünkü açıklamasına yanıtı henüz bildirilmedi.

Kaynak: AA