Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, TikTok'un "Sizin İçin" akışının Dijital Hizmetler Yasası'nı (DSA) ihlal ettiği yönünde ön bulgulara ulaştığını 6 Kasım 2026 Cuma günü duyurdu. Komisyon'a göre akış, kullanıcıları üzüntü, yalnızlık ve beden algısı gibi konularda sürekli benzer içeriklere maruz bırakarak özellikle çocukların ve savunmasız yetişkinlerin ruh sağlığını olumsuz etkileyebiliyor. Bulgular henüz nihai karar değil, soruşturma sürüyor.
AB Komisyonu TikTok'u neyle suçluyor?
Komisyon'un açıklamasına göre TikTok, öneri algoritmasının kullanıcıları zararlı içerik döngülerine sürükleme riskini yeterince değerlendirmedi. Kullanıcı belirli türdeki videolarla etkileşime girdikçe algoritma daha fazla benzer içerik önerdi. Komisyon bu duruma "tavşan deliği etkisi" adını veriyor.
Açıklamada, bu tür içeriklere sürekli maruz kalmanın üzüntü ve kaygıyı artırabileceği vurgulandı. Komisyon, TikTok'un bu risklere karşı etkili önlem almadığını da belirtti.
"Tavşan deliği etkisi" ne demek?
Terim, kullanıcının bir içerik türüne gösterdiği ilginin ardından akışın giderek aynı konudaki videolarla dolmasını anlatıyor. Kullanıcı farkında olmadan ruh sağlığını olumsuz etkileyebilecek içerik zincirine girebiliyor. Komisyon, ruh sağlığı sorunları ve beden algısı konularını bu riskin öne çıktığı alanlar olarak gösterdi.
TikTok'un aldığı önlemler neden yetersiz bulundu?
Komisyon, platformun risk azaltma önlemlerinin etkili olmadığı görüşünde. Uluslararası basında yer alan değerlendirmelere göre içerik çeşitliliğini artırmaya yönelik önlemler, benzer içeriklerin önerilme sıklığını yeterince azaltmıyor. Aynı haberlerde, akışı yenilemenin yalnızca kısa süreli fayda sağladığı ve "ilgilenmiyorum" seçeneğinin bir süre sonra etkisini yitirdiği belirtiliyor. Bu ayrıntılar Komisyon'un resmî metninden değil, basın aktarımlarından alınmıştır.
AB Komisyonu TikTok'tan ne istiyor?
Komisyon, soruşturmanın bu aşamasında TikTok'un "Sizin İçin" akışının tasarımını değiştirmesi gerektiği görüşünde. Kamuoyuna yansıyan önerilere göre bunlar arasında kullanıcıların açıkça belirttiği tercihlere daha fazla dayanmak, kontrol araçlarını daha erişilebilir ve kullanılabilir hale getirmek ve algoritmayı düzenli olarak test etmek yer alıyor.
TikTok'a para cezası uygulanabilir mi?
Evet, ancak önce ihlalin nihai kararla teyit edilmesi gerekiyor. Bu durumda şirkete küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabilir. TikTok, ön bulgulara karşı yazılı savunma sunma hakkına sahip.
TikTok bu iddialara ne yanıt verdi?
TikTok'un bu bulgulara ilişkin ayrıntılı bir açıklaması, haberin hazırlandığı saatte basına yansımadı. Şirket, Şubat 2026'da AB'nin bağımlılık yaratan tasarım konusundaki ön bulgularına "kategorik olarak yanlış" ve "dayanaksız" diyerek karşı çıkmıştı.
Bu, TikTok hakkındaki ilk ön bulgu mu?
Hayır. Uluslararası basındaki aktarımlara göre bu, Komisyon'un TikTok hakkında bu yıl yayımladığı üçüncü ön bulgu. Şubat'ta platformun bağımlılık yaratan tasarımına ilişkin, Temmuz'da ise reşit olmayanların hesaplarının korunmasına ilişkin bulgular açıklanmıştı. Komisyon ayrıca Meta'nın Facebook ve Instagram öneri sistemlerindeki benzer "tavşan deliği" etkilerini de ayrıca inceliyor.
DSA TikTok gibi platformlara ne getiriyor?
DSA, çok büyük çevrim içi platformlara sistemik riskleri, yani ruh sağlığı ve küçüklerin korunması gibi alanlardaki etkileri değerlendirme ve azaltma yükümlülüğü getiriyor. Komisyon, TikTok'a yönelik soruşturmayı Şubat 2024'te resmen başlatmıştı. Ön bulgu aşamasından sonra Komisyon, platformun savunmasını ve gerekirse Dijital Hizmetler Kurulu'nun görüşünü alarak nihai kararını verecek.
