Amerika Birleşik Devletleri’nde teknoloji devlerine karşı açılan çok eyaletli davaların mahkeme kayıtları, TikTok yönetiminin çocuk güvenliğine yönelik ciddi riskleri kendi uzman ekiplerinden defalarca aldığı uyarılara karşın görmezden geldiğini ortaya koydu. Ulusal Kamu Radyosu’nun (NPR) incelediği şirket içi yeminli ifadeler, yöneticilerin reşit olmayan kullanıcıların yaş filtrelerini aştığından ve platform özelliklerinin çocuk istismarına zemin hazırladığından haberdar olduğunu belgeliyor.
Yaş filtresi defalarca delindi
Dava dosyasındaki ifadelere göre şirketin güvenlik biriminden Reagan Maher, 2020'li yılların başında 13-15 yaş arasındaki çocukların yalnızca yetişkinlere açık olması gereken para kazanma özellikli canlı yayın araçlarını kullandığını üst yönetime bildirdi. Belgeler, kullanıcıların Facebook, Instagram veya Google hesaplarıyla kayıt olarak TikTok’un yaş kontrollerini kolaylıkla aşabildiğini; platformda ayrıca gençlerin Aile Eşlemesi denetim özelliğinden çıkmalarına olanak tanıyan gizli bir bağlantının yer aldığını da kayıt altına aldı.
Canlı yayın geliri çocuk istismarıyla iç içe geçti
Forbes’un 2022'de yayımladığı haberler, reşit olmayan gençlerin canlı yayınlarda nakit paraya çevrilebilir sanal hediyeler karşılığında istismara maruz kaldığını göstermişti. Şirket kurallarının çocukların bu yayınlarda yer almasını yasaklamasına karşın TikTok’un söz konusu akışlardan kesinti alarak yüksek gelir elde etmeyi sürdürdüğü ifade edildi.
Algoritma filtresi milyonlarca kullanıcıdan gizlendi
TikTok’un eski güvenlik şefi Eric Han’ın 2020'de hazırladığı teknik raporlar, platformun öneri algoritmasının intihar ve kendine zarar verme içeriklerini art arda sunarak zararlı bir sarmal oluşturduğunu ortaya koydu. Şirket, bu kalıpları kırmak amacıyla 2021'de bir algoritma filtresi geliştirdiğini açıkladı; ancak New York Başsavcılığı’nın dava dosyaları bu koruyucu özelliğin milyonlarca kullanıcıdan gizlendiğini gözler önüne serdi. Belgeler, test grubunda yer alan bir gencin zararlı içeriklere maruz kaldıktan sonra yaşamını yitirdiğini de kayıt altına aldı.
Milyarlarca dolarlık uzlaşmalar
TikTok, mahkeme kayıtlarındaki ifadelerin bağlamından koparıldığını savunarak güvenliğe milyarlarca dolar yatırım yapıldığını ve 50'den fazla varsayılan güvenlik korumasının devreye alındığını açıkladı. Ne var ki sosyal ağlar bağımlılık yaratan tasarımlar gerekçesiyle ağır yaptırımlarla karşılaşmaya devam ediyor. Ağustos 2026'da Meta, eyaletlerle yürüttüğü bağımlılık davasında 18 milyar dolarlık uzlaşmaya vardı. TikTok ve ana şirketi ByteDance ise çocuk gizlilik ihlalleri nedeniyle ABD Adalet Bakanlığı ile 400 milyon dolar, Alabama eyaletiyle de 100 milyon dolarlık uzlaşma anlaşmalarına imza attı.
Çocuk koruma kuruluşları, gençlerin yalnızca yüzde 14'ünün sosyal medya şirketlerine taciz vakalarında güvendiğini hatırlatarak yapısal açıklar giderilmedikçe denetim araçlarının yetersiz kalacağı uyarısında bulunuyor.
