Trabzon'un Ortahisar ilçesinde bulunan Trabzon Merkez Fen Lisesi, 1887'de Mekteb-i Hamidiye adıyla eğitime başlayan geçmişiyle şehrin en eski eğitim kurumları arasında yer alıyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 1924'te ziyaret ettiği okul, 139 yıllık tarihine rağmen bugün de yüksek puanlı öğrencilerin tercih ettiği liselerden biri olarak eğitimini sürdürüyor. Anadolu Ajansının "Asırlık Mektepler" dosyasında okulun tarihi yolculuğu ele alındı.
Trabzon Lisesi ne zaman ve nasıl kuruldu?
Okul, Mekteb-i Hamidiye adıyla Reşit Efendi'nin evinde altı sınıflı bir lise olarak 1880'de eğitime başladı. Dönemin Trabzon Valisi Sırrı Paşa'nın girişimleriyle bugünkü yerinde resmi olarak 1887'de yapıldı. Okula 23 yıl boyunca "İdadi" (Osmanlı'da lise derecesindeki okul), sonrasında ise Sultani adı verildi.
Okul savaş yıllarında nasıl bir süreç geçirdi?
Savaş yıllarında öğrenciler cepheye gönderildi. Cihan harbi nedeniyle okul hastane olarak kullanıldı, Rus işgali nedeniyle de 1915-1917 yılları arasında okulda öğrenim yapılamadı. Okul Müdürü Coşkun Çolak, Çanakkale Savaşı'nda şehit olan 6 öğrencinin bilgisine Milli Savunma Bakanlığı üzerinden ulaştıklarını söyledi. Çolak, öğrencilere koridorlarda cepheye gidip dönemeyenlerin seslerinin yankılandığını hatırlattıklarını ifade etti.
Bugünkü bina ne zaman ve kim tarafından yapıldı?
Lise olarak kullanılan eski bina öğrenim yapılamayacak duruma gelince 1938'de Milli Eğitim Bakanlığınca yeniden inşa edilmesine karar verildi. Alman mimar Bruno Taut tarafından 2 yılda tamamlanan yeni bina, 1940'ta Trabzon Lisesi adıyla yeniden eğitime başladı. Okul sonraki dönemde önce Anadolu lisesi, ardından Trabzon Merkez Fen Lisesi oldu.
Atatürk okulu ne zaman ziyaret etti?
1924'te Trabzon'a gelen Atatürk, okulu ziyaret etti. Şeref defterine kendi el yazısıyla "Bedeni idman fikri idmanla muvazi gitmelidir" sözünü yazdı. Bu yazının yer aldığı orijinal sayfa, okul yönetimi tarafından saklanıyor.
Okul tescilli bir kültür varlığı mı?
Evet. Kültür ve Turizm Bakanlığı Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, binayı 2007'de korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil etti. Okul içindeki İl Eğitim Tarih Müzesi'nde fotoğraflar, kupalar, armalar ve tarihi objeler sergileniyor. Okul bahçesindeki manolya ağacı da Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce anıt ağaç olarak kayıt altına alındı.
Trabzonspor ve spor tarihiyle bağı ne?
Çolak'a göre lisenin açıldığı yıllardaki beden eğitimi öğretmeni Hayri Gür, Trabzonspor'un altyapısını bu okulda oluşturdu. Çolak, şehrin futbol geçmişinde okulun büyük önemi bulunduğunu söyledi. Okulun Dünya Liselerarası Futbol Şampiyonası'nda birincilik elde ettiğini belirten Çolak, lisenin bu müsabakada üç kez final oynayan dünyadaki tek takım olduğunu ifade etti. Lise yenilendikten sonraki ilk müdürü Faik Dranaz'ın adı ise okulun bulunduğu caddede yaşatılıyor.
Trabzon Merkez Fen Lisesi'nin YKS başarısı nasıl?
Çolak'ın verdiği bilgiye göre öğrenciler 2026 YKS'de 44 tıp fakültesi ve 23 mühendislik fakültesi kazandı. Okul, puan sıralamasında ülke genelinde 28. sırada yer alıyor. Lise, Liselere Geçiş Sistemi kapsamındaki merkezi sınavda yüksek puan alan öğrencilerin tercihleri arasında bulunuyor.
Mezunlar okulu nasıl anlatıyor?
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Eczacılık Fakültesi Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Atila Taner Kalaycıoğlu, bir ders kapsamında mezunu olduğu okulu öğrencileriyle ziyaret etti. Kalaycıoğlu, "Trabzon Lisesinin bir özelliği bu okuldan mezun olunmuyor. Her geldiğimde tekrar keşfediyorum lisemi. O yüzden Trabzon Liseli olmak, mezunu olmak bir ayrıcalıktır." dedi.
Çolak da her gün okulu ziyarete gelen mezunlar olduğunu belirterek, "O anlamda 365 gün yaşayan bir okul." ifadesini kullandı. Okulun 11. sınıf öğrencisi Zeynep Eda İsaoğlu ise lisenin başarılı ve köklü bir geçmişe sahip olduğunu söyledi.
