Doğadaki en sıra dışı görünümlerden birine sahip olan yaprak bitleri (treehopper), kimi zaman diken, kimi zaman karınca ya da tuhaf bir taç gibi görünen yapılarıyla biliniyor. Bristol Üniversitesi’nden ekolojist Sam England ve ekibi, bu ilginç morfolojilerin ardında şaşırtıcı bir etken olabileceğini öne sürdü: Statik elektrik.
ELEKTRİĞE DUYARLI TAÇLAR VE BOYNUZLAR
Statik elektrik, zıt yüklü yüzeyler temas ettiğinde ortaya çıkan ve çoğu zaman küçük şoklarla deneyimlediğimiz bir olgu. Araştırmacılar, bilgisayar modellemeleriyle yaprak bitlerinin garip diken ve boynuzlarının bu elektriksel sinyallere duyarlılığı 100 kat artırabildiğini buldu.
Tıpkı uzun bir ağacın yıldırımı çekmesi gibi, bu yapılar da çevredeki elektriksel uyarıları daha güçlü biçimde algılamalarını sağlıyor olabilir.
DOSTU DÜŞMANDAN AYIRABİLİYORLAR
Çalışmada, avcı yaban arıları (Mischocyttarus ve Tetragonisca angustula) tarafından yayılan statik elektrik sinyalleri kaydedilerek bir tür yaprak bitine (Poppea capricornis) dinletildi. Böcek, bu sinyalleri algıladığında hızla uzaklaştı.
Aynı deney zararsız arılarla tekrarlandığında ise elektriksel sinyallerin çok farklı olduğu görüldü. Bu da yaprak bitlerinin yalnızca tehlikeyi algılamakla kalmayıp, dost ile düşmanı elektriksel imzalarından ayırt edebildiğini gösteriyor.
EVRİMDE STATİK ELEKTRİĞİN ROLÜ
England ve ekibi, bu bulguların yaprak bitlerinin sıra dışı şekillerinin yalnızca kamuflaj ya da taklit amaçlı olmadığını, aynı zamanda elektriksel ekolojiye uyum sağlamak için evrimleşmiş olabileceğini öne sürüyor.
“Çalışmamız, statik elektriğin morfolojik evrimde rol oynayabileceğine dair ilk kanıtı sunuyor. Ancak bunu kesin olarak kanıtlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var,” diyor England.
