Edirne'nin Kaleiçi semtindeki 1. Murat Anadolu Lisesi, 1893 yılında inşa edilen tarihi bir binada eğitim veriyor. 133 yıllık yapı, kuruluşundan bu yana azınlık okulu, savaş hastanesi, öğretmen okulu ve tütün deposu olarak kullanıldı. Bugün 11 sınıfta 192 öğrencinin eğitim gördüğü bina, Anadolu Ajansının (AA) "Asırlık Mektepler" dosyasında ele alındı.
Okulun öğrencileri, Edirne'nin son 130 yılına tanıklık eden koridorlardan geçerek sınıflarına ulaşıyor. Lise Müdürü Yakup Öz, binanın kent için taşıdığı anlamı ve son yıllarda yapılan çalışmaları AA muhabirine anlattı.
1. Murat Anadolu Lisesi binası ne zaman ve kim tarafından yapıldı?
Bina, 1893 yılında Edirne'deki Polonyalılar tarafından "Pulak Okulu" adıyla inşa edildi. Yapı, 1912 yılına kadar Polonya azınlık okulu olarak hizmet verdi.
19. yüzyılın sonlarında yükselen bina, bugün Kaleiçi'nin tarihi dokusunun önemli parçalarından biri olarak kabul ediliyor.
Tarihi bina Balkan Savaşları'nda nasıl kullanıldı?
Yapı, 1912-1913 Balkan Savaşları sırasında hastaneye dönüştürüldü. Edirne'nin en zor dönemlerinden birinde yaralıların tedavi edildiği bina, savaşın sona ermesinin ardından yeniden okul olarak kullanılmaya başlandı.
Bina yıllar içinde hangi amaçlarla kullanıldı?
Tarihi yapı, bir asrı aşan geçmişinde pek çok farklı işleve ev sahipliği yaptı. Binanın kullanım geçmişi şöyle:
- 1893-1912: Polonya azınlık okulu ("Pulak Okulu")
- 1912-1913: Balkan Savaşları sırasında hastane
- 1915-1918: Kız Öğretmen Okulu
- 1918 sonrası: Yeniden azınlık okulu ve papaz mektebi
- 1927: Tekel Bakanlığınca satın alınarak tütün deposu
- 1958-1973: Erkek İlköğretmen Okulu
- 1973-1974 eğitim öğretim yılı: 1. Murat Ortaokulu
- 1984-1985 eğitim öğretim yılından itibaren: 1. Murat Lisesi
- 2009-2010 eğitim öğretim yılından itibaren: 1. Murat Anadolu Lisesi
Bina ne zaman yeniden okul oldu?
Yapının eğitimle bağı, 1958'de Milli Eğitim Bakanlığının binayı satın almasıyla yeniden kuruldu. Yaklaşık 30 yıl tütün deposu olarak kullanılan bina, bu tarihten 1973'e kadar Erkek İlköğretmen Okulu olarak öğretmen yetiştirdi.
Ardından ortaokula tahsis edilen yapı, 1984-1985 eğitim öğretim yılında 1. Murat Lisesine ev sahipliği yapmaya başladı. Okul Müdürü Öz'ün verdiği bilgiye göre bina, 2009-2010 eğitim öğretim yılından bu yana 1. Murat Anadolu Lisesi olarak hizmet veriyor.
1. Murat Anadolu Lisesi'nde kaç öğrenci okuyor?
Lisede 11 sınıfta 192 öğrenci eğitim görüyor. Okulda 31 öğretmen ve 2 idareci görev yapıyor.
Binada toplam 29 derslik bulunuyor. Öz, akademik çalışmaların yanında sosyal, sanatsal ve kültürel alanlardaki faaliyetlerin de sürdüğünü belirtti.
Okulda hangi imkânlar bulunuyor?
Tarihi yapıda dersliklerin yanı sıra öğrencilerin kullanımına açık çok sayıda alan yer alıyor. Okulda şu imkânlar bulunuyor:
- Konferans salonu
- Çok amaçlı salonlar
- Kimya laboratuvarları
- Bilişim teknolojileri sınıfı
- Kütüphane
- Spor alanları
- Kantin
Okulun üniversite sınavı sonuçları nasıl?
Okul Müdürü Yakup Öz'ün aktardığına göre, son üniversite sınavına okuldan 25 öğrenci girdi ve bunlardan 10'u bir üniversiteye yerleşti.
Öz, "Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi ve Ondokuz Mayıs Üniversitesinin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesindeki bölümleri kazanan öğrencilerimiz var." dedi.
Tarihi binada restorasyon yapıldı mı?
Evet, binanın korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için bakım ve onarım çalışmaları yapıldı. Edirne Valiliği ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünce tarihi eğitim yapıları arasında değerlendirilen bina, bu çalışmalarla güncel eğitim ihtiyaçlarına uyarlandı.
2023-2024 eğitim öğretim yılında göreve başlayan Öz, binanın o dönemki durumunu şöyle anlattı: "Gerçekten geldiğimde tarihi bina terk edilmek üzere bir haldeydi. Sayın Valimiz Yunus Sezer elini buraya uzattı ve gerçekten okulumuzu ihya etti. Okulumuzu tekrar hayata döndürdü. Tarihi binanın ömrünü 100 yıl uzattı."
Öz, Edirne Belediye Başkanı Filiz Gencan ile Edirne Milli Eğitim Müdürlüğüne de destekleri için teşekkür etti.
Okula neden 1. Murat'ın adı verildi?
Okul, adını Edirne'yi fetheden Osmanlı padişahı 1. Murat'tan alıyor. Öz, 1361'de kenti fetheden 1. Murat'ın isminin okula verilmesinin kendileri için tarihi bir gurur olduğunu söyledi.
Edirne'nin Osmanlı Devleti'ne 92 yıl başkentlik yaptığını hatırlatan Öz, kenti açık hava müzesine benzetti: "İlimizde tarihi eserlerimizin sayısı oldukça fazla. Bunlardan bir tanesi de 1. Murat Anadolu Lisesidir."
Öz, kentteki diğer tarihi yapılara ilişkin de şunları söyledi: "Sadece 1. Murat Anadolu Lisesi değil, ilimizde çok güzel tarihi, asırlık binalar var. Bunların her birini gördüğüm zaman çok mutlu oluyorum ve seviniyorum. Son yıllarda bunların Edirne Valimiz Yunus Sezer tarafından tekrar ayağa kaldırılması, Edirne'yi çok ileri yerlere getirecek."
1. Murat Anadolu Lisesi'nde hangi film çekildi?
Okul, Batı Trakya Türklerinin mücadelesini dünyaya duyuran Dr. Sadık Ahmet'in hayatını anlatan filme de mekân oldu. Okul Müdürü Öz, filmin bir bölümünün okul binasında çekildiğini belirtti.
