Apartheid, Güney Afrika'yı uluslararası alanda dışlanmış bir ülke haline getirdi.
Irk ayrımcılığı ve eşit hakların reddi sistemi, 1980'lere gelindiğinde dünya çapında kınamalara yol açmış ve ABD'nin uyguladığı önlemler de dahil olmak üzere ekonomik yaptırımlara neden olmuştu.
On yıllar sonra, İsrail Filistinlilere yönelik muamelesi nedeniyle apartheid suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı. Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonu da İsrail'in askeri harekatı sırasında Gazze'de soykırım işlediği sonucuna vardı; İsrail bu bulguları reddediyor. İsrail politikalarına yönelik artan eleştiriler, bir zamanlar ülkeye desteğin neredeyse yekpare olduğu ABD Kongresi'ne kadar ulaştı.
Gazze doğumlu Filistin asıllı Amerikalı Ahmed Moor'a göre, Washington bir zamanlar Güney Afrika'ya yaptığı gibi, kapsamlı yaptırımlarla karşılık vermelidir.
42 yaşındaki siyasetçi, 2028 Demokrat Parti ön seçimlerinde Pensilvanya Senatörü John Fetterman'a meydan okumaya hazırlanırken Anadolu Ajansı'na verdiği özel röportajda, "İsrailliler Filistin'de de aynı suçu, yani ırk ayrımcılığını işliyorlar" dedi.
2022'de ilerici kesimin desteğiyle seçilen Fetterman, İsrail'e verdiği açık destek nedeniyle Demokrat partili meslektaşlarından eleştiri aldı. Yeniden aday olup olmayacağı konusunda ise henüz bir açıklama yapmadı.
Cumartesi günü yaptığı konuşmada Moor'u "Hamas yanlısı" olarak nitelendirdi ve "Ben her zaman İsrail'i destekleyeceğim" dedi. Moor'un kampanya ekibi ise bu suçlamayı reddederek, sivillere yönelik şiddeti kınadığını, silah ambargosunu ve hedefli yaptırımları desteklediğini belirtti.
'Kolay olmayacak, ama basit.'
Moor, yaklaşımını 1986 tarihli Kapsamlı Apartheid Karşıtı Yasası'na dayandırmak istiyor. Bu yasa uyarınca Washington, Güney Afrika'daki beyaz azınlık hükümetine baskı yapmak için ticaret ve yatırımları kısıtlamıştı.
"Bankacılık akışlarına yaptırım uygulayın, bireylere yaptırım uygulayın, şirketlere yaptırım uygulayın, hükümete, politika yapıcılara, karar vericilere yaptırım uygulayın, gerçekten kopyala yapıştır kadar basit," dedi.
“Kolay olmayacak, ama basit.”
ABD yasası büyük ölçüde 1993'te yürürlükten kaldırıldı ve Güney Afrika'nın demokrasiye geçişiyle birlikte kalan hükümler de ertesi yıl yürürlükten kaldırıldı. İsrail'e karşı benzer önlemler, tek bir senatörün bunları tek başına uygulayamayacağı için yeni bir yasa veya mevcut yaptırım yetkileri kapsamında işlem yapılmasını gerektirir.
Ancak Moor, Kongre'de müttefikler bulabilirdi. Filistin haklarını savunan ve ABD'nin İsrail'e verdiği askeri desteğe karşı çıkan on bir aday, 3 Kasım'daki ara seçimlerde koltuk kazandı; ancak yaptırımlar ve İsrail ile Filistin'in siyasi geleceği konusundaki pozisyonları farklılık gösteriyor.
Moor'a göre yaptırımlar daha geniş bir amaca ulaşmanın bir aracıdır: "Demokraside Filistinliler ve İsrailli Yahudiler için tam eşit haklar."
Yahudi Telgraf Ajansı'na verdiği ayrı bir röportajda ise, Washington'un uzun süredir desteklediği iki devletli çözüm çerçevesinden ayrılarak, herkes için eşit haklara sahip tek bir demokratik devleti savundu.
Moor, Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte, "Bu çatışma dünyanın dört bir yanında birçok kalbi kırdı. Filistinliler için trajik oldu. Masum İsrailliler için de trajik oldu" dedi.
Ona göre Amerikalılar Filistinlilerin içinde bulunduğu zor duruma daha fazla dikkat ediyor ve kamuoyu baskısı ABD dış politikasını değiştirebilir.
"Filistin'deki soykırım, Amerikalıların Filistin'de olup bitenlere dikkat etmeye başlamasına neden oldu ve bundan hoşlanmıyorlar," dedi.
Evde bir 'onur gündemi'
Moor'un kampanyası ayrıca, evrensel sağlık hizmeti, ücretsiz çocuk bakımı ve uygun fiyatlı konut etrafında şekillenen ve kendisinin "onur gündemi" olarak adlandırdığı bir konuyu da merkezine alıyor.
"Önceliğimiz, herkesin onurlu bir yaşam için gerekli temel ihtiyaçlara erişebilmesini sağlamak olmalı," dedi.
Ona göre, tıbbi tedaviye erişim kişinin ödeme gücüne bağlı olmamalı ve çocuk bakımı gelir düzeyine bakılmaksızın her aileye sunulmalıdır.
"Konut bir insan hakkıdır," diyerek yüksek kaliteli ve uygun fiyatlı konutlara erişim çağrısında bulundu.
Senato seçimlerine daha iki yıl kala, Moor önerilerini nasıl finanse edeceğine dair ayrıntılı bilgi vermedi.
Daha geniş kapsamlı gündemi, zengin bağışçıların etkisini sınırlamayı içeriyor. Moor, şirketlerin ve sendikaların bağımsız siyasi harcamalarına ilişkin kısıtlamaları kaldıran Yüksek Mahkeme'nin 2010 tarihli Citizens United v. Federal Election Commission kararını geçersiz kılacak bir anayasa değişikliği istiyor.
3 Kasım'daki ara seçimlerde seçim harcamalarının boyutu açıkça görüldü. USAFacts tarafından derlenen Federal Seçim Komisyonu verilerine göre, Kongre adayları Ekim ayı sonuna kadar yaklaşık 3,2 milyar dolar harcarken, AdImpact'e göre siyasi reklam harcamaları Ekim ortasına kadar 3,8 milyar dolara yaklaştı.
"Para, konuşma özgürlüğü değildir ve şirketler de insan değildir," dedi.
İran savaşı ve Demokratik liderlik
Moor, İran'la olan savaşı ve Washington'ın İsrail'e verdiği desteği daha geniş bir siyasi sorunun parçası olarak görüyor: özel çıkarların dış politika üzerindeki etkisi.
“Savaşı bitirmeliyiz. Bu en büyük önceliğimiz olmalı,” dedi ve yüksek dizel fiyatlarını çatışmaya ve dünya çapındaki artan yaşam maliyetine bağladı.
"Amerikan kamu politikalarının oluşturulmasında çok fazla etki sahibi olan özel çıkarlar var ve bu nedenle, büyük paranın ve özel çıkarların kamu yararına ve ulusal çıkarlara aykırı sonuçlar dikte etmesine izin veren süreci hedef almamız gerekiyor."
Ayrıca Epstein dosyaları, Gazze ve iddia edilen iç yolsuzluklarla ilgili soruşturmalar ve hesap verebilirlik istiyor ve şöyle diyor: "Yolsuzluğu ortadan kaldırmalı ve kötü niyetli kişileri hesap vermeye zorlamalıyız."
Moor, Demokratların ara seçim zaferinin partiye yolsuzlukla mücadele etme yetkisi verdiğini savunuyor, ancak mevcut kongre liderlerinin bunu yapmaya hazır olmadığını söylüyor.
"Senato ve Temsilciler Meclisi'ndeki Demokratların mevcut liderleri Chuck Schumer ve Hakeem Jeffries, bu anın gerekliliklerini yerine getiremiyorlar," dedi.
Yeni Ekonomik Düşünce Enstitüsü'nün Ekim ayında yaptığı bir analiz, Schumer ve Jeffries ile ilişkili bağış toplama ağlarında (destekleyici bağımsız gruplar ve sendikalar dahil) elde edilen gelirlerin en az %78'inin en az 100.000 dolarlık bağışlardan oluştuğunu ortaya koydu. Bu rakamlar, uygunsuz bir etkiyi kanıtlamamaktadır.
Moor ayrıca, İsrail'in Gazze harekatını eleştiren ve Perşembe günü Senato çoğunluk liderliği için Schumer'e meydan okuyacağını açıklayan Maryland Senatörü Chris Van Hollen'ı da destekledi. Liderlik seçimi 1 Aralık'ta yapılacak.
"Senatör Van Hollen, tutarlı bir ahlaki ses olmuştur. Başarılı olmasını çok isterim," dedi Moor.
'Amerikan öyküsü'
Daha önce finans, gazetecilik ve uluslararası kalkınma alanlarında çalışmış olan ve ilk kez eyalet çapında aday olan Moor, Pennsylvania genelinde destek oluşturma göreviyle karşı karşıya. Daha önce hiçbir eyalet veya federal görevde bulunmadı.
Onun adaylığı, Abdul El-Sayed'in ilk Müslüman ABD senatörü seçilmesi ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'nin yükselişi de dahil olmak üzere, Müslüman Amerikalıların siyasi temsilinin arttığı bir döneme denk geliyor.
"Bu Amerikan hikayesi. Eskiden İrlandalılar, Yahudilerdi ve şimdi de Müslümanlar, Arap Amerikalılar ve Arap olmayan Amerikalılar, yani Güney Asya'dan Müslümanlar," dedi Moor.
Ancak kampanyası beklenmedik bir aksaklıkla karşılaştı. X, adaylığını açıklamasından günler sonra, 11 Kasım'da kampanya hesabı olan @moorforpa'yı askıya aldı. Askıya alma bildiriminde hangi kuralın ihlal edildiği belirtilmedi.
"ARKADAŞLAR! Resmen bir tehdit oluşturuyoruz!" diye yazdı Moor kişisel X hesabından. "Kampanya hesabımızı askıya aldılar. Lütfen retweet yaparak ve bağış yapmayı düşünerek ivmeyi korumamıza yardımcı olun."
Görevden uzaklaştırılmasıyla ilgili sorulan soruya Moor, kararın nedenini bilmediğini söyledi.
“Gerçek bilgilere sahip olmadan varsayımlarda bulunmak istemiyorum,” diyen yetkili, siyasi ortamı “Müslümanlar ve dışarıdan gelen adaylar için pek de dostane bir ortam değil” olarak nitelendirdi.
Hesap, askıya alınmasından üç gün sonra, Cumartesi günü yeniden aktif hale getirildi ve Moor, geri dönüşünü kişisel hesabından duyurdu.
Gazetecilik ve uluslararası kalkınma alanlarından siyasete geçişini değerlendiren Moor, kampanyasını deneyimlerini eyleme dönüştürme yolu olarak tanımladı.
"Dolayısıyla bu, dünyaya etki etmenin en doğrudan yolum," dedi.
"Filistin ve İsrail sorunlarını çözeceğiz, ancak aynı zamanda Amerika'nın hem ülke içinde hem de dünyada hukukun üstünlüğüne bağlı olduğu fikrini de yeniden tesis edeceğiz," dedi.