Sosyal medyada hakaret, aşağılama ya da tehditle karşılaşan kişiler, zaman zaman aynı dili kullanarak karşılık veriyor. Ancak Antalya Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Büro Amirliği’nde görevli polis memuru Gülşen Ünsal’a göre bu tepki, mağduru biranda şüpheli konumuna düşürebiliyor: İnternet ortamında hakaret ya da tehdit içeren her mesaj, kaynağından bağımsız olarak suç oluşturuyor.
Siber zorbalığa karşılık vermek ne zaman suça dönüşüyor?
Ünsal, AA muhabirine yaptığı açıklamada sosyal medya kullanıcılarının tanıdıkları ya da tanımadıkları kişilerin paylaşımlarına küçük düşürücü, alaycı ve aşağılayıcı yorumlar yapabildiğini, bu davranışların siber zorbalığa dönüşebildiğini belirtti. “Siber zorbalığa maruz kalan çocuk ve gençler bazen karşılık olarak hakaret veya tehdit içeren mesajlar gönderebiliyor. Bu tür tepkiler de suçu doğuruyor” diyen Ünsal, mağdur konumundaki kişinin aynı yönteme başvurmasının hukuki açıdan onu koruyan bir kalkan olmadığını vurguladı.
Doğru tepki ne olmalı?
Ünsal, siber zorbalıkla karşılaşıldığında yapılması gerekenin ilgili hesabın platform üzerinden şikayet edilmesi ve ardından engellenmesi olduğunu söyledi. Hakaret, tehdit ya da şantaj boyutuna ulaşan durumlarda ise kolluk kuvvetlerine başvurulmasını önerdi. Tartışmaya girmek ya da karşılıklı mesajlaşmayı sürdürmek, hem delilleri karmaşık hale getiriyor hem de kişiyi hukuki riske sokuyor.
İnternette hangi eylemler suç kapsamına giriyor?
Ünsal, dijital ortamda suç oluşturabilecek eylemleri şöyle sıraladı: hakaret, tehdit, şantaj, taciz, bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık, özel hayatın gizliliğinin ihlali ve kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde ele geçirilmesi. Bunların yanı sıra yasa dışı bahis ile halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama da ilgili koşulların oluşması hâlinde suç kapsamında değerlendirilebiliyor.
Sanal suç ile fiziki suç arasında hukuki fark var mı?
Hayır. Ünsal bu noktayı açıkça ortaya koydu: “Fiziki ortamda gerçekleştirilen suçlarla sanal ortamda işlenen suçların hukuki açıdan hiçbir farkı yoktur.” Ekrana yazılan bir hakaret cümlesi, yüz yüze söylenen bir hakaretten farklı muamele görmüyor. Bu durum hem mağdurlar hem de karşılık verenler için geçerli.
Çocuklar ve gençler için özel uyarı
İnternet kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte siber zorbalık, özellikle çocuklar ve gençler arasında ciddi bir risk alanı haline geldi. Ünsal, çocukların olumsuz bir durumla karşılaştığında bunu aile ve gerektiğinde kolluk kuvvetleriyle paylaşmaları gerektiğini söyledi. Hangi davranışın suç oluşturduğunu bilmek, hem mağduriyeti önlüyor hem de bilinçsizce suç işlemenin önüne geçiyor.