şgal altındaki Batı Şeria'da bu yıl eylülde başlayan zeytin hasadı sezonunda, 25 Ekim'e kadar İsrail ordusu ve yasa dışı Yahudi yerleşimciler tarafından en az 482 saldırı düzenlendi. Rakamlar, Filistin Kurtuluş Örgütü'ne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi'nin yayımladığı rapordan alındı. Rapora göre sezon henüz bitmemesine rağmen saldırı sayısı geçen yılın toplamını aştı. Böylece son beş yılın en yüksek rakamına ulaşıldı.
Bu yıl zeytin hasadında kaç saldırı kaydedildi?
Konseyin raporuna göre eylüldeki sezon başlangıcından 25 Ekim'e kadar Batı Şeria'da en az 482 saldırı kayıt altına alındı. Bu sayı, 2025 hasat sezonunun tamamında kaydedilen 441 saldırıdan 41 fazla.
Hasat sürdüğü için yıl sonu toplamının daha da artması bekleniyor. Raporda, sezon kapanmadan önceki yılın aşılmasının saldırılardaki tırmanışı açıkça gösterdiği vurgulandı.
Raporu hangi kurum yayımladı?
Rapor, FKÖ'ye bağlı Ayrım (Utanç) Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi tarafından yayımlandı. Konsey, Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini, toprak el koymalarını ve ayrım duvarıyla ilgili ihlalleri düzenli olarak kayıt altına alan resmî Filistin kurumu.
Raporda, İsrail'in Filistinlilerin geçim kaynağı olan zeytin üretimini hedef alan saldırılarının her yıl tırmandığı belirtildi.
Son beş yılda saldırı sayısı nasıl değişti?
Konseyin verilerine göre zeytin hasadı dönemindeki saldırılar, 2022'den bu yana her sezon arttı. Yıllara göre kaydedilen saldırı sayıları şöyle:
- 2022: 136 saldırı
- 2023: 333 saldırı
- 2024: 407 saldırı
- 2025: 441 saldırı
- 2026 (25 Ekim itibarıyla): en az 482 saldırı
Bu verilere göre saldırı sayısı dört yılda yaklaşık 3,5 katına çıktı. En sert artış, 2022'den 2023'e geçişte yaşandı ve sayı iki katın üzerine çıktı.
Saldırılarda neler yaşanıyor?
Saldırılarda Filistinlilere ait çok yıllık zeytin ağaçları kökünden sökülüyor, kesiliyor ya da ateşe veriliyor. Bazı saldırılarda ağaçlardaki zeytinler yerleşimciler tarafından toplanıyor.
Çiftçilerin arazilerine ulaşması engelleniyor. Toplanan ürünlere ve tarım ekipmanlarına el konuluyor. Araziler iş makineleriyle tahrip ediliyor, araçlar kundaklanıyor. Raporda bu saldırıların, bütün yıl hasadı bekleyen çiftçilerin emeğini boşa çıkardığı ve Filistinlilerin ekonomik dayanaklarını hedef aldığı ifade edildi.
25 Ekim'de kaç saldırı düzenlendi?
Rapora göre yalnızca 25 Ekim'de zeytin hasadı yapan Filistinli çiftçilere 16 saldırı düzenlendi. Saldırıları İsrail ordusu ile yasa dışı yerleşimciler gerçekleştirdi.
O gün yaşananlar arasında çiftçilerin alıkonulması ve darp edilmesi var. Ürünlerin ve tarım ekipmanlarının çalınması, arazilerin tahrip edilmesi ve zeytinliklere girişin askeri kısıtlamalarla engellenmesi de raporda yer aldı.
Sezon boyunca tek günde yaşanan saldırı sayısı zaman zaman daha da yükseldi. Al Jazeera'nın aynı konseyin verilerine dayanan haberine göre, yalnızca 9 Ekim'de en az 19 yerleşimci saldırısı kaydedildi.
Zeytin Filistinliler için neden önemli?
Zeytin, Batı Şeria'da Filistinlilerin en önemli geçim kaynaklarından biri. Pek çok aile yıllık gelirinin önemli bir kısmını ekim ve kasımda yapılan hasattan elde ediyor. Birleşmiş Milletler'in Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), hasadı on binlerce Filistinlinin başlıca geçim kaynağı olarak tanımlıyor.
Konseyin raporunda da zeytinin ulusal ve ekonomik açıdan taşıdığı öneme dikkat çekildi. Zeytinin, Filistinlilerin topraklarıyla bağını güçlendirdiği vurgulandı. Asırlık zeytin ağaçları, Filistin toplumunda toprağa bağlılığın simgesi olarak görülüyor.
Bu yıl kaç zeytin ağacı zarar gördü?
TRT World'ün konseyin verilerine dayanarak aktardığına göre, 2026'nın ilk yarısında Batı Şeria'da 45 binden fazla ağaç kesildi ya da zarar gördü. Bunların 26 binden fazlası zeytin ağacıydı.
Hasat sezonunda da ağaçlara yönelik saldırılar sürdü. Ekim ayında Ramallah'a bağlı Kusra köyünde yerleşimcilerin 50'den fazla zeytin ağacını söktüğü bildirildi.
Çiftçiler arazilerine neden ulaşamıyor?
Filistinli çiftçilerin zeytinliklerine ulaşması, askeri kısıtlamalar ve yerleşim birimlerinin genişlemesi nedeniyle giderek zorlaşıyor. Özellikle yerleşim birimlerine ve ayrım duvarına yakın arazilere girişler İsrail ordusunun "koordinasyon" iznine bağlanıyor.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), geçmiş sezonlarda bazı arazi sahiplerine tüm hasat dönemi için yalnızca birkaç günlük erişim izni verildiğini raporlamıştı. Konseyin raporunda da saldırılardaki tırmanışın, çiftçilerin topraklarına erişme, onları işleme ve geçim kaynaklarını koruma imkânlarını daha da kısıtladığı belirtildi.
