Belçika'da federal hükümet, gelecek yılın bütçesi üzerinde yeniden uzlaşamadı. Başbakan Bart De Wever'in bugün Kral Philippe ile görüşeceği ve bu görüşmede istifasını sunabileceği öne sürüldü. İddialar henüz resmen doğrulanmadı.
Belçika'nın resmi haber ajansı Belga'nın hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre bütçe görüşmeleri dün sabah başladı ve gece saat 01.00'e kadar sürdü. Toplantılardan anlaşma çıkmadı.
Belçika hükümeti istifa edecek mi?
Şu an kesinleşmiş bir istifa yok. Belga'nın aktardığı bilgilere göre De Wever'in Kral'la yapacağı görüşmede istifasını sunma ihtimali bulunuyor, ancak bu yalnızca hükümet kaynaklarına dayandırılan bir iddia. Brüksel'den ne hükümetten ne de saraydan şu ana kadar resmî bir açıklama geldi.
Reuters'ın aktardığına göre De Tijd gazetesi de De Wever'in hükümetin istifasını sunmak üzere Kral'la görüşeceğini yazdı. Aynı haberde Kral'ın istifayı hemen kabul etmeyeceğinin tahmin edildiği belirtildi. Belçika'da başbakanlar istifa dilekçesini krala verir. Kral dilekçeyi hemen kabul etmeyip siyasi tarafları dinleyerek bekleyebilir.
Bütçe görüşmelerinde ne oldu?
AA'nın aktardığına göre De Wever, hafta sonu başbakan yardımcılarıyla ayrı ayrı toplantılar yaptı. Ardından yeni bir bütçe önerisi sundu. Hükümetin çekirdek kadrosu bu öneri üzerinde de uzlaşamadı.
De Wever daha önce, geçici bütçe ödeneklerinin aylık olarak tahsis edilmesi uygulamasını kabul etmeyeceğini açıklamıştı. Bu uygulamada hükümet, bütçe yasalaşana kadar harcamalarını aylık dilimlerle yapıyor. Başbakan'ın bu seçeneğe kapıyı kapatması, uzlaşmaya varılamaması hâlinde tabloyu daha da zorlaştırıyor.
Anlaşmazlığın temelinde ne var?
Reuters'a göre hükümet aylardır yaklaşık 10 milyar avroluk kesinti ve vergi artışı paketi üzerinde tartışıyor. De Wever, bu adımların kamu maliyesini kontrol altında tutmak için gerekli olduğunu savunuyor.
Taraflar çözüm yolunda ayrışıyor. Başbakan'ın partisi Flaman milliyetçisi N-VA ile liberal MR, sağlık harcamalarında kesinti istiyor. Sosyalist ve merkezci koalisyon ortakları ise servet vergilerinin artırılmasını talep ediyor.
Belçika'daki hükümet hangi partilerden oluşuyor?
Hükümet, 3 Şubat 2025'te Kral Philippe önünde yemin eden bakanlarla göreve başladı. Koalisyon, N-VA, MR, Les Engagés, CD&V ve Flaman sosyalist Vooruit partilerinden oluşuyor ve Arizona koalisyonu olarak anılıyor. Hükümeti kurmak, 2024 genel seçimlerinin ardından aylar sürmüştü.
Daha önce de bütçe krizi yaşandı mı?
Evet. Koalisyon, Kasım 2025'te de bütçe nedeniyle olası bir çöküşün eşiğine gelmişti. O dönemde bir pazartesi sabahı varılan anlaşmayla yaklaşık 9,2 milyar avroluk tasarruf paketi üzerinde mutabakat sağlanmış, siyasi istikrarsızlık önlenmişti. Anlaşmaya rağmen ülkede grevler sürmüştü.
Belçika tahvil faizleri neden önemli?
Reuters, Belçika devlet tahvillerinin faizlerinin son aylarda sert biçimde yükseldiğini bildiriyor. De Wever de borç ve faiz maliyetlerinin bir sarmala dönüşebileceği, hükümetin yalnızca mevcut borçların faizini ödemek için borçlanmak zorunda kalabileceği uyarısında bulunmuştu. Bu nedenle bütçedeki belirsizliğin piyasalara da yansıması bekleniyor.
Kral Philippe'in rolü ne olacak?
Belçika'da hükümet krizlerinde ilk adım kralın devreye girmesi oluyor. Kral, istifa halinde dilekçeyi hemen kabul etmeyip tarafları dinleyebilir. Görüşmenin sonucu, De Wever'in koalisyonu sürdürüp sürdüremeyeceğini belirleyecek.
