Belçika federal hükümeti, daha önce başka bir Avrupa Birliği (AB) ülkesinde uluslararası koruma başvurusu yapıp ardından Belçika'ya geçerek yeniden başvuran sığınmacıların ülkedeki barınma hizmetlerinden yararlanmasını engelleyecek yasa tasarısını onayladı. Tasarı, AB'nin İltica ve Göç Paktı kapsamındaki yeni Kabul Koşulları Direktifi'nin Belçika mevzuatına aktarılması için hazırlandı. Düzenleme, kışın başlamasına haftalar kala gündeme geldi.
Brussels Times'a göre tasarı, yetkililere bu gruptaki sığınmacılara barınma yeri vermeyi reddetme imkanı tanıyor. Metnin meclis aşaması ve yürürlük tarihi hakkında henüz açıklanmış bir bilgi bulunmuyor.
Belçika İltica ve Göç Bakanı Anneleen Van Bossuyt, düzenlemenin amacını sığınmacıların bir AB ülkesinden diğerine geçerek her seferinde yeni bir iltica süreci başlatmasını önlemek olarak açıkladı. Bakan Van Bossuyt, "Sığınmacıların bir Avrupa ülkesinden diğerine geçerek her seferinde yeniden iltica süreci başlatması ve ardından kendilerini bir barınma merkezinde yer beklerken bulması kabul edilemez." dedi.
Belçika'daki yeni düzenleme neyi öngörüyor?
Tasarı, Dublin kapsamında değerlendirilen sığınmacıların Belçika'daki barınma merkezlerinden yararlanmasının önünü kapatıyor. Bu kişiler, Belçika'ya gelmeden önce başka bir AB üyesi ülkede başvuru yapmış kişiler olarak tanımlanıyor.
Düzenleme, Belçika'nın AB'nin Kabul Koşulları Direktifi'ni ulusal hukuka aktarma çalışmasının bir parçası. Direktif, İltica ve Göç Paktı'nın unsurlarından biri olarak sığınmacıların kabul edilme koşullarını belirliyor.
Dublin kapsamındaki sığınmacılar kimlerdir?
"Dublin kapsamındaki sığınmacılar", AB'ye ilk olarak başka bir üye ülkeden giren ve orada uluslararası koruma başvurusu yapan kişilerdir. Bu kişiler başvurularının sonucunu beklemeden Belçika'ya geçip yeniden başvuru yaptığında bu gruba giriyor.
AB'nin Dublin düzenlemesi, başvurunun hangi üye ülke tarafından inceleneceğini belirliyor. Bu çerçevede sığınmacılar, ilk başvurularını yaptıkları ülkeye geri gönderilme sürecine tabi tutulabiliyor.
Bu grup başvuruların ne kadarını oluşturuyor?
Bakan Van Bossuyt'a göre Dublin kapsamındaki sığınmacılar, Belçika'daki tüm uluslararası koruma başvurularının yaklaşık yüzde 38'ini oluşturuyor. Brussels Times, bu oranı başlığında "yaklaşık üçte bir" olarak yansıttı.
Rakam bakanın açıklamasına dayanıyor. Bağımsız bir doğrulama kaynağı bulunmuyor.
Barınma hakkı olmayan sığınmacılar ne olacak?
Brussels Times'a göre sorumlu üye ülkesi belirlenen sığınmacıların o ülkeye transferine yardımcı olunuyor. Transferler, Zaventem'deki mevcut merkez ile Gent yakınlarındaki Nazareth-De Pinte'de planlanan merkez dahil geri dönüş merkezleri üzerinden yürütülüyor.
Dublin usulünde, ilk ülkedeki kötü kabul koşulları ya da kötü muamele gibi gerekçelerle başvurulabilen insani veya takdir yetkisine dayalı bir hüküm de bulunuyor. Aynı haber, bu hükmün nadiren uygulandığını belirtiyor.
Düzenlemeye kimler karşı çıkıyor?
Yardım kuruluşları düzenlemenin başvuru sayısını azaltmayacağını savunuyor. Vluchtelingenwerk Vlaanderen'den Thomas Willekens, "iltica alışverişi" kavramının yanıltıcı olduğunu belirtti. Willekens'e göre sığınmacılar çoğu zaman tam bilgiye sahip olmadan hareket ediyor ve aile ya da diaspora topluluklarının bulunduğu ülkelere gidiyor.
Willekens ayrıca ülkeler arasındaki kabul standartlarının ve tanınma oranlarının farklı olmasının ikincil hareketleri tetiklediğini söyledi. Başvuru sayılarının AB politikasından çok dış çatışmalara bağlı olarak değiştiğini de ekledi.
Belçika'da daha önce benzer bir uygulama yapılmış mıydı?
Evet, ancak bu uygulama farklı bir gruba yönelikti. Bakan Van Bossuyt, başka bir AB ülkesinde zaten koruma statüsü almış kişilere barınma hizmeti verilmemesini öngören bir politika uygulamaya koymuştu. Belga haber ajansının aktardığına göre Anayasa Mahkemesi şubat ayı sonunda bu alandaki iki önlemi askıya aldı.
VRT'nin 2 Nisan tarihli haberine göre Danıştay da mart sonunda bakanın kararını askıya aldı. Danıştay, her ret kararının daha iyi gerekçelendirilmesini ve bireysel olarak değerlendirilmesini istedi. Bakan, yasal dayanağın askıya alınmadığını belirterek her dosyanın gerekçeli ve tek tek ele alınacağını duyurdu.
Bu kararlar, yeni tasarının kapsadığı Dublin grubuna değil, başka bir ülkede koruma almış kişilere ilişkin. Yeni tasarının hukuki sürecinde de benzer itirazların gündeme gelip gelmeyeceği şimdilik belli değil.




