Brezilya'da devlet başkanı seçiminin ikinci turu bugün, 25 Ekim'de yapılıyor. İktidardaki İşçi Partisinin adayı Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile sağcı muhalefetin adayı Flavio Bolsonaro, kampanyanın son gününde Sao Paulo ve Rio de Janeiro'da düzenledikleri mitinglerle seçmene son kez seslendi. Anketler iki aday arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor.
Brezilya'da seçim ne zaman, oy verme saat kaçta?
Oy verme bugün Brasilia saatiyle 08.00'de başlayıp 17.00'de sona erecek. Bu saatler Türkiye saatiyle 14.00 ile 23.00 arasına denk geliyor. Brezilya Yüksek Seçim Mahkemesi (TSE) kurallarına göre farklı saat dilimindeki eyaletlerde de oylama Brasilia saatine göre yürütülüyor. Elektronik oy sistemi kullanılan ülkede sonuçların sandıklar kapandıktan kısa süre sonra netleşmeye başlaması bekleniyor.
Bugün hangi seçimler yapılıyor?
Seçmenler bugün devlet başkanını ve ilk turda kazananın belirlenemediği bazı eyaletlerin valilerini seçmek için sandığa gidiyor. Brezilya'da devlet başkanlığı ve valilik yarışlarında ilk turda geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday çıkmazsa en çok oy alan iki aday ikinci turda karşı karşıya geliyor.
İlk turda kim önde bitirdi?
4 Ekim'de yapılan ilk turu Flavio Bolsonaro önde tamamladı. TSE verilerine göre Bolsonaro geçerli oyların yüzde 47,03'ünü, Lula da Silva ise yüzde 45,16'sını aldı. Adaylardan hiçbiri yüzde 50'yi aşamadığı için yarış ikinci tura kaldı.
Son anketler ne gösteriyor?
AA'nın aktardığı son anketlere göre Flavio Bolsonaro'nun oyların yüzde 51'ini, Lula da Silva'nın ise yüzde 49'unu alması bekleniyor. İkinci tur öncesinde Bolsonaro'nun oy oranında hafif bir gerileme görüldüğü ve farkın hata payı sınırlarında kaldığı belirtiliyor. Ülkede bu yarış, 1985'te askeri yönetimden demokrasiye geçilmesinden bu yana en çekişmeli devlet başkanlığı seçimlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Lula da Silva son mitinginde ne dedi?
Lula da Silva, final mitingini Brezilya'nın en büyük kenti Sao Paulo'daki Paulista Bulvarı'nda yaptı. Rakibini "yalancı", "milis bağlantılı" ve "yetersiz" olmakla suçlayan Lula, "Böyle bir kişi, devlet başkanlığı makamına ulaşmak için gerekli siyasi, ahlaki ve etik niteliklere sahip değildir." dedi.
Lula, konuşmasında "Brezilya toplumu geriye gitmek istemiyor." ifadesini kullandı ve Bolsonaro'nun 5 yaşındaki bir kız çocuğunun ölümü karşısında duyarsız kaldığını öne sürdü. Rakibi için "Hiçbir hakikate bağlılığı yok, yalan ile gerçek arasındaki farkı bilmiyor." diyen Lula, anketlerdeki belirsizliğe rağmen seçimi kazanacağından emin olduğunu ve bu yarışın bir "egemenlik mücadelesi" olduğunu söyledi.
Flavio Bolsonaro neler vaat etti?
Eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Flavio Bolsonaro, kampanyasının son gününde Rio de Janeiro'da destekçileriyle buluştu. Bolsonaro, göreve gelmesi halinde kamu bürokrasisini azaltmak için en az 10 bakanlığı kapatacağını, devlet harcamalarını kısacağını ve serbest piyasayı teşvik edeceğini vaat etti.
Lula hükümetinin sosyal politikalarını ve ekonomi yönetimini eleştiren Bolsonaro, iktidarın "halkı devlete bağımlı kılmak istediğini" savundu. Kendilerinin bireysel özgürlükleri ve çalışarak büyümeyi desteklediğini belirten muhalefet adayı, iktidarın Yüksek Seçim Mahkemesi ve dijital platformlar üzerinden muhafazakar kesime baskı uyguladığını iddia ederek seçmenleri sandığa gitmeye ve "özgürlüklere sahip çıkmaya" çağırdı.
Kampanyada hangi tartışmalar öne çıktı?
Kampanyanın son haftaları karşılıklı suçlamalarla geçti. Lula da Silva, 17 Ekim'de Federal Polis, Başsavcılık ve BM İnsan Hakları Konseyi İfade Özgürlüğü Özel Raportörlüğüne başvurdu. Lula, rakibinin Meta platformları üzerinden içerik üretimi ve dağıtımında ekonomik ve finansal avantaj elde edip etmediğinin soruşturulmasını talep etti. Bolsonaro cephesi ise iktidarı seçim kurumları ve dijital platformlar üzerinden baskı kurmakla suçladı. Karşılıklı iddiaların hiçbiri hakkında kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Flavio Bolsonaro kimdir?
Flavio Bolsonaro, 2019-2022 döneminde ülkeyi yöneten eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun en büyük oğlu ve Rio de Janeiro eyaletinden federal senatör. Babasının siyasi mirasını sürdüren Flavio, sağ kanadın ortak adayı olarak yarışa katıldı ve ilk turu önde bitirerek Lula da Silva'nın karşısına çıktı.
Lula da Silva kaçıncı kez aday oldu?
80 yaşındaki Lula da Silva, 2003-2010 yıllarında iki dönem devlet başkanlığı yaptı. 2022 seçiminin ikinci turunda Jair Bolsonaro'yu yenerek üçüncü kez göreve gelen Lula, bu seçimde dördüncü döneminin peşinde. Kazanması halinde Brezilya tarihinde dört kez devlet başkanı seçilen ilk siyasetçi olacak.
Yeni devlet başkanı ne zaman göreve başlayacak?
Seçimi kazanan aday, 5 Ocak 2027'de yemin ederek görevine başlayacak. Brezilya'da daha önce 1 Ocak'ta yapılan devir teslim, 2021'de kabul edilen anayasa değişikliğiyle bu seçimden itibaren 5 Ocak'a alındı. Yeni devlet başkanının görev süresi dört yıl olacak.
