Çin, alçak Dünya yörüngesinde kurduğu Guovang ("ulusal ağ") uydu internet ağının 28. uydu grubunu uzaya gönderdi. Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketinin (CASC) açıklamasına göre uydular, Haynan Adası'ndaki ticari fırlatma merkezinden Long March-8A roketiyle fırlatıldı. Uydular planlanan yörüngeye ulaştı. Çin bu projeyle ABD merkezli SpaceX'in Starlink ağına rakip, küresel ölçekte bir uydu internet altyapısı kurmayı amaçlıyor.
Guovang'ın 28. uydu grubu nereden ve hangi roketle fırlatıldı?
Uydular, Çin'in güneyindeki Haynan Adası'nda yer alan ticari uzay aracı fırlatma merkezinden uzaya gönderildi. Bu merkez, Vınçang (Wenchang) bölgesinde bulunuyor ve son dönemde ticari fırlatmaların önemli bir kısmına ev sahipliği yapıyor.
Taşıyıcı olarak orta sınıf Long March-8A roketi kullanıldı. CASC, fırlatmanın başarılı olduğunu ve uyduların hedeflenen konuma yerleştiğini duyurdu. Bu görev, Long March roket ailesinin 674. fırlatması olarak kayıtlara geçti.
Guovang projesi nedir?
Guovang, Çin'in alçak yer yörüngesinde binlerce uydudan oluşan bir "takım uydu" (megatakımyıldız) ağı kurma projesi. Adı Çincede "ulusal ağ" anlamına geliyor. Ağın parçası olan uydular ise Çincede "internet" anlamına gelen "Hualienvang" adıyla anılıyor.
Proje ilk kez 2020'de gündeme geldi. Çin o yıl, geniş kapsamlı bir uydu ağı kurmak için Uluslararası Telekomünikasyon Birliğine (ITU) başvuruda bulundu. Başvuruyla birlikte projenin ölçeği ve hedefleri uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti.
Guovang projesini kim yürütüyor?
Projenin sahibi, 2021'de Çin kabinesi Devlet Konseyine bağlı olarak kurulan Çin Uydu Ağı Grubu Şirketi (China SatNet). Şirket, ülkenin uydu internet stratejisinin merkezinde yer alıyor.
Projenin ana yüklenicisi ise Çin Havacılık Uzay Bilimi ve Sanayi Şirketi (CASIC). Fırlatmalarda kullanılan Long March roketleri, Çin'in bir diğer devlet uzay kuruluşu olan CASC tarafından üretiliyor.
Guovang ağında kaç uydu olacak?
Proje kapsamında yaklaşık 13 bin uydunun alçak yer yörüngesine yerleştirilmesi planlanıyor. Bu sayı, ağı dünyanın en büyük uydu internet projelerinden biri hâline getiriyor.
Karşılaştırma yapmak gerekirse, Starlink yörüngede binlerce aktif uyduyla bugün sektörün açık ara lideri konumunda. Çin, Guovang'la bu alanda ABD'ye karşı stratejik bir denge kurmayı hedefliyor.
Bugüne kadar kaç grup Guovang uydusu fırlatıldı?
Son fırlatmayla birlikte toplam 28 uydu grubu uzaya gönderilmiş oldu. Fırlatmaların dağılımı şöyle:
- İlk grup: 16 Aralık 2024
- 2025 yılında: 16 grup
- 2026'da bu fırlatmadan önce: 10 grup
- Son fırlatma: 2026'nın 11. grubu, toplamda 28. grup
Fırlatma sıklığının 2025'ten itibaren belirgin şekilde artması, Çin'in ağın kurulumunu hızlandırdığını gösteriyor.
Guovang neden Starlink'e rakip olarak görülüyor?
Guovang da Starlink gibi alçak yörüngedeki çok sayıda uyduyla dünyanın her yerine geniş bant internet sunmayı amaçlıyor. Alçak yörünge, yer istasyonlarıyla daha düşük gecikmeli bağlantı kurulmasına imkân tanıyor.
Bu tür ağlar yalnızca sivil iletişim için değil, kırsal bölgelere erişim, afet iletişimi ve stratejik altyapı açısından da önem taşıyor. Bu nedenle uydu internet alanındaki rekabet, ABD ile Çin arasındaki teknoloji yarışının önemli başlıklarından biri olarak değerlendiriliyor.
ITU'nun Guovang için koyduğu süre şartı nedir?
ITU düzenlemeleri, uydu ağı operatörlerinin frekans haklarını koruyabilmesi için belirli sayıda uyduyu belirli süreler içinde yörüngeye yerleştirmesini şart koşuyor. Bu eşikler aşılamazsa başvurudaki uydu sayısı ve frekans hakları daraltılabiliyor.
Guovang için öngörülen takvim şöyle:
- 2029 sonuna kadar: ağın yüzde 10'u, yani 1300 uydu
- 2035'e kadar: ağın yüzde 50'si, yani 6 bin 500 uydu
Bu takvim, Çin'in önümüzdeki yıllarda fırlatma temposunu daha da artırmasını gerekli kılıyor. Uzmanlar, tek kullanımlık roketlere dayanan mevcut fırlatma kapasitesinin projenin hızını belirleyen temel etken olduğuna dikkat çekiyor.
