Endonezya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Gibran Rakabuming Raka, akademik yeterliliğine ilişkin tartışmaların ardından 12 Kasım 2026 Perşembe günü görevinden istifa etti. 39 yaşındaki Raka, istifa dilekçesini başkent Cakarta'da Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'ya ve Endonezya Halkın Danışma Meclisine sundu. Raka, mektubunda istifasına dair bir gerekçe göstermedi.
Raka'nın istifası, Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Mahkeme'nin yurt dışında aldığı eğitime ilişkin belgesinin adaylık şartlarını karşılamadığına hükmetmesinin ardından geldi. Bu kararlar, parlamentoda azil sürecine giden yolu da açmıştı.
Gibran Rakabuming Raka neden istifa etti?
Raka'nın istifa gerekçesi mektubunda yer almıyor. Ancak istifa, eğitim belgesine ilişkin mahkeme kararlarının ve parlamentodaki azil girişiminin hemen ardından geldi.
Uluslararası basında yer alan haberlere göre Raka, 10 Kasım Salı günü Prabowo ile görüşmesinde istifa etmek istediğini dile getirmiş, uzayan bir siyasi tartışmadan kaçınmak istediğini söylemişti. Al Jazeera'ya göre bir kabine bakanı, Prabowo'nun o görüşmede Raka'ya kendini savunmasını tavsiye ettiğini belirtti.
Mahkemeler eğitim belgesi hakkında ne karar verdi?
Endonezya'da hem Anayasa Mahkemesi hem de Yüksek Mahkeme, Raka'nın eğitim belgesinin adaylık kriterlerini karşılamadığına karar verdi. Kararlar Ekim 2026'da kamuoyuna yansıdı.
Endonezya'da cumhurbaşkanı ya da cumhurbaşkanı yardımcısı adaylarının lise mezunu veya buna denk bir eğitim seviyesinde olması gerekiyor. Raka'nın yurt dışında tamamladığı eğitimin Endonezya'da lise diplomasına eş değer olduğunu kanıtlaması bekleniyordu. ABC'nin aktardığına göre başvurucular, Raka'nın seçim öncesinde sunduğu belgenin mezuniklik sertifikası değil, Sidney'deki UTS College'a ait devam belgesi ve not dökümüne dayanan bir Eğitim Bakanlığı destek yazısı olduğunu ileri sürdü.
Azil süreci nasıl başlamıştı?
Muhalefetteki Endonezya Demokratik Mücadele Partisinin (PDI-P) meclisteki 110 üyesi, azil sürecine yol açabilen parlamentonun "görüş bildirme hakkından" yararlanma konusunda mutabık kalmıştı. Al Jazeera ise 11 Kasım'da sekiz partiden 120 milletvekilinin Temsilciler Meclisi liderliğine başvuru yaptığını yazdı.
ABC'ye göre istifa, Meclis'in bu başvuruyu görüşmek üzere toplanmasından saatler önce geldi. Normal süreçte Meclis liderliğinin özel bir komite kurması, komitenin anayasa ihlali olup olmadığını incelemesi ve yeterli gerekçe bulunursa konunun Anayasa Mahkemesi'ne taşınması gerekiyordu.
Raka'nın yerine kim gelecek?
Endonezya Anayasası'na göre cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının boşalması yeni bir seçimin önünü açmıyor. Cumhurbaşkanı Prabowo iki aday sunacak, yeni cumhurbaşkanı yardımcısını Halkın Danışma Meclisi seçecek. O zamana kadar makam boş kalacak.
Al Jazeera, seçimin 60 gün içinde yapılacağını yazdı. Danışma Meclisi Başkanı Ahmad Muzani'ye atfedilen açıklamaya göre ise istifa mektubunun Meclis'te işlenmesi 60 güne kadar sürebilecek. Henüz açıklanmış bir aday bulunmuyor.
Prabowo istifaya nasıl tepki verdi?
Prabowo, istifayı kabul ettiğini açıkladı. Al Jazeera, Prabowo'nun kararı "ağır bir yürekle" aldığını söylediğini aktardı. ABC'ye göre Prabowo, Raka'nın "özverisi, kararlılığı ve çalışkanlığı" için teşekkür etti.
Prabowo ayrıca Raka'nın 35 eyalet ile 149 il ve ilçeyi ziyaret ettiğini, 303 hükümet projesi alanını denetlediğini söyledi. Raka, görev süresinin ilk iki yılını tamamlamıştı. Beş yıllık dönemin kalanı için yeni bir isim seçilecek.
Raka'nın adaylığı daha önce neden tartışılmıştı?
Prabowo'nun yardımcısı olarak belirlediği Raka'nın adaylığı, 2024'te bu makam için asgari yaş sınırının 40 olması nedeniyle de tartışmalara yol açmıştı. Anayasa Mahkemesi'nin Ekim 2023'te, daha önce kamu görevine seçilmiş kişilerin devlet başkanı adayı olabileceğine hükmetmesiyle Raka'nın adaylığının önündeki engel kaldırılmıştı.
Raka, eski Cumhurbaşkanı Joko Widodo'nun en büyük oğlu. Widodo, memleketi Surakarta'dan yaptığı açıklamada kamusal görevlerde siyasi dinamiklerin normal olduğunu, oğluna siyasi görevlerin geçici olduğunu hatırlattığını söyledi. Widodo ayrıca Prabowo hükümetine, özellikle geniş halk kesimlerinin çıkarına hizmet eden programlara desteğini sürdüreceğini belirtti.
