Belçika merkezli finans kuruluşu Euroclear'ın Üst Yöneticisi (CEO) Valerie Urbain, dondurulmuş Rus varlıklarının Avrupa Birliği'ne (AB) ya da yeni bir yapıya devredilmesinin hukuki ve mali riskleri ortadan kaldırmayacağını söyledi. Urbain'e göre geri ödeme yükümlülükleri, kuruluşun iflasına yol açabilir. Urbain, Belçika'nın Le Soir gazetesine verdiği röportajda, Euroclear'da tutulan yaklaşık 185 milyar avroluk Rus varlığının Ukrayna'ya destek için kullanılmasına yönelik girişimleri değerlendirdi.
Euroclear'daki Rus varlıkları neden iflas riski doğurabilir?
Urbain, AB yaptırımları nedeniyle dondurulan varlıkların vadeleri doldukça nakde dönüştüğünü ve kuruluşun bilançosuna girdiğini belirtti. Bu tutarların ileride geri ödenmesi gerektiğine dikkati çeken Urbain, Rus varlıklarından kaynaklanan kalemin bilançonun yüzde 80'inden fazlasını oluşturduğunu söyledi.
Yalnızca varlıkların devredilip karşılık gelen yükümlülüklerin göz ardı edilemeyeceğini vurgulayan Urbain, böyle bir durumun bilançoda büyük bir dengesizlik yaratarak Euroclear'ın iflasına neden olabileceğini ifade etti.
Varlıklar ve yükümlülükler birlikte devredilirse risk ortadan kalkar mı?
Urbain'e göre bu durumda bile hukuki güvenliğin tam olarak sağlanacağı kanıtlanmış değil. Rusya Merkez Bankası devri kabul etmezse parasını Euroclear'dan talep edebilir.
Urbain, böyle bir senaryoda geri ödeme taleplerini karşılayacak yeterli korumaya ihtiyaç duyacaklarını belirtti. Bu garantilerin savaş sona erene ya da Euroclear'ın iade yükümlülüğü ortadan kalkana kadar sürmesi gerektiğini ifade etti. Rusya Merkez Bankası'nın kuruluşa karşı açtığı davayı da ek bir risk unsuru olarak değerlendirdi.
Rus mahkemelerinin kararları Euroclear için bağlayıcı mı?
Urbain, Rus mahkemelerinin Euroclear aleyhindeki kararlarına da değindi. Kuruluşun AB yaptırımlarını uygulamakla yükümlü olduğunu hatırlatan Urbain, sözleşmelerde Belçika mahkemelerinin münhasır yetkisinin öngörüldüğünü belirterek Rus yargısının yetkisini tanımadıklarını söyledi.
Avrupa'nın hukuki güvenilirliği açısından ne gibi riskler var?
Urbain, Rus varlıklarına yönelik adımların Avrupa'nın hukuki güvenilirliğine zarar verebileceğini söyledi. Bazı yatırımcıların Avrupa'daki varlıklarını başka yerlere taşıyabileceğini de ifade etti.
Uluslararası yatırımcıların Avrupa piyasalarına güveni açısından mülkiyetin korunmasının, kuralların öngörülebilirliğinin ve hukukun üstünlüğünün belirleyici olduğunu hatırlattı.
Belçika ve vergi mükellefleri nasıl etkilenebilir?
Urbain, Belçika devletinin Euroclear'ın hissedarları arasında bulunduğunu hatırlattı. Bu nedenle son aşamada vergi mükelleflerine başvurulabileceğini söyledi.
Rus varlıklarından Ukrayna'ya şimdiye kadar ne kadar aktarıldı?
Urbain'in verdiği bilgiye göre varlıklardan elde edilen faiz gelirlerinden bugüne kadar yaklaşık 8 milyar avro, Ukrayna'ya destek için AB Komisyonu'na aktarıldı.
Dondurulmuş varlıklar nasıl kullanılmalı?
Urbain, dondurulan varlıkların en iyi şekilde barış müzakerelerine dahil edilerek kullanılabileceği görüşünü dile getirdi. Bu varlıkları Avrupa'nın elindeki en büyük pazarlık araçlarından biri olarak niteledi.
Dondurulan Rus varlıklarının toplam tutarı ne kadar?
Şubat 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından uygulanan yaptırımlar kapsamında, Rusya Merkez Bankası'na ait yaklaşık 210 milyar avroluk varlık AB ülkelerinde dondurulmuştu. Bunun yaklaşık 185 milyar avroluk bölümü, Brüksel merkezli menkul kıymet takas ve saklama kuruluşu Euroclear'da tutuluyor.
AB Komisyonu'nun Ukrayna kredisi önerisine ne oldu?
AA'nın aktardığına göre AB Komisyonu geçen yıl, dondurulmuş Rus varlıklarından sağlanan nakdin Ukrayna'ya verilecek bir kredinin finansmanında kullanılmasını önermişti. Belçika, planın Rusya'nın açabileceği davalar ve tazminat taleplerinden doğacak risklerin paylaşılmasına ilişkin yeterli güvence içermediğini belirterek karşı çıktı.
Belçika'nın çekincelerinin giderilememesi üzerine AB ülkeleri, Ukrayna'ya ortak borçlanma yoluyla 90 milyar avroluk kaynak sağlanmasını kararlaştırdı. Konu, ağustos ayı sonunda İsveç, Hollanda, Polonya ve İspanya'nın ortak girişimiyle yeniden AB gündemine taşınmıştı.
