Çinli iş insanı Alice Huang, Nvidia'nın kurucusu ve CEO'su Jensen Huang ile ilişkisinin ortaya çıkmasının ardından ABD ile Çin arasındaki yapay zeka rekabetinin gündemine girdi. The New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre ABD istihbaratı, Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed'in üst düzey yöneticisi Huang'ın Çin'in istihbarat teşkilatı tarafından devşirildiğini değerlendiriyor. Bu iddia resmen kanıtlanmış değil, Çin ise iddiayı reddediyor.
Alice Huang kimdir?
Alice Huang, Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed'de üst düzey yönetici olarak çalışan bir Çin vatandaşı. Çin'deki veri tabanında yer alan biyografisine göre daha önce HSBC Bankası ile Çin devlet televizyonu CCTV ve Hunan TV'de görev yaptı. Akıcı İngilizcesi ve çip sektörünün üst yöneticileriyle kurduğu yakın temaslarla tanınıyor.
Alice Huang ile Jensen Huang arasında akrabalık var mı?
Hayır. Aynı soyadını taşımalarına rağmen Alice Huang'ın, 63 yaşındaki Nvidia CEO'su Jensen Huang ile herhangi bir akrabalık bağı bulunmuyor. İkilinin ne zaman tanıştığı ise tam olarak bilinmiyor. 2024 yılında Tayvan'ın başkenti Taipei'de bir barda çekilen "samimi" fotoğrafları ilgi çekmişti.
Jensen Huang ilişkiyle ilgili ne söyledi?
Jensen Huang, 8 Kasım'da Nvidia çalışanlarına gönderdiği mesajda ilişkiyi kabul etti. Huang mesajında "Eşime sadık kalmadım. Davranışlarım onu ve çocuklarımızı incitti. Yaptığımın hiçbir mazereti yok. Derinden üzgünüm." ifadelerini kullandı.
ABD istihbaratı Alice Huang hakkında ne değerlendirmesi yaptı?
NYT'ye göre ABD istihbaratı, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun gözetiminde Alice Huang hakkında siber inceleme ve takip yürüttü. Hazırlanan notta, Çin adına istihbarat topladığı değerlendirilen Huang'ın Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından devşirildiğine işaret edildi. Nottaki uyarı, Başkan Donald Trump'ın mayıs ayındaki Çin ziyareti öncesinde yönetim yetkililerine iletildi.
NYT'nin daha önceki haberlerinde, Çin'in Alice Huang'ı ABD'nin yapay zeka çipleri hakkında bilgi toplamak ve Jensen Huang'ı ihracat kısıtlamalarının gevşetilmesi için etkilemek amacıyla kullanmayı hedeflediği öne sürülmüştü. Bunlar gazetenin haberlerine dayanan iddialar. Resmî bir makam tarafından doğrulandığına dair bir açıklama bulunmuyor.
Megaspeed'in Nvidia ile bağı ne?
Megaspeed'in Nvidia ile milyarlarca dolarlık yapay zeka mikroçip alım anlaşmaları bulunuyor. CBS News'in aktardığına göre NYT, şirketin iki yılda 4,8 milyar doları aşan Nvidia çipi satın aldığını yazdı. Şirketin Güneydoğu Asya'da kurduğu veri merkezlerinin bilgi işlem gücünü Çinli internet devi Alibaba'ya kiraladığı belirtiliyor.
ABD'li yetkililerin, Megaspeed'in ihracatı kısıtlanan gelişmiş Nvidia çiplerinin Çin'e kaçırılmasına yardım ettiğinden şüphelendiği öne sürülüyor. Nvidia ise Megaspeed gibi müşterilerin gizli ticari bilgilere erişmediğini savunuyor.
Nvidia ne açıkladı?
Nvidia yetkilileri, Jensen Huang'ın Alice Huang ile temaslarının "beklenmedik ya da alışılmadık olmadığını", bunların müşterilerle yapılan olağan görüşmeler olduğunu söyledi. Nvidia Yönetim Kurulu ise bağımsız bir soruşturma başlattığını duyurdu. Kurul, ABD'nin ulusal güvenliğinin veya şirkete ait sırların tehlikeye girdiğine inanmak için bir neden bulunmadığını belirtti. Soruşturmanın sonuçları henüz açıklanmadı.
Çin iddialara ne yanıt verdi?
Çin, ekim ayında NYT'nin Alice Huang'ın Pekin tarafından devşirildiği yönündeki iddiasını "temelsiz" olarak nitelendirdi. Pekin yönetimi haberin "Çin'e yönelik karalamadan başka bir şey olmadığını" savunmuştu.
Trump konuya nasıl yaklaştı?
NYT'ye göre Başkan Trump, yaklaşık bir yıl önce Alice Huang hakkında bilgilendirilmesine rağmen harekete geçmemeyi tercih etti. Trump gazetecilere yaptığı açıklamada bundan pişmanlık duymadığını söyledi. Trump ayrıca Jensen Huang'ın Nvidia CEO'su olarak kalması gerektiğini düşündüğünü belirtmişti.
