Rekabet Kurulu, Google'ın arama hizmeti kapsamında sunduğu "yapay zeka ön izlemeleri" ve "yapay zeka modu" özellikleri hakkında soruşturma açılmasına karar verdi. Kurul, aynı kararla haber yayıncılarına yönelik olarak Google'a geçici tedbir uygulanmasına hükmetti. Karar, Rekabet Kurumu'nun internet sitesinden yapılan açıklamayla duyuruldu.
Rekabet Kurulu Google hakkında neden soruşturma açtı?
Kurul, Google'ın söz konusu iki özelliğinin ilgili kanun maddesini ihlal edip etmediğini tespit etmek için soruşturma başlattı. Kurum, yaptığı ön araştırmada bu özelliklerin kullanıcıların bilgiye erişim davranışını nasıl değiştirdiğine baktı. Asıl soru, bu değişimin haber yayıncıları ile diğer içerik üreticilerine giden trafiği olumsuz etkileyip etkilemediğiydi.
Soruşturma hangi şirketleri kapsıyor?
Soruşturma, Alphabet Inc, Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti.'den oluşan ekonomik bütünlüğü kapsıyor. Kurum bu yapıyı tek bir bütün olarak "Google" şeklinde adlandırdı.
Ön araştırmada hangi konular incelendi?
Kurumun açıklamasına göre ön araştırma birkaç başlığı kapsadı:
- Google ile haber yayıncıları arasında içerik kullanımı için imzalanan sözleşmelerdeki koşulların haksız sözleşme koşulu niteliği taşıyıp taşımadığı,
- Yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modunun haber yayıncıları, diğer içerik üreticileri ve yapay zeka sohbet asistanları üzerinde dışlayıcı etki doğurup doğurmadığı,
- Yayıncı içeriklerinin bu hizmetlerde kaynak olarak seçilmesi veya içeriğin lisanslanması için sözleşme yapılması bakımından farklı uygulamalar bulunup bulunmadığı.
Bu başlıklar artık soruşturmanın da çerçevesini oluşturuyor. Kurul'un bu aşamada bir ihlal tespit ettiği anlamına gelmiyor. Süreç sonunda ihlal kararı verilip verilmeyeceği belli değil.
Geçici tedbir kararı ne anlama geliyor?
Geçici tedbir, soruşturma sürerken uygulanan koruyucu bir önlem. Kurul'a göre "ayrımcı ve sömürücü" olarak nitelendirilen davranışlar bakımından haber yayıncıları yönünden mevcut emareler kuvvetli şüphe düzeyine ulaştı. Tedbir kararı bu tespite dayanıyor.
Google'dan hangi şartları sağlaması isteniyor?
Kurul, Google'ın üç şartı sağlayacak koşulları tesis etmesini istedi:
- Haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratılmaması,
- İçerik kullanımının ekonomik değerinin yansıtılması,
- Yayıncıların bu hizmetlerde içeriklerinin kullanımına ilişkin tercihlerini, diğer Google hizmetlerindeki görünürlük ve indekslenmelerinden bağımsız olarak kullanabilmesi.
Son maddeye göre bir yayıncı içeriğinin yapay zeka özelliklerinde kullanılmasını istemese bile bunun arama sonuçlarındaki yerini etkilememesi gerekiyor.
Soruşturma süreci nasıl işleyecek?
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'a göre soruşturma süresi altı ay. Bu süre gerekirse bir kez altı ay daha uzatılabiliyor. Soruşturma kapsamında taraflardan savunma alınıyor, Kurul son aşamada nihai kararını veriyor. Kurum, tedbirin uygulanma takvimi ve Google'a tanınan süre hakkında açıklamada ayrıntı vermedi.
