İşgal altındaki Batı Şeria'nın kuzeyinde, Cenin'in batısında yer alan Hırbet es-Seruc mezrasının yaklaşık 50 sakini, İsrail'in tahliye ihtarı üzerine evlerini ve tarım tesislerini söküp bölgeden ayrıldı. Sakinlerin anlatımına göre İsrail yönetimi, mezranın bulunduğu alanın "devlet arazisi" olduğunu öne sürdü. Aileler, yakındaki El-Yemun beldesinde bulunan akrabalarının evlerine sığındı. Bu ailelerin bir kısmı, 1948'deki Nekbe sırasında yurtlarından sürüldükten sonra bölgeye yerleşmişti. Bu yüzden yaşananlar, ikinci bir sürgün olarak anlatılıyor.
Haber, Anadolu Ajansı (AA) muhabirinin mezrada yaptığı görüşmelere ve bölgede kaydettiği görüntülere dayanıyor.
Hırbet es-Seruc'ta ne oldu?
Mezra sakinlerinin AA muhabirine aktardığına göre İsrail makamları, evlerin ve tarım tesislerinin tahliye edilmesini istedi. Sakinler, evlerini yıkım korkusuyla kendi elleriyle söktü. Bazı evler eşyasız ve insansız halde kaldı. AA kameraları, aynı bölgede İsraillilerin arazi düzleme ve yerleşim yeri kurma çalışmaları yaptığını da görüntüledi.
Tahliye ihtarı ne zaman yapıldı?
Mezra sakinlerinden Mehdi Ebu el-Hica'nın anlattığına göre ihtar 23 Ekim'de yapıldı. İsrail, sakinlere mülklerini taşımaları için süre tanıdı. Aksi halde yıkım için iş makinelerinin gönderileceği uyarısında bulundu.
Aileler tahliyeye nasıl hazırlandı?
Ebu el-Hica, sakinlerin önce hayvanlarına barınak aradığını söyledi. Ardından evlerini söküp eşya ve mülklerini akrabalarının ve tanıdıklarının yanına taşıdılar. Koyun ve keçi için uygun yer bulmanın kolay olmadığını belirten Ebu el-Hica, bunun diğer eşyaların taşınmasından önce geldiğini vurguladı.
İsrail tahliyeyi neden gerekçelendirdi?
Ebu el-Hica'nın aktardığına göre İsrail makamları, mezranın Batı Şeria'nın "C Bölgesi" içinde yer aldığını ve alanın "devlet arazisi" sayıldığını belirtti. Bu gerekçeyi İsrail makamlarının kendi açıklamasından değil, sakinlerin aktardığı ifadelerden aktarıyoruz.
Ebu el-Hica, yıllar boyunca burada bina yapmanın ya da ikamet etmenin yasak olduğuna dair bir şey duymadığını söyledi. Sakinlerin evlerini ve ağıllarını ihtiyaçlarına göre yıllarca geliştirdiğini de ekledi.
C Bölgesi ne anlama geliyor?
1995'te imzalanan İkinci Oslo Anlaşması uyarınca Batı Şeria "A", "B" ve "C" olmak üzere üç bölgeye ayrıldı. A Bölgesi tamamen Filistin kontrolünde. B Bölgesi'nde sivil yönetim Filistin'de, güvenlik kontrolü İsrail'de. Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 60'ını oluşturan C Bölgesi ise tamamen İsrail kontrolünde bulunuyor.
Sakinler yaşananları nasıl anlatıyor?
Mehdi Ebu el-Hica, 58 yılını geçirdiği mezradan ayrılmanın zorluğunu şu sözlerle anlattı: "Tüm hayatın boyunca burada üretiyor, inşa ediyor ve kendini var ediyorsun; aniden tüm bunlardan vazgeçmen isteniyor." Çocukluğunda Yemun beldesindeki okullara yürüyerek gittiğini, ailelerin özel günlerde ve akşamları bir araya geldiğini hatırlatan Ebu el-Hica, "Doğduğumuz yerden bizi söküp attılar" dedi. Evlerin boş ve sökülmüş halini ise "ızdırap verici" diye niteledi.
47 yaşındaki Mecdi Adil Halil Ebu el-Hica da "Ben burada doğdum, evimi burada kurdum, buradan başka bir yerde yaşamadım." diye konuştu. Mecdi, yıllarca emek verdiği evini bırakmanın kolay olmadığını söyledi. Mezranın kendisini huzurlu ve güvende hissettiği yer olduğunu belirtti. Sökülen evleri ve geride kalan mülkleri kontrol etmek için hâlâ buraya geri döndüğünü, her dönüşte kaybettiklerini hatırladığını ifade etti.
Bu olay Nekbe ile nasıl ilişkilendiriliyor?
Nekbe, Arapçada "Büyük Felaket" anlamına geliyor. 1948'de İsrail'in kuruluşu sırasında yüz binlerce Filistinli yurtlarından sürüldü. Hırbet es-Seruc'ta yaşayan ailelerin bir kısmı da bu dönemde Filistin içindeki beldelerinden çıkarılıp bölgeye sığınmıştı. Sonraki kuşaklar onlarca yıl burada yaşadı. Bugün aynı aileler, tahliye ihtarıyla yeniden yerlerinden oluyor.
Boşaltılan topraklar için ne endişe duyuluyor?
Tahliye süreci, AA kameralarının kaydettiği arazi düzleme ve otlatma amaçlı yerleşim yeri inşa çalışmalarıyla aynı döneme denk geldi. Bu durum, sakinlerin terk etmek zorunda kaldığı toprakların geleceğine dair endişeleri artırıyor.
İsrail, Batı Şeria'yı ne zamandan beri işgal altında tutuyor?
İsrail, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'yı 1967'den bu yana işgal altında tutuyor.
