Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Rusya'nın barış müzakerelerindeki taleplerini "saçma" olarak niteledi. Kallas, AB'nin karşılığında bir şey almadan taviz vermemesi gerektiğini belirterek müzakere ekibinden ateşkes için baskı yapmasını istedi. Açıklamalar, 16 Kasım'da Brüksel'de toplanan AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın girişinde, gazetecilerin sorularına yanıt olarak geldi.
Kallas Rusya'nın talepleri hakkında ne söyledi?
Kallas, Rusya'nın savaştan önce, 2021'de bir talep listesi sunduğunu hatırlattı. Moskova'nın şimdi aynı talepleri yeniden gündeme getirdiğini ve üzerine yenilerini eklediğini söyledi. Kallas'a göre bu, savaşı sürdürmek için açık bir bahane. Kallas, "Bu konuda gerçekçi olmalıyız." dedi.
Kallas, Rusya'nın çok sayıda talep öne sürüp sonradan bir kısmından vazgeçerek makul görünmek istediğini de ifade etti.
AB'nin müzakerelerdeki öncelikli talebi ne?
Kallas'a göre öncelik ateşkes olmalı. "Görmemiz gereken şey ateşkes, diğer herhangi bir konuyu görüşmeye başlamak için ateşkes." diyen Kallas, Rusya'nın Ukrayna'da sivillere ve sivil altyapıya yönelik saldırılara son vermesi gerektiğini söyledi. Barış anlaşmasının müzakeresine bunun ardından oturulabileceğini kaydetti.
AB'nin müzakerede elinde hangi kozlar var?
Kallas, AB'nin yaptırımlar ve dondurulmuş varlıklar gibi kozları bulunduğuna dikkat çekti. Müzakere ekibinin her adımda karşılığında ne istendiğini sorması gerektiğini belirten Kallas, "Karşılığında hiçbir şey almadan herhangi bir adım atmamamızı umuyorum." dedi.
Kallas, Rusya'nın Avrupalıların kendisine henüz bir şey teklif etmediği yönündeki savını da yanıtladı. Savaşı Rusya'nın başlattığını, saldırganın Rusya, mağdurun ise Ukrayna olduğunu vurgulayarak teklif sunma yükümlülüğünün Avrupa'ya ait olmadığını ima etti.
AB'nin "azami talepler" listesinde neler var?
Kallas, bakanlarla Rusya'nın azami taleplerine karşılık AB'nin önerdiği azami talepleri ele alacaklarını söyledi. Listede Rusya'nın asker bulundurduğu tüm ülkelerden birliklerini çekmesi de yer alıyor. Kallas, bu ülkelerin hiçbirinin Rusya'ya saldırmadığını hatırlatarak Rusya'nın taleplerini bir kez daha ciddiye almadığını belirtti.
Rusya'dan beklenti konusunda Kallas, Helsinki Nihai Senedi ve Budapeşte Memorandumu dahil çok sayıda anlaşmayla Avrupa'daki mevcut güvenlik mimarisinin Rusya tarafından kabul edildiğini söyledi. Sorunun anlaşmalara uyulmaması olduğunu belirten Kallas, bu nedenle Rusya'dan uyacağını gösteren somut tavizler görmek gerektiğini ifade etti.
Avrupa müzakerelerde nasıl temsil edilecek?
AB liderleri, 13 Kasım'da Dublin'de düzenlenen gayriresmi zirvede Avrupa'nın müzakerelerdeki temsil biçimini belirledi. AA'nın aktardığına göre Avrupa'yı AB Konseyi ve Komisyonu ile Almanya, Fransa, Polonya, İtalya ve İngiltere'nin yer aldığı E5 grubundan oluşan bir ekip temsil edecek.
Kallas, ABD tarafının Avrupalıların bir sonraki müzakere turuna dahil edileceğini söylediğini aktardı. Temsil biçiminin bu nedenle belirlendiğini belirten Kallas, asıl önemli konunun müzakerelerin içeriği olduğunu söyledi. Hem ateşkes hem de Rusya'nın yeniden saldırmasını önleyecek kalıcı barış konusunda ısrar edilmesi gerektiğini vurguladı. Ekibin kimlerden oluşacağı sorusuna ise kararın liderler tarafından alındığını söyleyerek yanıt verdi.
Toplantının gündeminde başka hangi konular var?
Kallas, toplantı kapsamında Orta Asya, Karadeniz ve Güney Kafkasya ülkeleriyle bakanlar düzeyinde de bir araya geleceklerini açıkladı. Geçen hafta sonu Karadeniz'de yaşanan saldırılar nedeniyle görüşmelerin zamanlamasının önemli olduğunu belirtti. Güvenliğin yanı sıra bağlantısallık da ele alınacak. Kallas'ın aktardığına göre ülkeler enerji kaynaklarını, ticaret güzergâhlarını ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmek istiyor ve ortak adımlar görüşülecek.
Toplantının ardından Ukrayna'da mayın temizliğine ilişkin bir konferans da yapılacak. Kallas, burada edinilen bilgi ve tecrübenin dünyanın başka bölgelerindeki mayın temizleme çalışmalarında da kullanılabileceğini söyledi.
Abu Dabi'deki görüşmelerde neler ele alındı?
ABD'nin arabuluculuğunda Rusya ve Ukrayna heyetleri arasında geçen hafta Abu Dabi'de görüşmeler yapıldı. AA'nın aktardığına göre görüşmelerde savaşı sona erdirme çabaları ve güvenlik düzenlemeleri ele alındı.



