Dünya tarihi genellikle jeolojik dilimlere – dönemler, çağlar ve devirler – ayrılarak anlatılıyor. Bu dilimler, kitlesel yok oluşlar ya da biyolojik çeşitlilik patlamaları gibi büyük olaylarla belirleniyor. Bugüne kadar bu sınırların düzensiz ve rastgele olduğu düşünülüyordu. Ancak yeni bir araştırma, bu sınırların aslında gizli bir matematiksel düzene göre oluştuğunu ortaya çıkardı.
RASTGELE DEĞİL, FRAKTAL DÜZEN
Araştırmada resmi Uluslararası Jeokronoloji Çizelgesi gibi küresel ölçekli veriler ve fosil temelli yerel ölçekler incelendi. Matematiksel modellemeler, sınırların ne tamamen rastgele ne de eşit aralıklarla oluştuğunu, bunun yerine “fraktal kurallara” uyan kümeler ve boşluklardan meydana geldiğini gösterdi.
KAOTİK GÖRÜNÜMÜN ARDINDAKİ YAPI
“Jeolojik zaman çizelgeleri kitaplarda düzenli görünse de aslında çok daha kaotik bir hikâye anlatır” diyen araştırma ekibinden Prof. Andrej Spiridonov, “Görünüşteki gürültünün aslında Dünya’nın değişim kapasitesini anlamamıza yarayan anahtar olduğunu keşfettik” ifadelerini kullandı.
GELECEĞE IŞIK TUTABİLİR
Bilim insanlarına göre bu hiyerarşik düzeni fark edemememizin nedeni, olayların yüz milyonlarca hatta milyarlarca yıllık ölçeklerde gerçekleşmesi. Günümüzde daha fazla jeolojik ve paleontolojik veriye sahip olmamız sayesinde bu düzen artık görünür hale geliyor. Spiridonov, “Artık elimizde Dünya’nın değişimlerinin düzensiz değil, derinlemesine yapılandırılmış ve hiyerarşik olduğuna dair matematiksel kanıt var. Bu, sadece geçmişi anlamak için değil, gelecekteki gezegensel değişimleri modellemek için de çok büyük önem taşıyor” dedi.
