Suriye'nin güneyindeki Kuneytra ve Dera kırsalında yaşayan çiftçiler, İsrail güçlerinin bölgeyi "güvenlik alanı" ilan etmesi ve kurduğu askeri noktalar yüzünden zeytinliklerine ve tarım arazilerine ulaşamıyor. Anadolu Ajansı'na konuşan köylüler, yıllardır ürün alamadıklarını, bazı arazilerin ise askeri araçlarla tahrip edildiğini anlattı. Çiftçiler, ne teklif edilirse edilsin topraklarını terk etmeyeceklerini vurguluyor.
Kuneytra ve Dera'daki çiftçiler arazilerine neden erişemiyor?
AA'nın aktardığına göre İsrail güçleri, Baas rejiminin devrilmesinin ardından 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrılması Anlaşması'nı ihlal ederek tampon bölgeyi "güvenlik alanı" ilan etti. Bölgede askeri üs ve kontrol noktaları bulunuyor. İsrail ordusunun devriye gezdiği, sivilleri alıkoyduğu ve gece baskınları düzenlediği belirtiliyor. Bu kısıtlamalar, bölge halkının başlıca geçim kaynakları olan tarım ve hayvancılığı doğrudan etkiliyor.
İsrail'in kontrol ettiği hat nereden geçiyor?
Söz konusu hat, Şam'ın güneyindeki Beyt Cin beldesinden Ürdün-İsrail-Suriye sınır üçgeninde kesişen Yermük Havzası'na kadar uzanıyor. Bu hat boyunca en çok zarar gören yerleşimler arasında Dera'ya bağlı El-Maerya ile Kuneytra'ya bağlı Sayda ve El-Hanut köyleri öne çıkıyor. Hanut'ta yüzlerce dönümlük zeytinliğin tahrip edildiği, Maerya'da ise çiftçilerin arazilerine girişinin tamamen engellendiği ifade ediliyor.
Maerya'daki çiftçiler ne kadar gelir kaybetti?
Maerya sakini Ebu Hüseyin Demar'a göre nehir kıyısındaki 200 dönümü aşkın arazide kabak, domates ve fasulye gibi erkenci sebzeler yetiştiriliyordu. Bölgede ayrıca yüzlerce zeytin ağacı bulunuyor. Demar, kış aylarında tüm köyün geçimini sağlayan bu arazilerden dönüm başına 10 ila 12 milyon Suriye lirası (yaklaşık 35 bin Türk lirası) gelir elde edildiğini söyledi. Üç yıldır topraklarına giremediklerini belirten Demar, tek bir kişinin zararının 200 ila 300 milyon Suriye lirasına ulaştığını ifade etti.
Köylü Ebu Kusay Demar ise İsrail güçlerinin köyün girişine ve batı sınırına kontrol noktaları ile kışlalar kurduğunu anlattı. Yılda en az 200 milyon Suriye lirası zarar ettiğini söyleyen Demar, "Bu topraktan başka hiçbir şeyimiz yok." dedi. Demar'a göre amaç yerleşim kurmaktan çok, köylüleri topraklarından uzaklaştırmak ve göçe zorlamak.
Hanut köyündeki zeytinlik nasıl tahrip edildi?
Kuneytra'ya bağlı Sayda el-Hanut köyünde yaşayan Ebu Ammar, 18 Ekim 2026'da 11 dönümlük zeytinliğinin İsrail ordusuna ait askeri araçlarla tahrip edildiğini söyledi. Olayı öğrenince arazisine gittiğini belirten Ebu Ammar, tankların ve ağır araçların zeytinliğe girdiğini gördüğünü aktardı. Arazi tamamen kullanılamaz hale geldi.
Ebu Ammar'a göre ağaçlar 2006-2007 yıllarında dikilmişti. Yaklaşık 400 ağaçtan yılda 10 ton kadar zeytin alıyorlardı. Yeni dikilecek ağaçların eski verime ulaşması 5 ila 10 yıl sürebilir. Zeytinliğin ailesinin tek geçim kaynağı olduğunu belirten Ebu Ammar, bu yıl da verimli bir hasat beklediklerini anlattı.
Köylüler ne talep ediyor?
Ebu Hüseyin Demar, topraklarını terk etmeleri karşılığında yapılacak hiçbir teklifi kabul etmeyeceklerini söyledi. Zeytin ağaçlarını dedesinin dedesinin 100 yıl önce diktiğini belirten Demar, Filistinlilerin topraklarına bağlılığına atıfta bulunarak aynı kararlılıkta olduklarını ifade etti.
Demar, Birleşmiş Milletler'e, BM Güvenlik Konseyi'ne ve dost ülkelere seslenerek İsrail güçlerinin bölgeden çekilmesi için uluslararası baskı yapılmasını istedi. Köylüler, yalnızca topraklarına dönmek, ekin ekmek ve insanca yaşamak istediklerini söylüyor.
Suriye hükümetinden destek gelmedi mi?
Ebu Ammar, zeytinliğinin tahrip edilmesinin ardından Suriye hükümet yetkililerinden destek görmediğini söyledi. Kendisini hiçbir yetkilinin aramadığını, geçmiş olsun dileğinde bulunmadığını belirten Ebu Ammar, yanlarında duran tek kesimin basın mensupları olduğunu ifade etti. Bu iddiaya ilişkin Suriye yönetiminden bir yanıt AA haberinde yer almıyor.
