Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, avcılık ve sportif atıcılıkta kullanılan kurşun içeren saçmaların satışını ve kullanımını 2033'ten itibaren yasaklayan düzenlemeyi kabul etti. Komisyon, kararın insan sağlığını ve çevreyi korumak amacıyla alındığını duyurdu. Düzenleme, AB'nin kimyasallara ilişkin REACH tüzüğü kapsamında hayata geçiriliyor.
Komisyonun açıklamasına göre yasak, ağırlığının yüzde 1'i veya daha fazlası kurşundan oluşan saçmaları kapsıyor. Askeri ve savunma amaçlı mühimmat ise düzenlemenin dışında tutuldu.
Kurşunlu av saçması yasağı ne zaman başlayacak?
Yasak 2033'ten itibaren uygulanacak. REACH Komitesi'nin haziranda onayladığı metinde kurşunlu saçma için geçiş süresi üç yıldan yedi yıla çıkarıldı. Bu süre, avcıların, mühimmat üreticilerinin ve atış sahalarının kurşunsuz alternatiflere geçmesi için tanındı.
Yasak hangi ürünleri kapsıyor?
Kısıtlama, avcılıkta ve sportif atıcılıkta kullanılan, ağırlıkça yüzde 1 veya daha fazla kurşun içeren saçmaları hedefliyor. Satış ve kullanım birlikte yasaklanıyor. Yani bu tür saçmaların piyasaya sürülmesi de, atış sırasında kullanılması da 2033'ten itibaren mümkün olmayacak.
Mermiler ve askeri mühimmat yasağa dahil mi?
Hayır. Komisyon, askeri ve savunma amaçlı mühimmatın kapsam dışında tutulduğunu, AB'nin savunma kabiliyetlerinin etkilenmemesinin hedeflendiğini belirtti. Savunma alanında yaygın kullanılan mermiler de kısıtlamaya tabi değil. Kurşunlu mermilere yönelik öneri, nihai metne alınmadı.
AB neden kurşunlu saçmayı yasaklıyor?
Komisyona göre avcılık ve sportif atıcılıkta kullanılan kurşun saçmalar toprakta, suda ve av hayvanlarının etinde kirliliğe yol açıyor. Bu durum hem insanlar hem de yabani hayvanlar için zehirlenme riski oluşturuyor.
Yasakla hangi sonuçlar bekleniyor?
Komisyon, yeni düzenlemeyle önümüzdeki 20 yılda yaklaşık 550 bin ton kurşunun çevreye yayılmasının önleneceğini bildirdi. Bu sayede kurşunun sinir sistemi gelişimi üzerindeki zararlı etkilerinden yaklaşık 1,1 milyon çocuğun, kurşun zehirlenmesinden de 156 milyon kuşun korunmasının öngörüldüğü kaydedildi.
Karar hangi süreçten geçti?
REACH Komitesi, revize edilen kısıtlamayı 26 Haziran'da onaylamıştı. Avrupa av derneklerinin federasyonu FACE'in aktardığına göre oylamada 17 üye devlet lehte, 5 üye devlet aleyhte oy kullandı, 5 üye devlet ise çekimser kaldı. Lehte oy kullanan ülkeler AB nüfusunun yüzde 68,26'sını temsil ediyordu. Ardından Avrupa Parlamentosu ve Konsey'in üç aylık inceleme süreci 10 Ekim'de tamamlandı.
Daha önce hangi kurşun kısıtlamaları getirilmişti?
Komisyon, 12 Kasım'da balıkçılıkta kullanılan kurşun içeren olta ağırlıkları, yapay yemler ve tellere yönelik benzer bir kısıtlama kararı almıştı. Yeni saçma yasağı, bu adımı izledi. AB'de sulak alanlarda kurşun saçma kullanımı ise 2023'ten bu yana zaten yasak. Yeni düzenleme bu yasağı, kullanım alanı ve satışı kapsayacak şekilde genişletiyor.
Düzenleme kimleri etkileyecek?
Yasak AB üye ülkelerinde avcıları, sportif atıcıları, mühimmat üreticilerini ve atış poligonlarını doğrudan ilgilendiriyor. Bu kesimlerin kurşunsuz saçmalara geçmesi gerekecek. Kurşunsuz alternatiflerin maliyeti ve geçiş takvimi konusunda sektör ile AB kurumlarının tahminleri farklılık gösteriyor. Düzenlemenin Türkiye'deki avcılığı doğrudan bağlayıp bağlamadığına dair bir açıklama bulunmuyor.




