Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (Quad) ülkeleri, Hint-Pasifik bölgesinde siber güvenlik işbirliğini artırmak ve 2027'de bölgede deniz gözetimine yönelik ilk eğitim uçuşlarını gerçekleştirmek üzere anlaştı. Karar, 17 Kasım'da Filipinler'in başkenti Manila'da toplanan Quad Liderler Zirvesi'nin ardından yayımlanan ortak bildiride yer aldı. Zirve, Avustralya, Hindistan, Japonya ve ABD liderlerini bir araya getirdi.

Zirvenin, Manila'daki ASEAN zirvesinin kenarında yapılacağı daha önce uluslararası basında yer almıştı. Aynı haberlere göre, son Quad liderler toplantısı Eylül 2024'te ABD'nin Delaware eyaletinde düzenlenmişti. Bu nedenle Manila buluşması, ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve dönmesinden sonraki ilk Quad liderler toplantısı olarak öne çıkıyor.

Quad deniz gözetleme uçuşları ne zaman yapılacak?

Ortak bildiriye göre dört ülke, gelecek yıl yani 2027'de bölgede deniz gözetimine yönelik ilk eğitim uçuşlarını düzenleyecek. Uçuşların tarihi, kapsamı ve hangi ülkenin hangi uçakla katılacağı bildiride yer alan bilgiler arasında aktarılmadı.

Quad, daha önce de Hint-Pasifik'te deniz alanı farkındalığı ve ortak gözetim alanlarında çalışma yürütmüştü. Bu alandaki işbirliğinin ilk kez hava unsurlarıyla uygulamaya dönüşmesi planlanıyor.

Quad ülkeleri siber güvenlikte ne üzerinde anlaştı?

Bildiride, Hint-Pasifik bölgesinde siber güvenlik işbirliğinin güçlendirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtildi. Metnin ayrıntıları henüz tam olarak paylaşılmadı; işbirliğinin hangi mekanizmalarla yürütüleceği netleşmedi.

Bildiride ayrıca güvenilir yapay zeka geliştirmenin gerekliliğine dikkat çekildi.

Bildiride Hint-Pasifik vizyonu nasıl tanımlandı?

Bildiride Serbest ve Açık Hint-Pasifik vizyonunun "her zamankinden daha güçlü" olduğu vurgulandı. Dört ülkenin "barışa ve istikrara adanmış, iyilik odaklı bir güç ve eylem ortaklığı ortaya koyduğu" ifade edildi.

Bildiride şu ifadeler kullanıldı: "Statükoyu baskı yoluyla değiştirmeye çalışan, gerilimi tırmandıran ve bölgesel barış ile istikrarı zayıflatan her türlü istikrarsızlaştırıcı veya tek taraflı eyleme kesinlikle karşı çıkıyoruz."

Quad ekonomik baskı ve ihracat kısıtlamaları hakkında ne dedi?

Bildiride, "keyfi ihracat kısıtlamaları" dahil ekonomik baskı uygulamalarına ilişkin ciddi endişeler dile getirildi. Hint-Pasifik'teki ekonomik baskılara dair kaygılar yinelendi.

Papa 14. Leo ABD ara seçimleri sonrası diyalog çağrısı yaptı
Papa 14. Leo ABD ara seçimleri sonrası diyalog çağrısı yaptı
İçeriği Görüntüle

Kritik tedarik zincirlerinin güvence altına alınması ile seyrüsefer ve uçuş özgürlüğünün korunmasının önemine de dikkat çekildi. Zirve öncesinde yapılan haberlerde, kritik mineral arzı ve ticari deniz yollarının açık tutulması gündem maddeleri arasında sayılmıştı.

Quad İş Liderleri Forumu ne zaman düzenlenecek?

Bildiriye göre 2027 yılının başlarında ilk kez "Quad İş Liderleri Forumu" düzenlenecek. Forumun, daha güçlü ticari bağları teşvik etmek amacıyla hükümet ve iş dünyası liderlerini bir araya getirmesi hedefleniyor. Forumun yeri ve kesin tarihi açıklanmadı.

Quad nedir, hangi ülkeleri kapsıyor?

Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (QSD) ya da kısa adıyla Quad, ABD, Avustralya, Hindistan ve Japonya arasında 2007'de başlatılan bir diyalog forumudur. Forum, 2017'de dörtlü ittifaka dönüştürüldü.

Çin'e karşı gayriresmi stratejik forum olarak bilinen yapı, "Asya'daki demokrasi yayı" şeklinde de nitelendiriliyor. Üyeler ise grubun herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirtiyor. İttifak, düzenli toplantılarla karşılıklı bilgi alışverişi yapıyor.

Kaynak: AA