Myanmar Devlet Başkanı Min Aung Hlaing, ülkesinin Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ile ilişkilerini gözden geçireceğini duyurdu. Hlaing, Parlamentoda yaptığı konuşmada, Filipinler'in ev sahipliğinde Manila'da düzenlenen 49. Liderler Zirvesi'nin ardından yayımlanan bildiride Myanmar'a ilişkin yer alan ifadelere itiraz etti. Konuşmasında "Hükümetimiz, ASEAN ile ilişkilerimizi gözden geçirmeye karar verdi." dedi.
Hlaing ASEAN'a ne dedi?
Hlaing, zirve bildirisindeki "Myanmar'ın ASEAN'daki temsilini yeniden sağlamak amacıyla ilerleme odaklı bir yaklaşım izlenmesi" ifadesinin birlik içindeki geniş bir mutabakatı değil, bazı liderlerin kişisel tutumunu yansıttığını savundu. Yönetimin üye ülkelerle ayrı ayrı görüşmeyi sürdüreceğini de belirtti.
ASEAN'ın 1967'de kurulmasından bu yana diğer üye ülkelerin de siyasi kriz, darbe ve seçim anlaşmazlığı yaşadığını hatırlatan Hlaing, "ASEAN hiçbir zaman başka bir üye ülkeye siyasi baskı uygulamadı veya onur kırıcı muamelede bulunmadı ancak bunu Myanmar'a yaptığını görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Manila zirvesinde Myanmar için hangi karar alındı?
Zirve sonrası yapılan açıklamada, Myanmar'ın birlik içindeki temsilinin yeniden sağlanması için ilerleme odaklı bir yaklaşım izlenmesi konusunda mutabık kalındığı bildirildi. Bu adımların, paydaşların barışı ilerletecek somut çabalarına bağlı olduğu vurgulandı. Sürece ilişkin sorumluluğun büyük ölçüde Myanmar'ın mevcut yönetiminde olduğu ifade edildi.
Malezya ve Filipinler basınındaki haberlere göre liderler, Myanmar'ın Beş Maddelik Mutabakat'ı uygulamasında kalıcı ve somut ilerleme kaydedilmesi hâlinde tam siyasi temsilin kademeli olarak yeniden değerlendirilebileceği konusunda uzlaştı. Bu haberlere göre o zamana kadar Myanmar'ın zirve ve dışişleri bakanları toplantılarındaki temsili siyasi olmayan düzeyde kalacak. Dışişleri bakanlarına ise gelişmeleri izleme ve bir sonraki zirvede rapor sunma görevi verildi.
ASEAN açıklamasında başka hangi çağrılar vardı?
Bildiride birlik ülkelerinin artan sivil kayıplar karşısında insani yardıma öncelik verdiği belirtildi. Diyalog ortamının kolaylaştırılması ve çatışmaların sona erdirilmesi çağrısı yapıldı. Açıklamada ayrıca Myanmar'ın siyasi geleceğinin "Myanmar liderliğinde ve Myanmar'ın kendi sahipliğinde" olması gerektiği vurgulandı.
Myanmar'da barış konferansı ne zaman yapılacak?
Hlaing, hükümetinin beş yıllık görev süresi boyunca kalıcı barışın sağlanmasına yönelik bir barış konferansının şubatta düzenleneceğini de açıkladı. Konferansın kapsamı ve katılımcıları hakkında AA haberinde ayrıntı yer almadı.
Myanmar'ın ASEAN'daki temsili neden tartışmalı?
Myanmar ordusu, 2020 genel seçimlerinde hile yapıldığı iddiasının ardından 1 Şubat 2021'de yönetime el koydu. Ordu, fiili lider ve Dışişleri Bakanı Aung San Suu Çi başta olmak üzere çok sayıda yetkiliyi ve iktidar partisi yöneticisini gözaltına aldı ve bir yıllığına olağanüstü hal ilan etti.
ASEAN, darbeden sonra Myanmar'ın üst düzey siyasi temsilcilerini zirve ve dışişleri bakanları toplantılarına kabul etmeme politikası izliyor. Myanmar yönetimi ise bu uygulamayı daha önce de ayrımcı olarak nitelendirmişti.
Myanmar'daki çatışmalarda ne kadar can kaybı yaşandı?
Darbenin ve muhalefetin barışçıl protestolarının kanlı şekilde bastırılmasının ardından başlayan silahlı direniş ve ülke genelindeki çatışmalar, 2021'den bu yana 6 bin kişinin ölümüne ve yaklaşık 3 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.
Hlaing nasıl devlet başkanı oldu?
Myanmar'da 28 Aralık 2025 ile 25 Ocak 2026 arasında genel seçimler yapıldı. Ordu destekli Birlik İçin Dayanışma ve Kalkınma Partisi (USDP), alt meclis Pyithu Hluttaw'da 231, üst meclis Amyotha Hluttaw'da 108 sandalye kazanarak toplam 339 sandalye elde etti. Seçimlerin ardından toplanan parlamento, 10 Nisan'da askeri cuntanın lideri Min Aung Hlaing'i devlet başkanı seçti.
ASEAN seçimleri tanıyor mu?
Haberlere göre ASEAN dönem başkanı Filipinler, şubat ayındaki toplantıda Myanmar'daki seçimleri tanımadığını açıklamıştı. Birlik içinde seçimlerin tanınması konusunda ortak bir görüş bulunmadığı da bildirilmişti. Hlaing'in bireysel ziyaret davetleri aldığı bazı üye ülkelerle ikili temasları ise sürüyor.




