Rusya'nın kontrolündeki Herson bölgesine bağlı Oleşki şehrinde insani yardım operasyonu için geçici ateşkes bugün başladı. Ateşkes Kiev saatiyle 03.00'te, Türkiye saatiyle 04.00'te yürürlüğe girdi. Ukrayna Ombudsmanı Dmitro Lubinets, ülkesinin anlaşmaya uyduğunu açıkladı. Ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump'ın eşi Melania Trump'ın arabuluculuğuyla sağlandı. Amaç, iki ateş arasında kalan şehre insani yardım ulaştırmak.
Oleşki'de ateşkes ne zaman başladı?
Ateşkes 27 Ekim 2026 Salı günü Kiev saatiyle 03.00'te başladı. Rus tarafı aynı anı kendi saat dilimine göre Moskova saatiyle 04.00 olarak duyurdu. Türkiye saatiyle de bu saat 04.00'e denk geliyor.
Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı, bölgede "belirlenmiş bir alanda" ateşkes ilan edeceğini önceden bildirmişti. Rusya Genelkurmay Başkanı Valeriy Gerasimov da aynı saatten itibaren Herson yönünde saldırıların durdurulacağını açıklamıştı.
Lubinets ateşkes hakkında ne söyledi?
Lubinets, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda ateşkesin yürürlüğe girdiğini duyurdu. Ukrayna Ombudsmanı, "Sessizlik rejimi başladı, Ukrayna tarafı anlaşmalara uyuyor." ifadesini kullandı.
Lubinets, kamuoyunu bölgedeki gelişmelerden haberdar etmeyi sürdüreceklerini belirtti. Sürecin çerçevesini de şöyle anlattı: "Bu, ABD Başkanı Donald Trump'ın eşi Melania Trump'ın arabuluculuğu ve koordinasyonuyla, Rusya İnsan Hakları Yüksek Komiseri Yana Lantratova ile birlikte yürüttüğümüz insani yardım misyonu çerçevesinde gerçekleşmektedir."
Oleşki ateşkesinde Melania Trump'ın rolü ne?
Beyaz Saray'ın geçen hafta yaptığı açıklamaya göre Melania Trump, Oleşki için "özel bir ateşkes" sağladı. Uluslararası basına yansıyan bilgilere göre ABD'nin First Lady'si girişimi, eylül ayında BM Genel Kurulu marjında düzenlenen bir etkinlikte şehrin durumunu öğrenmesinin ardından başlattı.
Beyaz Saray'ın aktardığına göre Melania Trump ve bir temsilcisi, ateşkesin koşullarını belirlemek için Rus ve Ukraynalı yetkililerle doğrudan çalıştı. Ukrayna tarafında müzakereleri Lubinets, Rusya tarafında ise Lantratova yürüttü.
Rusya ateşkes için ne açıkladı?
Rusya Genelkurmay Başkanı Gerasimov, insani operasyon kapsamında Rus Silahlı Kuvvetlerinin Herson yönünde saldırıları durduracağını ve "geçici ateşkes" uygulayacağını bildirdi. Açıklamaya göre Rus tarafının taahhüdü, cephenin tamamını değil yalnızca Herson yönünü kapsıyor.
Uluslararası ajanslara yansıyan bilgilere göre Lantratova da sakinlerin ihtiyaçlarının belirleneceğini söyledi. Ardından gıda, ilaç, hijyen malzemesi ve diğer temel ürünlerin şehre ulaştırılacağını belirtti. Lantratova, çatışma bölgesinden ayrılmak isteyenlere güvenli geçiş sağlanacağını da ifade etti.
Oleşki'deki insani operasyonda neler yapılacak?
Lubinets'in anlaşmanın ardından yaptığı açıklamalara göre operasyonun üç ana unsuru var:
- Bölgede ateşkes uygulanması,
- Oleşki'ye insani yardım malzemesi ulaştırılması,
- Şehirden ayrılmak isteyen sivillerin serbestçe çıkabilmesi.
Lubinets, yardım fiziksel olarak teslim edilmeden önce Oleşki'ye giden yol üzerinde mayın temizliği yapılacağını da söyledi. Ateşkesin ve yardım misyonunun nasıl denetleneceğine ilişkin ayrıntılar kamuoyuyla paylaşılmadı.
Oleşki nerede, şehirde neden insani kriz var?
Oleşki, Herson bölgesinde Dinyeper Nehri'nin sol kıyısında, Herson kentinin karşısında yer alan bir şehir. Rusya, 2022'de işgal ettiği bölgeyi aynı yıl uluslararası alanda tanınmayan bir kararla yasa dışı olarak ilhak etti. Ukrayna kuvvetleri 2022 sonbaharında nehrin sağ kıyısını geri aldı. Bu tarihten sonra Dinyeper, iki ordu arasında doğal bir cephe hattına dönüştü.
Şehir, Haziran 2023'te Kahovka Barajı'nın yıkılmasıyla büyük bir sel felaketi yaşadı. Nehrin iki yakası arasında süren çatışmalar nedeniyle Oleşki'de kalan siviller uzun süredir gıda, ilaç ve temel ihtiyaçlara erişmekte zorlanıyor. Ukraynalı yetkililer ve uluslararası kuruluşlar son aylarda şehirdeki insani durum konusunda defalarca uyarıda bulundu.
Oleşki ateşkesi ne kadar sürecek?
Ateşkesin ne kadar süreceğine ilişkin resmî bir tarih açıklanmadı. Taraflar ateşkesi "geçici" olarak nitelendiriyor ve insani operasyona bağlı olarak tanımlıyor. Yardımın teslimi ve tahliyenin takvimi netleştikçe sürenin de belli olması bekleniyor.
Oleşki ateşkesi Rusya-Ukrayna arasında genel bir ateşkes mi?
Hayır, uygulama yalnızca Oleşki ve çevresindeki belirlenmiş alanı kapsayan yerel ve geçici bir insani ateşkes. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı ateşkesi "belirlenmiş bir alan" için ilan etti. Rus tarafı da açıklamasında yalnızca Herson yönüne atıf yaptı. Cephenin diğer bölgelerindeki çatışmalara ilişkin bir değişiklik duyurulmadı.
