Otomotiv ihracatı ne kadar azaldı?
İlk 8 ayda toplam otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 azalarak 597 bin 594 adet oldu. Otomobil ihracatındaki düşüş ise yüzde 28 ile çok daha sert gerçekleşti ve 279 bin 341 adette kaldı.
İç pazarda satışlar ne durumda?
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği'nin (ODMD) verilerine göre ocak-ağustos döneminde otomobil ve hafif ticari araç satışları yüzde 11,91 azalarak 719 bin 996 adet oldu. Bu dönemde otomobil satışları yüzde 13,78 düşüşle 564 bin 241 adede, hafif ticari araç satışları ise yüzde 4,40 düşüşle 155 bin 755 adede geriledi.
Düşüş ağustos ayında belirgin şekilde hızlandı. Ağustosta otomobil ve hafif ticari araç pazarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 20,28 küçülerek 81 bin 31 adede indi. Yalnızca otomobil satışlarındaki düşüş ise yüzde 25,16 oldu.
Otomotiv sektörü neden küçülüyor?
Sektördeki daralmanın ardında iç ve dış etkenler bir arada bulunuyor. İç pazarda yüksek enflasyon ve tüketicilerin krediye erişmekte zorlanması talebi düşürüyor. Dış pazarda ise Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı olan Avrupa'daki üretim ve satış kayıpları sektörü doğrudan etkiliyor.
Renault'nun eski Türkiye CEO'su ve Alagan Technology Solutions Kurucu Ortağı Hakan Doğu, DW Türkçe'ye yaptığı değerlendirmede Avrupa'da Covid-19 salgını öncesine göre yaklaşık 2 milyon adetlik bir üretim kaybı yaşandığını söyledi. Doğu'ya göre sürekli değişen düzenlemeler Avrupa'da otomobil fiyatlarını da yükseltiyor.
"Made in Europe" uygulaması Türkiye'yi nasıl etkiliyor?
AB, dışa bağımlılığı azaltmak ve kıta içindeki üretimi desteklemek için kamu alımlarında ve teşviklerde AB menşeli ürünlere öncelik tanıyan "Made in EU" yaklaşımını benimsiyor. Hakan Doğu, Türk üreticilerin hem elektrikli araç dönüşümü hem de bu uygulama nedeniyle zor durumda kaldığını belirtiyor. Doğu, bazı lobi gruplarının Türkiye'yi uygulamanın dışında bırakmak için çalıştığını ifade ediyor.
Türkiye'nin 1996'dan bu yana Gümrük Birliği sayesinde Avrupa otomotiv sektörüne tamamen entegre olduğunu hatırlatan Doğu, Türkiye'nin bu uygulamanın dışında bırakılmasının iki taraf için de ciddi bir kayıp olacağını vurguluyor.
Çinli markalar dengeleri nasıl değiştirdi?
Hakan Doğu'ya göre Çinli markaların AB pazarında hızla yayılması, sektördeki tüm dengeleri değiştirdi. Doğu, BMW, Mercedes ve Volkswagen gibi Alman üreticilerin uzun yıllar Çin'deki satışlarla kâr ettiğini, ancak artık hem Çin'de satış yapmakta zorlandığını hem de Avrupa'da pazar kaybettiğini söylüyor. Doğu'ya göre Çinli BYD'nin Türkiye yerine AB ülkelerinde üretim yapmayı tercih etmesi ve yeni markaların üretim için Türkiye'ye gelmemesi, Türkiye'nin Avrupa üretim ağının dışına sürüklendiğini gösteriyor.
Otomobil pazarı yıl sonunda ne kadar olacak?
Otomotiv veri şirketi Cardata'nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, son 3 yılda Türkiye'deki sıfır otomobil pazarının 1,3 milyon adetin üzerinde gerçekleştiğini hatırlatıyor. Yalçın, 2026'da pazarın yüzde 10 ila 15 küçülmesini, ancak yılı yine 1 milyon adetin üzerinde kapatmasını bekliyor.
Yalçın'a göre markaların sıfır araçlarda art arda kampanya yapması, ikinci el otomobil fiyatlarını da bir süredir aşağı çekiyor. Yalçın, finansal piyasalarda yaşanan fon soruşturmasının ardından zarar eden küçük yatırımcıların otomobil alma kararlarını erteleyebileceğini ya da iptal edebileceğini de belirtiyor.
Elektrikli araçlarda Türkiye ne durumda?
Hüsamettin Yalçın, gümrük vergileri nedeniyle dünyada hızla yaygınlaşan Çinli elektrikli otomobil markalarının Türkiye'ye farklı modellerle gelmekte zorlandığını söylüyor. Yalçın'a göre Türkiye, elektrikli araç pazarında geriye düştü. Türkiye'de şu anda yalnızca Togg ve Hyundai elektrikli model üretiyor. Elektrikli araçların pazar payı ise yüzde 19 civarında seyrediyor.
