İngiltere hükümeti, ABD merkezli veri analizi ve yazılım şirketi Palantir ile Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) kapsamında yürütülen veri sözleşmesini 2029'a kadar sürdürme kararı aldı. BBC'nin haberine göre hükümet, 330 milyon sterlinlik sözleşmeyi 2027'de erken sonlandırma seçeneğini kullanmayacak. Karar, işçi partisi milletvekillerinden, muhalefetten ve doktor örgütünden tepki çekti.

Palantir NHS sözleşmesi ne zaman sona erecek?

Sözleşme, yeni karara göre 2029'a kadar devam edecek. İngiltere'deki hastanelerde bekleme listelerinin yönetilmesine yardımcı olmak için yapılan anlaşmanın başlangıçta 2031'e kadar sürmesi planlanıyordu. NHS England'ın 2023'te duyurduğu ve "Federated Data Platform" (Birleşik Veri Platformu) adı verilen anlaşma, 2024 Mart'ında devreye girmişti.

Hükümet erken çıkış seçeneğini neden kullanmadı?

BBC haberinde hükümetin gerekçesine ilişkin ayrıntı aktarılmadı. Konuyu ele alan, Financial Times'a dayandırılan haberlerde ise bakanlıkların yaptığı incelemede, Palantir'in kısa sürede devre dışı bırakılıp başka bir sağlayıcıya geçilmesinin sistem için fazla kesinti yaratacağı sonucuna varıldığı belirtilmişti. Bu gerekçe, resmî bir açıklamayla doğrulanmadı. Anlaşmaya karşı çıkan bazı kuruluşlar bu yaklaşımı eleştiriyor.

Sözleşmeyi 2029'dan sonra kim üstlenecek?

Hükümet, 2029'dan itibaren sözleşmeyi devralacak yeni şirketi belirlemek için gelecek yaz ihale süreci başlatacak. İngiliz firmalar da bu ihaleye başvurmaya teşvik edilecek. Böylece Palantir'in yerini bir yerli sağlayıcının alması mümkün hale gelebilecek.

Sözleşmenin değeri ve kapsamı nedir?

Sözleşmenin değeri 330 milyon sterlin olarak açıklanıyor. NHS England'ın ihale duyurusunda bu tutar, yedi yıllık dönem için "en fazla" harcanabilecek miktar olarak yer almıştı. Yani rakam, garanti edilmiş bir ödeme değil, üst sınır niteliği taşıyor. Platformun amacı, hastane verilerini tek çatı altında toplayarak ameliyat planlaması, yatak yönetimi ve taburcu süreçlerini hızlandırmak.

Julio Iglesias davası kabul edildi, soruşturma başlıyor
Julio Iglesias davası kabul edildi, soruşturma başlıyor
İçeriği Görüntüle

Karara kimler, nasıl tepki gösterdi?

İktidardaki İşçi Partisi'nden bazı milletvekilleri karardan büyük hayal kırıklığı duyduklarını belirterek sözleşmeyi NHS'nin üzerinde bir yük olarak niteledi. Liberal Demokratlar sözleşmeyi "tehlikeli" olarak değerlendirdi. İngiliz Tabipler Birliği (BMA) ise başka bir şirkete geçiş sürecinin ertelenmesinden rahatsızlık duyduğunu açıkladı.

Palantir ise çalışmalarını savundu. Palantir İngiltere Başkan Yardımcısı Tom Watson, şirketin katkısıyla daha fazla ameliyat yapıldığını, hastaların daha hızlı taburcu edildiğini ve kanser teşhisi için bekleme sürelerinin kısaldığını öne sürdü.

Palantir'in İngiltere'deki diğer sözleşmeleri neden tartışılıyor?

Palantir'in İngiltere Savunma Bakanlığı, NHS ve çeşitli polis teşkilatlarıyla yaptığı anlaşmalar, ulusal güvenlik ve kişisel verilerin gizliliği konusunda endişelere yol açıyor. Haberlere göre şirket, Aralık 2025'te Savunma Bakanlığı ile rekabetçi ihale yapılmadan 240 milyon sterlin değerinde bir sözleşme imzaladı. Şirketin İngiltere'deki kamu sözleşmelerinin toplam değerinin yaklaşık 1 milyar sterline ulaştığı tahmin ediliyor.

Palantir neden İsrail bağlantısıyla gündeme geliyor?

Palantir'in ABD'nin yanı sıra İsrail'e de yapay zekâ destekli gözetim teknolojileri sağladığı belirtiliyor. Sağlık çalışanları ve hasta hakları savunucuları, NHS'nin hasta verilerinin böyle bir şirketin elinde olmasını eleştiriyor ve hükümeti sözleşmeyi yenilememeye çağırıyordu. İşçi Partisi üyeleri de yıllık parti konferansından önce, NHS ile yapılan anlaşmanın sona erdirilmesini isteyen bir önerge hazırlamıştı.

Kaynak: AA