ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Rusya Doğrudan Yatırım Fonu'na (RDIF) yönelik yaptırımları kaldırmayı düşündüğü iddia edildi. New York Times'ın isimlerini açıklamadığı kaynaklara dayandırdığı habere göre Rus yetkililer, fonun Rus dizel yakıtının ABD'ye sevkiyatındaki rolüne dair kapsamlı görüşmeler sırasında yaptırımların kaldırılmasını talep etti. Haber, 28 Ekim 2026 itibarıyla resmî bir yaptırım kararı içermiyor.
Rusya Doğrudan Yatırım Fonu yaptırımları kaldırılacak mı?
Şu an kesinleşmiş bir karar yok. Habere göre ABD'li bir yetkili, fonun yaptırım listesinden çıkarılma başvurusunun mevcut prosedürler çerçevesinde değerlendirildiğini doğruladı. Yetkili, bu sürecin Washington'un "ABD-Rusya ilişkilerini iyileştirmek" ve "savaşın sona ermesine yardımcı olmak" amacına hizmet ettiğini söyledi.
Rusya bu talebi neden gündeme getirdi?
New York Times'ın kaynaklarına göre talep, Rus dizel yakıtının ABD'ye gönderilmesine ilişkin görüşmelerin bir parçası. Başka bir Rus yetkili, kurumun Trump'ın Rus dizeline yönelik yaptırımları askıya almasının ardından Rusya'dan ABD'ye yapılan ilk dizel sevkiyatlarının organize edilmesine yardımcı olduğunu aktardı.
Rus dizeline ilişkin yaptırım gevşetmesi nasıl bir çerçevede yapıldı?
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), 9 Ekim'de yayımladığı genel lisansla Rus menşeli dizelin satışı, teslimi, boşaltılması ve ithalatı gibi işlemlere 7 Nisan 2027'ye kadar izin verdi. AA'nın aktardığına göre Rusya, Trump'ın Putin'le görüşmesinin ardından ABD ve küresel piyasalara ilk aşamada 300 binden fazla ton, kasımda ek olarak 500 bin ton ve sonrasında toplam 1 milyon ton dizel sağlamayı kabul etti.
Kiril Dmitriyev kimdir ve bu süreçteki rolü ne?
Dmitriyev, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in uluslararası ekonomik işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi ve RDIF'in başkanı. İsmi açıklanmayan ABD'li yetkili, Dmitriyev'i Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde ABD'li müzakereciler için "faydalı bir temsilci" olarak niteledi.
Dmitriyev dizel anlaşması hakkında ne söyledi?
Dmitriyev 14 Ekim'de, ABD ile dizel anlaşmasının yanı sıra başka alanlarda da ekonomik ve yatırım işbirliğini sürdüreceklerini söyledi. AA'nın aktardığına göre yaptırımların öncelikle Amerikan ekonomisine zarar verdiğini savundu ve işbirliğinin duyurulmasının ardından New York'ta dizel fiyatlarının yüzde 5 düştüğünü öne sürdü. Bu rakam Dmitriyev'e ait bir iddia olup bağımsız olarak doğrulanmadı.
ABD Kongresi'nde bu anlaşmaya itiraz var mı?
Evet. Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Gregory Meeks, 16 Ekim'de Trump yönetiminin Rusya'dan dizel alımına ilişkin anlaşmasını engellemeyi hedefleyen bir yasa tasarısı sundu. "Yolsuzluk İçeren Rusya Petrol Anlaşmalarını Yasaklama Yasası" adlı tasarı, ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kuruluşu'nun (DFC) Rusya'nın enerji sektörüne yatırım yapmasını yasaklıyor. Tasarı ayrıca OFAC'ın Rus enerjisine ilişkin genel lisanslarını geçersiz kılmayı ve yeni lisans verilmesini engellemeyi öngörüyor. Tasarının iki partiden isimlerin desteğini aldığı belirtiliyor.
Fon yaptırım listesinden çıkarılırsa ne değişir?
Bu konuda ABD yönetiminden bir açıklama yok. Haberdeki bilgilere göre Rus tarafı, fonun dizel sevkiyatındaki rolünü sürdürebilmesi için yaptırımların kalkmasını istiyor. Listeden çıkarma için ABD'nin resmî bir adım atması gerekiyor.
