İsrail'de 120 sandalyeli Meclis'in (Knesset) 26. dönem milletvekillerini belirleyecek genel seçimde oy verme işlemi bugün yerel saatle 07.00'de (TSİ 08.00) başladı. Yaklaşık 7,3 milyon seçmen ülke genelinde sandık başına giderken seçimin Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında başa baş geçmesi bekleniyor. Seçim, İsrail'de 1988'den bu yana süresi dolan bir meclis dönemiyle zamanında yapılan ilk genel seçim olma özelliği taşıyor.
İsrail'de sandıklar saat kaçta kapanacak?
Sandıklar yerel saatle 22.00'de, Türkiye saatiyle 23.00'te kapanacak. Oy verme işlemi böylece toplam 15 saat sürecek. İsrail basınına göre seçim güvenliği için ülke genelinde binlerce polis görev yapıyor.
Kaç seçmen oy kullanacak, kaç sandık kuruldu?
Seçimde yaklaşık 7,3 milyon seçmen oy kullanma hakkına sahip. Oylar ülke genelinde 12 bin 18 seçim istasyonunda kurulan 18 bin sandıkta kullanılıyor.
Seçimin temel rakamları şöyle:
- Seçmen sayısı: yaklaşık 7,3 milyon
- Seçim istasyonu: 12 bin 18
- Sandık sayısı: 18 bin
- Meclis sandalye sayısı: 120
- Seçim barajı: yüzde 3,25
- Oy verme saatleri: 07.00-22.00 (TSİ 08.00-23.00)
İsrail seçim sonuçları ne zaman açıklanacak?
Sandıkların kapanmasının hemen ardından televizyon kanallarının çıkış anketlerini açıklaması bekleniyor. Resmî sonuçlar ise oyların sayılması ve itirazların değerlendirilmesinin ardından belli olacak. Kesin sonuçların en geç sekiz gün içinde ilan edilmesi gerekiyor.
Seçimde kaç parti yarışıyor?
Seçimde 30'dan fazla parti ve liste Meclis'e girmek için yarışıyor. Sandalye kazanabilmek için yüzde 3,25'lik ülke barajını aşmak gerekiyor. Son kamuoyu yoklamaları, partilerden 11 ila 12'sinin barajı aşabileceğine işaret ediyor.
Netanyahu'nun rakibi Gadi Eisenkot kimdir?
Gadi Eisenkot, 2015-2019 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanlığı görevini yürüten eski bir asker. Gazze saldırılarının başlamasının ardından kurulan savaş kabinesinde yer alan Eisenkot, daha sonra hükümetten ayrıldı ve Yaşar (Yashar) adlı partiyi kurdu. İsrail basını, seçimin Netanyahu liderliğindeki Likud ile Eisenkot arasında başa baş bir yarışa sahne olacağını öngörüyor.
Seçim neden önemli görülüyor?
Seçim, Netanyahu hükümetinin bölgede saldırılarla geçen dört yıllık döneminin ardından yapılıyor. İsrail'in Gazze Şeridi'nde büyük yıkıma yol açan ve Uluslararası Adalet Divanı'nda soykırım iddiasıyla yargılandığı saldırılarının, Lübnan'ın güneyindeki işgalin ve ABD ile birlikte İran'a karşı başlatılan savaşın ardından bu ilk genel seçim. Sonuçlar, Netanyahu'nun siyasi geleceğini de belirleyecek.
İsrail'de hükümet kurmak için kaç sandalye gerekiyor?
Hükümet kurabilmek için 120 sandalyeli Meclis'te en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor. Kamuoyu yoklamaları tek bir partinin bu çoğunluğa tek başına ulaşmasının mümkün görünmediğini gösterdiği için seçim sonrasında koalisyon görüşmeleri belirleyici olacak. Sonuçların kesinleşmesinin ardından Cumhurbaşkanı, partilerle istişare ederek hükümeti kurma görevini bir milletvekiline verecek.
İsrail'de kimler oy kullanabiliyor?
Seçimde İsrail vatandaşları oy kullanabiliyor. Sayıları yaklaşık 1,2 milyon olan ve nüfusun yaklaşık yüzde 21'ini oluşturan İsrail vatandaşı Filistinliler de oy hakkına sahip. Bunun yanında işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki yerleşimlerde yaşayan 750 binden fazla İsrailli de sandığa gidebiliyor.
Filistinliler İsrail seçimlerinde oy kullanabiliyor mu?
İşgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria'da ve abluka altındaki Gazze Şeridi'nde yaşayan yaklaşık 6 milyon Filistinli bu seçimde oy kullanamıyor. Bu kişiler İsrail hükümetinin politikalarından doğrudan etkilenmelerine karşın İsrail vatandaşı olmadıkları için seçim sürecinin dışında kalıyor.
Yurt dışındaki İsrailliler oy kullanabiliyor mu?
İsrail yasalarına göre yurt dışında yaşayan vatandaşlar, oylarını ancak ülkeye gelerek kullanabiliyor. Diplomatlar ve devlet adına yurt dışında görev yapan temsilciler bu kuralın dışında tutuluyor.
Askerler oyunu ne zaman kullandı?
İsrail ordusundaki askerler ve komutanlar için oy verme işlemi 20 Ekim'de başladı. Askerî personel, işgal altında tutulan Suriye, Lübnan ve Filistin toprakları dahil toplam 850 merkezde oy kullandı.
Önceki İsrail seçimlerinde katılım oranı kaçtı?
İsrail'de 2022'de yapılan son genel seçimde katılım oranı yüzde 70,63 olarak kaydedilmişti. O seçimin ardından Netanyahu, sağ ve aşırı sağ partilerle kurduğu koalisyonla yeniden başbakanlık koltuğuna oturmuştu.
