NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İrlanda'nın başkenti Dublin'de düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) Zirvesi'nin kenarında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Rutte, Türkiye'nin İttifak'ın kilit müttefiklerinden biri olduğunu söyledi. Aynı konuşmada müttefiklere savunma harcamalarını ve üretimini artırma, Ukrayna'ya desteği büyütme çağrısı yaptı.
Rutte Türkiye hakkında ne söyledi?
Orta Doğu'daki gerilimler bağlamında Türkiye'nin NATO içindeki rolü sorulan Rutte, Türkiye'nin "açıkça NATO'nun kilit müttefiklerinden biri" olduğunu belirtti. Rutte'ye göre Türkiye, İttifak'ın neredeyse kuruluş döneminden beri parçası.
Rutte, Türkiye'nin Avrupa'nın en büyük ordularından birine ve en büyük savunma sanayisi altyapılarından birine sahip olduğunu ifade etti. Ülkenin "her açıdan kilit bir müttefik" olduğunu ve diğer 31 müttefik tarafından büyük saygı gördüğünü söyledi.
NATO'nun Ukrayna'ya güvenlik garantilerindeki rolü ne olacak?
Güvenlik garantileri sorusu üzerine Rutte, Avrupalılar ile ABD'nin bu yılın ocak ayında Paris'te yaptığı toplantıyı hatırlattı. Toplantıyı "çok başarılı" diye niteleyen Rutte, tarafların garantilerin nasıl şekilleneceği konusunda ortak sonuçlara vardığını söyledi.
Rutte'ye göre bu düzenlemelerde Türkiye ve diğer kilit Avrupa ülkeleri rol üstlenecek. ABD de açık bir destek güvencesi verecek. Rutte, hazırlıkların esas itibarıyla tamamlandığını ancak şimdi bir barış anlaşmasına ya da en azından ateşkese ihtiyaç olduğunu belirtti.
Müttefikler hangi tehditle karşı karşıya?
Rutte, tüm müttefiklerin aynı tehditle karşı karşıya olduğunu söyledi. Bu tehdidi Rusya'dan ve Rusya'nın İran, Çin ve Kuzey Kore gibi ülkelerle birlikte çalışmasından kaynaklanan riskler olarak tanımladı. Zirvede bu tehditlerle nasıl baş edileceğine odaklanacaklarını belirtti.
Savunma harcamaları ne kadar arttı?
Rutte'nin verdiği rakama göre Avrupalı NATO müttefikleri ile Kanada, 2025 ve 2026 yıllarında toplam 250 milyar dolar ilave savunma harcaması yaptı. Rutte, önemli adımlar atıldığını ancak daha fazlasına ihtiyaç olduğunu söyledi.
Rutte savunma sanayisi üretiminin de artırılması gerektiğini vurguladı. "Kendimizi korumak için daha fazla silah sistemine, daha fazla teçhizata ihtiyacımız var." dedi.
Ukrayna'ya destek neden artırılmalı?
Rutte, Ukrayna'nın mücadelesinde mümkün olduğunca güçlü tutulması gerektiğini söyledi. Avrupalıların ve Kanada'nın önemli katkılar sunduğunu belirtti. ABD'nin de bedeli Avrupalılar ve Kanada tarafından karşılanan kritik yardımları sürdürdüğünü ifade etti.
Rutte, Ukrayna'nın kışı atlatabilmesi ve Rusya ile müzakerelerde mümkün olduğunca güçlü olabilmesi için hep birlikte daha fazlasının yapılması gerektiğini söyledi.
ABD'nin Ukrayna'ya Patriot sevkiyatı sürüyor mu?
ABD'nin Patriot sistemleri sevkiyatındaki siyasi iradesine ilişkin iddialar soruldu. Rutte, PURL adlı program kapsamındaki tüm teslimatların, yani Ukrayna'ya giden Amerikan teçhizatı sevkiyatının hava savunması dahil sürdüğünü söyledi. Patriot sistemlerinin de kapsamda olup olmadığı sorulunca "Patriotlar dahil." yanıtını verdi.
Barış görüşmelerinde son durum nedir?
Rutte'nin aktardığına göre ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Jared Kushner ile Barış Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Moskova'dan Dublin'e gelip akşam yapılacak toplantıya katılacak. Avrupa'nın müzakere masasında yer alıp almaması gerektiği sorulan Rutte, Abu Dabi'deki görüşmelerden çıkan en olumlu sonucun ABD, Avrupa ve Ukrayna'nın büyük ölçüde aynı pozisyonda olması olduğunu söyledi.
ABD'li müzakerecilerin Moskova'da iyi bir sonuç için çalıştığını belirten Rutte, "Ancak bu aşamada bu, büyük ölçüde Rusya'ya bağlı." dedi. Rusya'nın bu kez ciddi olup olmadığı sorulunca bir yargıda bulunmadı. Her şeyin Rusların işbirliğine istekli olup olmamasına bağlı olduğunu söyledi.
Hibrit tehditlere karşı ne yapılacak?
Rutte, siber saldırılar ve kundaklama gibi hibrit tehditlere de dikkat çekti. Bu saldırıların şu anda Avrupa'nın her yerinde görüldüğünü söyledi. Mücadelenin yalnızca hükümetlerle sınırlı kalmaması gerektiğini, toplumun tamamını kapsayan bir yaklaşım şart olduğunu vurguladı.
Zirvede hükümetlerin yanı sıra sanayinin ve toplumun tamamının mümkün olduğunca dayanıklı hale getirilmesinin de ele alınacağını belirtti.
